IV SA/Gl 1055/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-04-14

Skład orzekający: Szczepan Prax, Bożena Miliczek - Ciszewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zasiłku stałego, która nie uchyliła decyzji organu pierwszej instancji, jest zgodna z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie odpowiada katalogowi rozstrzygnięć z art. 138 Kpa, ponieważ nie uchyliła zaskarżonej decyzji organu I instancji, a jedynie uchyliła decyzję o przyznaniu zasiłku stałego. W związku z tym, ze względu na wykazane uchybienia formalnoprawne, sprawa musi być ponownie rozpatrzona.
Stan faktyczny
E.C. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta B. przyznającą zasiłek stały. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał zasiłek, następnie zmienił decyzję, uznając część świadczenia za nienależnie pobraną z uwagi na odbywanie przez stronę kary pozbawienia wolności. Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji od dnia utraty prawa do świadczenia, ale nie uchyliło pierwotnej decyzji. Skarżąca zarzuciła brak wiedzy o przepisach dotyczących świadczeń dla osób pozbawionych wolności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku nr [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. przyznał E.C. zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...]. W dniu [...] ten sam organ administracji publicznej w trybie art. 106 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.) zmienił swoją pierwotną decyzję w części dotyczącej wysokości i czasokresu przyznania zasiłku stałego i przyznał od dnia [...] do dnia [...] zasiłek stały w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podniesiono, że od dnia [...] strona odbywa karę pozbawienia wolności, a zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy takiej osobie nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W [...] strona pobrała zasiłek w pełnej wysokości, a należy się jej tylko w kwocie [...] zł, w związku z czym pozostała kwota [...] zł, jest świadczeniem nienależnie pobranym, co do którego będzie przeprowadzone odrębne postępowanie. Na skutek odwołania strony, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło od dnia [...] decyzję organu I instancji z dnia [...]. Kolegium podniosło, że skoro osobie pozbawionej wolności nie przysługuje prawo do świadczeń to obowiązkiem organu było uchylenie decyzji przyznającej świadczenie od dnia [...]. W pozostałym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko I instancji, wskazując także na konieczność rozpatrzenia zawartego w odwołaniu wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.C. zarzucił, że nie wiedział o tym, że osoba pozbawiona wolności nie może korzystać z pomocy społecznej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje obu instancji nie mogą się ostać ze względu na wadliwie sformułowanie ich sentencji. Wadę rozstrzygnięcia I instancji dostrzegło Kolegium trafnie wywodząc, że utrata przez stronę prawa do zasiłku stałego w okresie jego pobierania winna prowadzić do uchylenia decyzji przyznającej to świadczenie. Natomiast organ I instancji orzekł o zmianie czasokresu i wysokości zasiłku, ale zmianę tą wyraził w przyznaniu zasiłku tylko za okres od [...] do [...], podczas gdy pierwotna decyzja przyznała zasiłek już od [...]. Z sentencji obecnej decyzji tego organu wynikałoby więc, że skarżącemu nie przysługiwał zasiłek także w okresie od [...] do [...], co oczywiście nie odpowiada ustaleniom organu. Jednakowoż decyzja Kolegium także jest błędna, bowiem nie odpowiada katalogowi rozstrzygnięć z art. 138 Kpa. W szczególności powołany w decyzji art. 138 § 1 pkt 2 Kpa wymaga, by przed orzeczeniem co do istoty sprawy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję. Tego elementu brakuje w zaskarżonej decyzji, gdyż Kolegium nie uchyliło kontrolowanej przez siebie decyzji I instancji z dnia [...], a jedynie uchyliło decyzję o przyznaniu zasiłku stałego. Ze względu na wykazane uchybienie formalnoprawne sprawa musi być ponownie rozpatrzona. Wobec upływu okresu, na jaki zasiłek został przyznany organ orzekający rozważy, czy konstytutywny charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala w tym przypadku na rozstrzyganie z mocą wsteczną, czy też właściwe będzie umorzenie postępowania administracyjnego. Ponieważ stwierdzone wadliwości dotyczyły decyzji obu instancji właściwe było przeniesienie sprawy na poziom pierwszoinstancyjny. Z tych względów na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło