IV SA/Gl 1053/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-17
Skład orzekający: Renata Siudyka, Bożena Miliczek-Ciszewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie realizacji projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie oraz zmiana miejsca realizacji projektu, skutkująca obniżeniem punktacji, uzasadniają żądanie zwrotu całości przyznanego dofinansowania ze środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozpoczęcie realizacji projektu przed datą złożenia papierowej wersji wniosku o dofinansowanie, co narusza zasadę efektu zachęty i procedury, a także zmiana miejsca realizacji projektu, która skutkowała obniżeniem punktacji poniżej progu kwalifikującego do wsparcia, stanowią podstawę do żądania zwrotu całości przyznanego dofinansowania. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Beneficjenci złożyli wniosek o dofinansowanie projektu ze środków unijnych. Po zawarciu umowy i otrzymaniu środków, organy stwierdziły, że projekt rozpoczął się przed złożeniem wniosku oraz że doszło do zmiany miejsca realizacji projektu, co obniżyło jego punktację poniżej wymaganego progu. W konsekwencji organy I i II instancji zobowiązały beneficjentów do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. K., R. K. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.
P. K. i R. K. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą A s.c. z siedzibą w R. złożyli w piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r. wniosek aplikacyjny o dofinansowanie zakupu nowych urządzeń zwiększających możliwości produkcyjne mikroprzedsiębiorstwa A s.c. w zakresie produkcji aparatury rozdzielnic elektrycznych do 4000A w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013.
W dniu 24 września 2013 r. pomiędzy beneficjentami a Województwem[...], reprezentowanym przez [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej jako: ŚCP, organ I instancji), została zawarta umowa nr [...] o dofinansowanie projektu inwestycyjnego "zakup nowych urządzeń zwiększających możliwości produkcyjne mikroprzedsiębiorstwa A s.c. w zakresie produkcji aparatury rozdzielnic elektrycznych do 4000A". Na podstawie tej umowy beneficjenci otrzymali środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 18.799,35 zł. Z treści umowy wynika, że okres realizacji projektu ustalono od dnia 8 grudnia 2011 r. do dnia 31 października 2013 r. Ponadto, beneficjenci byli zobowiązani do utrzymania trwałości projektu w okresie od dnia 11 marca 2014 r. do 11 marca 2017 r.
W decyzji z dnia [...] nr [...] Zastępca Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. zobowiązał beneficjentów do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, całości wypłaconego dofinansowania w kwocie 18.799,35 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku aplikacyjnym beneficjenci wskazali jako miejsce realizacji projektu siedzibę spółki w R. Po wypłaceniu dofinansowania, beneficjenci w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 14 października 2014 r. zwrócili się do ŚCP – w okresie trwałości projektu - o zmianę umowy o dofinansowanie poprzez wprowadzenie dodatkowego miejsca realizacji projektu znajdującego się w S. Organ I instancji wskazał, że możliwe jest wprowadzenie do projektu dodatkowego miejsca jego realizacji w S., pod warunkiem umiejscowienia zakupionych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w obu lokalizacjach. Organ wskazał, że z wyjaśnień beneficjenta wynikało, iż w R. przechowywany jest jeden środek trwały, a w S. znajdują się wszystkie pozostałe środki trwałe, co skutkowało uznaniem, że miejscem realizacji projektu był S. W dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu Komisji ds. zmian w realizacji projektu podjęto decyzję o przekazaniu projektu do ponownej oceny merytoryczno-technicznej uwzględniającej proponowaną zmianę miejsca lokalizacji projektu przez beneficjenta celem ustalenia liczby punktów, jakie uzyskałby projekt gdyby od początku miejscem realizacji projektu był S. Po dokonaniu weryfikacji, przy uwzględnieniu powyższych zmian, przyznana punktacja wyniosła 23,9 pkta, a z dokumentacji konkursowej, w tym z regulaminu konkursu wynika, że wniosek otrzymuje pozytywną ocenę w przypadku uzyskania co najmniej 24 punktów. Oznacza to, że projekt po wnioskowanych przez beneficjenta zmianach, nie kwalifikowałby się do wsparcia. Ponadto organ wskazał, że beneficjenci rozpoczęli realizację projektu przed dniem złożenia wniosku o jego dofinansowanie. Podniósł, że wniosek o dofinansowanie został złożony w siedzibie organu w dniu 6 grudnia 2011 r., a zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą w dniu 24 września 2013 r. okres realizacji projektu został ustalony od dnia 8 grudnia 2011 r. do dnia 31 października 2013 r. Natomiast wydatek w kwocie 13.148,70 zł za fakturę nr [...] z dnia 12 grudnia 2011 r. został dokonany w formie przedpłaty w dniu 5 grudnia 2011 r. Organ wskazał, że w związku z powyższym wydatek ten został poniesiony przed złożeniem przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie i nie został poniesiony w okresie realizacji projektu, określonym w umowie o dofinansowanie. Organ podkreślił, że dofinansowanie może dotyczyć jedynie projektów nowych, a nie inwestycji już realizowanych. Podsumowując, organ I instancji uznał, że w związku z realizacją projektu w terminie i miejscu niezgodnymi z umową o dofinansowanie doszło do naruszenia procedur obowiązujących przy jego realizacji, co skutkuje żądaniem zwrotu wypłaconego dofinansowania w całości.
W piśmie z dnia 16 maja 2016 r. skarżący złożyli za pośrednictwem ŚCP odwołanie od decyzji z dnia [...] nr [...] do Zarządu Województwa [...] – Instytucji Zarządzającej RPO WSL na lata 2007-2013 (dalej: organ II instancji) kwestionując ustalenia i ocenę prawną, poczynione przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą zobowiązania beneficjentów do zwrotu całości dofinansowania było dokonanie zmiany miejsca realizacji projektu z R. na S., co skutkowało zmniejszeniem ilości punktów przyznawanych za lokalizację projektu oraz rozpoczęcie działania w ramach realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, co skutkowało uznaniem, że projekt nie wywołuje tzw. efektu zachęty. Organ wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 3 oraz § 16 umowy o dofinansowanie projektu, beneficjenci byli zobowiązani do niezwłocznego pisemnego informowania IP2 RPO WSL o wszelkich zdarzeniach zaistniałych w trakcie realizacji projektu, które mogły mieć wpływ na zakres przedmiotowy oraz warunki realizacji projektu określone umową. Podniósł, że dopiero 14 października 2014 r., beneficjenci przekazali informacje o zmianach w projekcie. W treści pisma poinformowali, że zmiana miejsca realizacji projektu była przeprowadzona w dniu 18 czerwca 2012 r. W piśmie tym uzasadniono, że zmiana - polegająca na wprowadzeniu dodatkowego miejsca projektu, spowodowana była zwiększeniem produkcji, a dodatkowe miejsce stało się niezbędne z perspektywy rozwoju firmy i przechowywania środków trwałych. W dalszej części pisma wskazano, że zakupione w ramach projektu środki trwałe tj. giętarka do szyn GHY - 200A, wycinak do otworów WHSZ-80C, gilotyna do szyn GTS- 150V, pompa nożna dwubiegunowa PHN- 700, pompa elektrohydrauliczna NP.-7, miernik elektryczny Sonel MPI-520 wraz z osprzętem i oprogramowaniem są zlokalizowane pod adresem [...] S. Pismo to wniesione zostało przez Beneficjentów do siedziby IP2 RPO WSL dnia 14 października 2014 r. tj. już po dacie wizytacji przeprowadzonej dnia 10 października 2014 r. przez inspektora i pracownika jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej w ramach audytu wykonywanego przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej i informacja ta została wniesiona do IP2 RPO WSL w okresie trwałości projektu. Organ podkreślił, że w pkt. D.3. wniosku o dofinansowanie, jako dominujące miejsce realizacji projektu, wskazano siedzibę spółki w R. przy ulicy[...]. Wskazał także, że P. K. złożył wniosek o wpis dodatkowego miejsca działalności gospodarczej w S. przy ul.[...], co zostało ujawnione w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od dnia 18 czerwca 2012r. i taki sam wniosek R. K. został ujawniony w CEIDG w dniu 4 lipca 2012r. Podkreślił, że fakt przeniesienia sprzętu zakupionego w ramach projektu został potwierdzony audytem przeprowadzonym w dniu 10 października 2014r. przez UKS. W piśmie z dnia 30 października 2014 roku beneficjenci ponownie poinformowali IP2 RPO WSL o zmianie miejsca przechowywania środków trwałych zakupionych w ramach projektu, wprost wskazując, że jest nim zakład w S. Ponadto, w treści tego pisma beneficjenci poinformowali o zawarciu w dniu 3 kwietnia 2013r. aneksu do umowy o pracę z K. D. (umowa o pracę z dnia 2 kwietnia 2013 r.), a także o tym, że zmiana umowy o pracę spowodowana była koniecznością zmiany miejsca wykonywania pracy przez pracownika, zatrudnionego na stanowisku elektromontera i wprowadzenia w jej treść dodatkowego miejsca, tj. zakładu produkcyjnego w S. Organ odwoławczy wskazał, że z powyższego zestawienia dat wynika, że już w kwietniu 2013 roku, w zakładzie produkcyjnym w S. prowadzono działalność, skoro konieczne było wprowadzenie stosownych zmian do umowy o pracę. Podniósł, że miejscem realizacji projektu był oddział zlokalizowany w S. Wskazują na to zarówno informacje przekazane przez Beneficjentów w piśmie przekazanym do IP2 RPO WSL dnia 14 października 2014 r. w którym jako miejsce realizacji przedstawiono wprost oddział w S., jak i pozostałe wskazane wyżej okoliczności. Ponadto organ wskazał, że przyjmuje twierdzenia, iż remont w oddziale zakończył się 15 września 2014 r., jednak nie wiąże z tą datą rozpoczęcia działalności produkcyjnej w oddziale. Następnie podkreślił, że Beneficjenci wskazali w treści wniosku o dofinansowanie, że miejscem realizacji projektu będzie R., za co projekt uzyskał wyższą liczbę punktów i uzyskał dofinansowanie. Informacja ta znalazła się w treści wniosku, pomimo że beneficjenci mieli możliwość wprowadzenia dodatkowych lokalizacji projektu, z czego nie skorzystali. Na dalszych etapach realizacji projektu, również nie informowali IP2 RPO WSL o dodatkowych lokalizacjach lub o zmianie miejsca realizacji do momentu przeprowadzenia wizytacji przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Organ dodał, że Beneficjenci nie wskazali, że cały sprzęt zakupiony w ramach projektu będzie mobilny. Jedynym elementem wszystkich zakupów w ramach mniejszego projektu, który miał być wykorzystywany poza firmą był miernik Sonel. Organ podniósł, że zgodnie z pismem beneficjentów z dnia 30 października 2014 r., pomimo swej mobilności miernik ten przechowywany był w R. Podkreślił, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek poinformowania instytucji finansującej o każdej zmianie w ramach realizacji projektu. Dalsze czynności, w tym ponowna ocena merytoryczno-techniczna, dokonane przez IP2 RPO WSL, stanowią immanentną konsekwencję powziętych informacji - zarówno po wizytacji przeprowadzonej przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, jak również po uzyskaniu informacji przedstawionych w treści pisma beneficjentów, którzy wskazali, że zmieniło się miejsce realizacji projektu. Co do zarzutu odwołania, że organ poczynił błędne wnioski, ponieważ realizacja inwestycji nie mogła rozpocząć się w roku 2012, skoro umowa o dofinansowanie została zawarta dopiero dnia 24 września 2013 roku – organ wskazał, że termin rozpoczęcia realizacji projektu wskazują sami beneficjenci w treści wniosku o dofinansowanie (strona 10 wniosku o dofinansowanie projektu) i termin ten następnie zostaje przeniesiony do treści umowy o dofinansowanie - § 3 ust. 1 pkt 1 umowy. Co do stwierdzenia, że miejsce realizacji projektu potwierdza informacja z CEIDG, organ podniósł, że informacja z CEIDG wskazuje tylko adres głównego, ewentualnie dodatkowych miejsc wykonywania działalności przedsiębiorcy, które nie muszą być tożsame z miejscem realizacji projektu w rozumieniu przepisów regulujących wdrażanie RPO WSL 2007-2013. Podkreślił, że pojęciami tymi rządzą odmienne rygory prawne, bowiem w przypadku adresu przedsiębiorcy - którym będzie w niniejszym przypadku osobno każdy ze wspólników spółki cywilnej - regulują je przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 poz. 584 ze zmianami) i pojęcia tego nie można utożsamiać z miejscem realizacji projektu.
Następnie organ podniósł, że według zapisów przewodnika po kryteriach wyboru projektów, załącznik nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w ramach poddziałania 1.2.4 Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (za wyjątkiem rodzaju projektów związanych z udziałem w targach i misjach gospodarczych)", zmiana miejsca realizacji projektu z R. na [...] miała wpływ na ocenę dwóch kryteriów: - 1) lokalizacja projektu na terenie o zwiększonym bezrobociu - ocena lokalizacji w S. 2 punkty, ocena lokalizacji projektu w R. 0 pkt; - 2) wpływ realizacji projektu na wzrost przedsiębiorczości - ocena lokalizacji w S. 1,5 punktu, ocena lokalizacji w R. 4,5 pkt. Organ podkreślił, że przytoczone wyżej dwa kryteria były w konkursie nr: SCP-01.02.04-018/11 kryteriami zasadniczymi - podstawowymi, a zgodnie z dokumentem Kryteria wyboru projektów: "wniosek otrzymuje ocenę pozytywną w przypadku uzyskania co najmniej 24 punktów. Projekty, które uzyskają mniej niż 24 punkty nie kwalifikują się do wsparcia". Organ wskazał, że projekt Beneficjentów otrzymał pozytywną ocenę merytoryczno-techniczną i przyznano mu podczas tej oceny 24,2 pkt, a w przypadku wskazania we wniosku o dofinansowanie, miejsca realizacji projektu w S., wnioskodawca uzyskałby 23,9 punktów. Tym samym nie zostałby zakwalifikowany do projektów mogących otrzymać dofinansowanie. Ponadto organ podkreślił, że fakt otwarcia oddziału nie jest jednoznaczny ze zmianą miejsca realizacji. Uznanie przez organ, że nastąpiła zmiana miejsca realizacji projektu, jest konsekwencją informacji przedstawionych przez beneficjentów oraz uzyskanych w trakcie wizytacji, a sprowadzających się do ustalenia, że sprzęt zakupiony w ramach projektu został przeniesiony do S.
W ramach uzasadnienia dotyczącego daty rozpoczęcia realizacji projektu organ przytoczył art. 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 roku uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L 2008. 214) w związku z pkt. 28 preambuły tego rozporządzenia, według którego "należy przyjąć, że efekt zachęty występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą małe i średnie przedsiębiorstwo złożyło wniosek do państwa członkowskiego". Ponadto organ zacytował § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2010 r. nr 239 poz.1599), zgodnie z którym - prace inwestycyjne związane z nową inwestycją mogą rozpocząć się po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku, a także § 19 ust. 3 tego rozporządzenia, według którego - rozpoczęcie prac inwestycyjnych związanych z realizacją nowej inwestycji następuje z chwilą podjęcia prac budowlanych lub złożenia pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, w tym w szczególności zawarcia umowy sprzedaży, leasingu, dzierżawy. Następnie organ podniósł, że skarżący w odwołaniu oraz wcześniejszych pismach wskazali, iż w związku z rezygnacją z zakupu innych urządzeń, nie związanych z realizowanym projektem, powstało ich roszczenie w stosunku do firny B o zwrot wpłaconej już kwoty. Na mocy porozumienia, strony ustaliły, że kwota wcześniej przelana, zostanie potrącona z kwotą należną na poczet przyszłych zakupów. Organ dodał, że Beneficjenci przedłożyli do IP2 RPO WSL oświadczenie kontrahenta, od którego zakupili sprzęt w ramach niniejszego projektu - Spółki B S.C. A. Z., M.K. z C., w którym wskazano, że przelew w dniu 5 grudnia 2011 roku firmy A s.c. na kwotę 13 148,70 zł brutto dotyczył zamówienia [...] na wielofunkcyjne urządzenie do obróbki szyn prądowych GHY, z którego następnego dnia firma A s.c. zrezygnowała. Po zaproponowaniu podobnego rozwiązania, firma ta złożyła kolejne zamówienie anulując poprzednie. Zamówienie zostało przygotowane do wysyłki w dniu 12.12.2011 r. i wówczas została również wystawiona faktura VAT o numerze [...] , a środki pieniężne, jakie zostały wpłacone na wcześniejsze zamówienie, zostały w dniu 12.12.2011r. przeksięgowane na poczet przedmiotowej faktury.
Organ wskazał, że twierdzenia zawarte w powyższym oświadczeniu, skonfrontował z posiadanym przez siebie informacjami, uzyskanymi na etapie wnioskowania przez beneficjentów o dofinansowanie. Podniósł, że na podstawie regulaminu konkursu zamkniętego nr [...] w którym skarżący wzięli udział, wnioskodawca zobligowany jest do złożenia wniosku aplikacyjnego w wersji elektronicznej oraz wersji papierowej. Jednocześnie, zgodnie z § 1 ust. 5 tego regulaminu, przedsiębiorca przesyła wniosek o dofinansowanie do [...] Centrum Przedsiębiorczości za pośrednictwem Lokalnego Systemu Informatycznego. System ten rejestruje dane zawarte w treści wniosku, jak i daty i godziny wykonanych w nim czynności. Jak dalej wskazują postanowienia regulaminu (§1 ust. 7), wersja papierowa wniosku powinna być tożsama z wersją elektroniczną wniosku - sumy kontrolne obu z nich muszą być takie same. Organ podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 3 regulaminu konkursu, data wpływu wniosku o dofinansowanie rozumiana jest jako termin dostarczenia wersji papierowej. Następnie podniósł, że w treści wniosku o dofinansowanie nr [...] złożonego elektronicznie 5 grudnia 2011 roku o godzinie 15:10:24 - tj. pierwotnego wniosku o dofinansowanie złożonego do IP2 RPO WSL dzień przed złożeniem wersji papierowej, beneficjent przewidział w tabeli D.9.2 Informacje o projekcie - opis wszystkich wydatków kwalifikowanych wraz z ich specyfikacją techniczną oraz uzasadnieniem, że są one adekwatne do wymagań przedsięwzięcia. Organ dodał, że wydatki wymienione w pozycjach 2, 3, 4, 6 tabeli D.9.2, zostały wskazane w oświadczeniu firmy B s.c., jako opłacone w formie przedpłaty przelewem z dnia 5 grudnia 2011 r. W tym zakresie organ podkreślił, że zestawiając treść oświadczenia firmy B i wyjaśnienia zamieszczone w odwołaniu z informacjami posiadanym przez organ II instancji, organ ten doszedł do poniższych wniosków. Z treści oświadczenia firmy B wynika, że zamówienie, za które zapłacono przelewem kwotę 13 148, 70 zł brutto, opłacone zostało 5 grudnia 2011 r., potwierdza to wykaz przelewów dokonanych przez beneficjentów. Jednak w dalszej części oświadczenia wskazano, że dopiero następnego dnia, czyli najwcześniej w dniu 6 grudnia 2011r., po rezygnacji Beneficjentów z zamówienia [...] zaproponowano podobne rozwiązanie, będące na magazynie, na głowicach przenośnych. Skoro zatem nowe rozwiązanie zaproponowano dopiero na późniejszym etapie tj. po dokonaniu "przedpłaty", rezygnacji z pierwotnego zamówienia i po dodatkowych konsultacjach, to nie było możliwości by zostało ono wprowadzone do treści wniosku aplikacyjnego złożonego elektronicznie już 5 grudnia 2011roku. W związku z powyższym organ nie dał wiary twierdzeniom skarżących, że zamówiony i opłacony w dniu 5 grudnia 2011 r. sprzęt nie miał związku ze sprzętem zakupionym w ramach projektu, bowiem uzasadnieniu wskazanemu w treści wspomnianego oświadczenia przeczą informacje posiadane przez organ II instancji z których wynika, że przynajmniej z dniem 5 grudnia 2011 r. beneficjenci mieli już przekonanie odnośnie rodzaju zamawianego sprzętu, co potwierdza treść złożonego elektronicznie i w wersji papierowej wniosku o dofinansowanie. W oparciu o powyższe organ II instancji nie uwzględnił wyjaśnień zawartych w odwołaniu jak i w treści pisma z dnia 9 grudnia 2015 roku, że projekt spełniał efekt zachęty, bowiem zgodnie z jego wiedzą Beneficjenci przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, zapłacili za sprzęt będący przedmiotem tego wniosku, co organ zakwalifikował jako niezgodne z efektem zachęty działanie dotyczące realizacji projektu (pkt 28 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008). W końcowej części uzasadnienia organ podniósł, że zgodnie z art. 207 ust 1 ustawy o finansach publicznych, beneficjent ponosi odpowiedzialność za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy lub za pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W piśmie z dnia 19 października 2016 r. P. K. i R. K. – reprezentowani przez pełnomocnika – złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz poprzez brak zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie. Zarzucili również naruszenie przy wydaniu decyzji przepisów prawa materialnego tj. art. 184 i art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, art. 56 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. w związku z § 4 ust. 3 i § 16 ust. 1 i 9 umowy o dofinansowanie, § 8, § 18 ust. 2, § 19 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, art. 56 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. w związku z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie oraz art. 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. – poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie.
Skarżący zawarli w skardze stwierdzenia zmierzające do zakwestionowania ustaleń organu odwoławczego dotyczących zmiany miejsca realizacji projektu wskazując, że w trakcie trwania projektu prowadzili działania w R., natomiast do S. przeniesiona została część produkcji, co nastąpiło dopiero po zakończeniu realizacji projektu. W zakresie ustaleń organu, że większość środków trwałych znajdowała się w S., a nie w R., wskazali, że jednym z kryteriów wyboru sprzętu, była jego mobilność, natomiast wszelkie dokumenty, oprogramowanie oraz urządzenia stacjonarne znajdowały się w siedzibie firmy w R. W kwestii braku wywołania efektu zachęty skarżący podnieśli, że dokonali potrącenia w związku z powstałymi wcześniej roszczeniami z tytułu zapłaty za poprzednie zamówienie, które nie było związane z realizacją projektu. Podnieśli, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wniosek został złożony elektronicznie w dniu 5 grudnia 2011 r. tj. w tym samym dniu, w którym został dokonany przelew za zamówienie, co oznacza, że przelew ten został wykonany już po złożeniu wniosku o dofinansowanie. W ocenie skarżących złożenie wniosku w wersji elektronicznej ma decydujące znaczenie w kwestii ustaleń dotyczących tego, czy został spełniony efekt zachęty. Co do kwestii punktacji przyznanej projektowi realizowanemu w R. skarżący ponownie podkreślili, że w trakcie trwania realizacji projektu nie zmienili miejsca jego realizacji lecz realizowali go w siedzibie firmy w R. Skarżący wskazali, że część sprzętu zakupionego w ramach realizacji projektu została przeniesiona do S. dopiero w okresie tzw. trwałości projektu. Przeniesienie to jednak nie miało charakteru ostatecznego, ponieważ sprzęt był mobilny i często był używany w siedzibie w R. Ponadto podnieśli, że przeniesienie sprzętu nastąpiło dopiero po 15 marca 2014 r., natomiast punktacja była przyznawana w momencie rozpatrywania wniosku tj. w 2011 roku. Skarżący zarzucili ponadto, że rozpatrując sprawę organ nie wziął pod uwagę ich pisma z dnia 9 grudnia 2015 r. zawierającego wyjaśnienia oraz dowody wraz z nim przedłożone, co naruszyło zasadę zaufania do organów. W końcowej części skargi wskazali, że organ naruszył szereg przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie skarżący - reprezentowani przez pełnomocnika – podtrzymali stanowisko zawarte w skardze.
Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg wymienionych w tym przepisie.
Ponadto art. 3 § 3 tej ustawy określa, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 383, zwana dalej: "u.z.p.p.r.").
Na podstawie art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r., po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] orzekająca o utrzymaniu
w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia[...] . zobowiązującej skarżących do zwrotu w całości, tj. w kwocie 18.799,35 zł wraz z odsetkami, dofinansowania przyznanego i wypłaconego na realizację projektu pn. "Zakup nowych urządzeń zwiększających możliwości produkcyjne mikroprzedsiębiorstwa A s.c. w zakresie produkcji aparatury rozdzielnic elektrycznych do 4000A", w oparciu o umowę z dnia [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007–2013 w kwocie 18.799,35 zł wraz z odsetkami.
Podstawą zobowiązania skarżących do zwrotu całości dofinansowania było ustalenie przez organ, że doszło do zmiany miejsca realizacji projektu, co skutkowało zmniejszeniem ilości punktów przyznawanych za lokalizację projektu, a także, że rozpoczęto działania w ramach realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, co skutkowało uznaniem, że projekt nie wywołuje tzw. efektu zachęty.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że bezpodstawny jest zarzut zawarty w skardze, iż organ nie wyjaśnił kwestii związanych ze zmianą miejsca realizacji projektu. Zgromadzone przez organ w sprawie dowody takie jak audyt Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 10 października 2014 r. oraz pismo skarżących, które wpłynęło do organu w dniu 14 października 2014 r., potwierdzają, że środki trwałe zakupione w ramach realizacji projektu były zlokalizowane pod adresem[...],[...].
Podkreślenia przy tym wymagało, że w piśmie z dnia 14 października 2014 r., to sami skarżący poinformowali o tym, że wymienione środki trwałe są zlokalizowane w S. oraz, że już w dniu 18 czerwca 2012 r. nastąpiła zmiana miejsca realizacji projektu. Z tego powodu wnieśli o wyrażenie zgody na dokonanie zmiany w umowie o dofinansowanie poprzez wprowadzenie dodatkowego miejsca realizacji projektu.
W związku z tym prawidłowo organ ustalił, że w wymienionej dacie doszło do zmiany miejsca realizacji projektu, a twierdzenia skargi, według których dopiero w okresie trwałości projektu, tj. po remoncie budynku w S., uruchomiona została działalność w tej dodatkowej lokalizacji, są sprzeczne – przede wszystkim - z treścią oświadczenia skarżących zawartego w piśmie z dnia 14 października 2014 r. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem całkowicie bezpodstawne i sprowadzają się do przedstawienia odmiennych twierdzeń skarżących niż zawarte w ich piśmie z dnia 14 października 2014 r.
Podnieść również należało, że na etapie składania wniosku o dofinasowanie skarżący nie skorzystali z możliwości wskazania dodatkowych miejsc realizacji projektu ograniczając się do wskazania jedynie R., za co projekt uzyskał większa liczbę punktów w konkursie i tym samym uzyskał dofinasowanie.
Organ prawidłowo zatem ustalił, że doszło do zmiany miejsca realizacji projektu, a skarżący naruszyli postanowienia umowne w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymagało, że poinformowali o zmianach w projekcie w trakcie okresu trwałości, a zgodnie z umową o dofinasowanie, zmiany w projekcie mogą być wprowadzone tylko do czasu zakończenia jego realizacji (§3 ust. 3, §11 ust. 3, §16 ust. 1 i 9 umowy o dofinasowanie).
Prawidłowo również organ ustalił konsekwencje zmiany miejsca realizacji projektu poddając projekt ponownej ocenie. Skutkiem czego, przyznano projektowi 23,9 punktów, tj. poniżej minimalnego poziomu 24 punktów (zgodnie z kryteriami wyboru projektu stanowiącymi załącznik do regulaminu konkursu o dofinasowanie). W konsekwencji - zmiana miejsca realizacji projektu skutkowała uznaniem projektu za niekwalifikujący się do dofinansowania, co jest równoznaczne z obowiązkiem zwrotu przez skarżących całości otrzymanej pomocy publicznej.
W związku z treścią twierdzeń skargi podkreślenia przy tym wymaga, że procedura oceny projektów jest ściśle określona w dokumentach konkursowych i brak jest podstaw prawnych do zastosowania metody oceny zaproponowanej w skardze, mającej polegać na wyliczeniu punktów jako średniej arytmetycznej z dwóch lokalizacji.
W kwestii ustalonego w toku postępowania administracyjnego faktu poniesienia przez skarżących części wydatków jeszcze przed dniem złożenia wniosku o dofinasowanie, należało stwierdzić, że zarzuty skargi również były bezpodstawne. W tym zakresie podkreślenia wymagało, że zgodnie z § 2 ust. 3 regulaminu konkursu, data wpływu wniosku o dofinasowanie rozumiana jest jako termin dostarczenia wersji papierowej. W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący w dniu 5 grudnia 2011 r. wygenerowali wniosek w wersji elektronicznej, jednakże wersja papierowa wniosku została dostarczona do organu I instancji w dniu 6 grudnia 2011 r.
Organ prawidłowo zatem ustalił datę złożenia wniosku o dofinasowanie, jako datę przedłożenia wersji papierowej wniosku.
Przedstawiona przez skarżących interpretacja, zgodnie z którą "efekt zachęty" należny uznać za spełniony, dla wydatków poniesionych już od daty złożenia wniosku w wersji elektronicznej, jest nie do pogodzenia z zasadą równego dostępu do pomocy publicznej. Zasada ta zostałaby złamana, gdyby - wbrew przyjętemu regulaminowi konkursu - uznać za datę złożenia wniosku, datę wygenerowania wniosku w wersji elektronicznej.
Zasadnie również organ odmówił wiary oświadczeniom skarżących oraz ich kontrahentów z firmy B, że kwota przelana w dniu 5 grudnia 2011 r. z tytułu zakupu urządzenia nie związanego z realizowanym projektem, została na mocy porozumienia stron potrącona z kwotą należną za zakup środków trwałych objętych przedmiotowym projektem. Według tych oświadczeń nowe zamówienie zostało przygotowane do wysyłki w dniu 12.12.2011 r. i wówczas została również wystawiona faktura VAT o numerze [...] a środki pieniężne, jakie zostały wpłacone za wcześniejsze zamówienie, zostały w dniu 12.12.2011r. przeksięgowane na poczet przedmiotowej faktury.
W powyższym zakresie prawidłowe było wnioskowanie przedstawione przez organ, że jeśli nowe zamówienie zaproponowano dopiero po rezygnacji w dniu 6 grudnia 2011 r. z pierwotnego zamówienia, to nie było możliwości by środki trwałe objęte nowym zamówieniem, zostały wprowadzone do treści wniosku aplikacyjnego złożonego elektronicznie już 5 grudnia 2011 roku.
Ponadto podkreślenia wymagało, że skarżący nie przedstawili faktury dotyczącej wskazywanego przez nich wcześniejszego zamówienia, z tytułu którego w dniu 5 grudnia 2011 r. została przelana wyżej wymieniona kwota. Z tego powodu nie sposób uznać za wiarygodne twierdzeń skarżących, że w dniu 5 grudnia 2011 r. została przelana kwota z tytułu wcześniejszego zamówienia, gdyż byłoby to równoznaczne z ustaleniem takiej okoliczności pomimo braku dowodu, jakim jest faktura. Niedopuszczalne jest zaś, zastępowanie dokumentu, tj. faktury, treścią oświadczeń skarżących i ich kontrahentów, które mogą być tylko dowodem tego, że osoby podpisujące się pod oświadczeniem, złożyły oświadczenie tej treści.
Prawidłowo zatem organ ustalił, że w dniu 5 grudnia 2011 r. skarżący dokonali częściowej wpłaty za sprzęt stanowiący przedmiot wniosku o dofinansowanie, co oznacza, że realizacja projektu nie wywołała tzw. efektu zachęty ponieważ beneficjenci rozpoczęli działania przed złożeniem wniosku, czyli przed 6 grudnia 2011 r. Stanowiło to naruszenie cytowanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa unijnego, według których efekt zachęty występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą został złożony wniosek o dofinansowanie. Ponadto, jak stanowi § 19 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2010 nr 239 poz. 1599), prace inwestycyjne związane z nową inwestycją mogą rozpocząć się po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku, natomiast rozpoczęcie prac inwestycyjnych związanych z realizacją nowej inwestycji następuje z chwilą podjęcia prac budowlanych lub złożenia pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, w tym w szczególności zawarcia umowy sprzedaży, leasingu, dzierżawy (§ 19 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.), wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Jak stanowi art. 207 tej ustawy, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne stwierdzić należało, że powyższe naruszenie przepisów stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a to jest podstawą do wydania przez organ – decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Organ przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustalił stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody w sposób prawidłowy ocenił.
Ponadto – wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy - ponownie rozpoznając sprawę - poddał analizie również stanowisko strony wyrażone w piśmie z dnia 9 grudnia 2015 r., ustosunkował się bowiem do twierdzeń zawartych w tym piśmie w treści uzasadnienia decyzji.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania.
W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz trafnych analiz prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.).
Z powyższych przyczyn należało stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Prawidłowa była bowiem ocena organu II instancji, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa unijnego i krajowego dostarczyły podstaw do wydania decyzji w sprawie zwrotu przez skarżących dofinansowania.
Wobec tego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło