IV SA/Gl 1055/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą p o s t a n a w i a odrzucić skargę Orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. z dnia [...] r. nr [...] uznano H. G. za zdolnego do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem oraz nie zaliczono go do żadnej grupy inwalidzkiej. Na tej podstawie Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. wydał decyzję o odmowie podwyższenia H. G. świadczenia emerytalnego wskutek braku orzeczonego inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Decyzja ta została zaskarżona przez H. G. do Sądu Okręgowego w W. XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Następnie H. G. złożył w ww. Sądzie Okręgowym pismo z dnia [...]r., które przez ten Sąd uznane zostało jako nowy wniosek o podwyższenie emerytury i przekazane celem jego rozpoznania do Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. Skutkiem tego było wydanie przez to Biuro karty skierowania do komisji lekarskiej o przeprowadzenie badań lekarskich i wydanie aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w K. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] uznała H. G. za zdolnego do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem nie zaliczając ww. do żadnej grupy inwalidzkiej. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K., na skutek wniesionego przez stronę odwołania, w orzeczeniu z dnia [...] r. Nr [...] uznała H. G. za całkowicie niezdolnego do służby w Służbie Więziennej, zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej wskazując, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Jednocześnie Komisja uznała inwalidztwo za czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego na luty 2015 r. Pismem z dnia [...]r. H. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...]r W skardze oraz piśmie procesowym z dnia [...] 2013 r. H. G. kwestionował nie przyznanie mu przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW żadnej grupy inwalidzkiej pomimo rozpoznania u niego schorzenia określonego w § 67 p. 2 lit. C. oznaczającego chorobę zawodową. Zarzucił także zignorowanie przez Okręgową Komisję Lekarską faktu, że schorzenie to jest związane właśnie z przebytą służbą, a nadto przyznanie mu trzeciej grupy inwalidzkiej nie związanej z pracą zawodową. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. Ocenie sądów administracyjnych podlega zgodność z prawem decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. w sprawie inwalidztwa i jego związku ze służbą w Służbie Więziennej. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r., nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, orzekające w dwóch instancjach, oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Komisje te orzekają ponadto m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i 13 oraz 14 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Więziennej zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienie go ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana lub stwierdzane jest wygaśnięcie stosunku służbowego (por. art. 85 ust. 2, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej Dz.U. Nr 79, poz. 523 ze zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Służbie Więziennej. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń pieniężnych, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie postępowanie orzecznicze zostało zainicjowane pismem H. G. z dnia [...] 2013 r., złożonym w Sądzie Okręgowym w W. XIII Wydziale Ubezpieczeń Społecznych. Pismo to zostało uznane jako wniosek o podwyższenie emerytury i przekazane celem jego rozpoznania do Biura Emerytalnego Służby Więziennej. Na tej podstawie wskazany organ emerytalny wydał ww. kartę skierowania do komisji lekarskiej o przeprowadzenie badań i wydanie aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia. Ostatecznie Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Jednocześnie Komisja uznała inwalidztwo za czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane w sprawach związanych z orzekaniem o inwalidztwie dla celów emerytalno-rentowych w trybie powyższych regulacji oraz na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz.667). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności (zdolności) do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Służbie Więziennej, należy bowiem do kategorii spraw, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm. – k.p.c.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te poddane są właściwości sądu powszechnego (art. 4778 § 1 k.p.c.). Na tą natomiast kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, nie czyni skargi dopuszczalnej. W konsekwencji należało więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę. W tej sytuacji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy orzeczono, jak w sentencji.