IV SA/Gl 1059/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) stwierdził u J. Ż. chorobę zawodową - przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy – [...], wymienionej w pozycji [...]/[...] wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). AW uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczeniem z dnia [...] r. rozpoznała w oparciu o przeprowadzone badania [...], co w połączeniu z pracą J. Ż. w warunkach narażenia zawodowego w latach [...]-[...]w B S.A. K. oraz od [...]r. do nadal w A Sp. z o.o. w K., przesądza o uznaniu stwierdzonego schorzenia jako choroby zawodowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ostatni pracodawca J. Ż. – A Sp. z o.o. w K., wnosząc o uchylenie tej decyzji w części stwierdzającej, że J. Ż. w okresie zatrudnienia w skarżącej Spółce w latach [...]-[...] wykonywał w Spółce pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Nie kwestionując faktu istnienia u J. Ż. choroby, zaprzeczył aby na jej powstanie miały wpływ warunki pracy u odwołującego. Wskazał, że choroba pojawiła się i rozwinęła wyłącznie podczas pracy J. Ż. w B a nie w odwołującej się Spółce. Powołując się na opinię lekarza zakładowego Spółki dostarczoną w trakcie postępowania oraz odmienną opinię Poradni Chorób Zawodowych w S., zarzucił organowi nie wyjaśnienie powstałych wątpliwości, a co za tym idzie stwierdził, iż nie potwierdzone zostało wysokie prawdopodobieństwo, że choroba spowodowana została działaniem warunków szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Wyjaśnił, że dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło, iż J. Ż. pracował w latach [...]-[...]w B S.A. w K. jako wytaczarz a w latach [...]do nadal w A sp. z o.o. jako [...], a sposób wykonywania pracy związany był z [...]. Pracował więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby [...] pod postacią [...]. Lekarze specjaliści z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (w dniu [...]r.) oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (w dniu [...] r.) po przeprowadzonych badaniach i konsultacjach w swoich orzeczeniach rozpoznali u J. Ż. [...]. Wskazując, że w rozwoju schorzenia znaczącą rolę odegrał sposób wieloletniego wykonywania pracy [...] w B w K. związany z [...], podkreślili jednocześnie, że narażenie zawodowe, jakkolwiek krótkotrwałe, istniało jeszcze w A S.A. W odpowiedzi na zarzuty odwołania, organ inspekcji wskazał, że w niniejszym postępowaniu nie rozstrzyga się o odpowiedzialności poszczególnych pracodawców za wystąpienie u pracownika lub byłego pracownika uszczerbku na zdrowiu, o czym decyzją sądy powszechne, a jedynie wypowiada się w kwestii choroby zawodowej. Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia wykonawczego konieczną przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. Zatem wobec rozpoznania choroby przez kompetentne placówki diagnostyczne pierwszej i drugiej instancji, organ sanitarny nie miał podstaw do kwestionowania przedstawionych opinii i orzekł jak w zaskarżonej. Nie znalazł więc podstaw do uwzględnienia odwodnia. A Sp. z o.o. w K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych..., wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego pr W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A Sp. z o.o w K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.,) i prawa procesowego, wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, nie kwestionując faktu istnienia choroby, podkreśliła, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie można potwierdzić związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy u skarżącego, a zatem nie można uznać, iż choroba spowodowana została warunkami pracy panującymi u skarżącego. Spółka A wskazując na protokoły postępowania epidemiologicznego zwróciła uwagę, że znajdują się w nich różne informacje dotyczące zarówno warunków wykonywania pracy przez zainteresowanego jak również różnice w datach określających zróżnicowane warunki pracy zainteresowanego. Podniosła także, że nawet jeśli uznać, iż J. Z. pracował w warunkach narażenia zawodowego, to jednak, w jej ocenie, warunki te ustały we [...]r. , a w związku z tym, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...]r., to wypada stwierdzić, że orzekające w sprawie organy orzekały o chorobie zawodowej po upływie roku od ustania narażenia zawodowego, co narusza przepisy rozporządzenia wykonawczego. Dodatkowo podniosła, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy procedury, uwzględniając czynności dokonane przed wszczęciem postępowania w sprawie, czego nie zauważył i nie skorygował organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego wskazane naruszenia prawa uzasadniają wnioskowanie o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. uczestnik postępowania J. Ż. wskazał, iż występując w wnioskiem o ustalenie choroby zawodowej wskazywał B S.A. w K., gdzie głównie narażony był na złe warunki pracy i to w długim okresie. Dlatego też wniósł o uwzględnienie skargi, popierając stanowisko zaprezentowane przez jego pracodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, że w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Dokonawszy kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o przywołane powyżej normy prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, a decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem. Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 tego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym". Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz rodzajem i ilością czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz tylko takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych, a nadto którego etiologia związana jest z warunkami pracy. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Dokonując analizy rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że uprawnione, po myśli wskazanego wyżej przepisu, medyczne jednostki diagnostyczne, a mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.– Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., dysponując niezbędnymi dokumentami postępowania epidemiologicznego oraz dokumentacją medyczną, wydały orzeczenia, (w dniu [...] r. – pierwsza instancja oraz w dniu [...]r. – druga instancja) w których rozpoznały [...], czyli choroby umieszczonej w pozycji [...] pkt. [...] wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia "właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika." W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji uznały, że J. Ż. w okresie zatrudnienia w B S.A w K., w latach [...]-[...], wykonywał pracę [...], a w latach od [...] do nadal pracował w A Sp. z o.o. jako [...], co związane było z [...]. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywanej pracy. Okoliczność ta pozostaje bezsporna w zakresie pracy w B, natomiast Spółka A kwestionuje, by praca J. Ż. u Niej wykazywała cechy narażenia zawodowego. Czyni to jednak nie dość konsekwentnie, gdyż ostatecznie przyznaje, że praca w okresie od [...] r do końca [...]r. cechowała się [...] (protokół epidemiologiczny z dnia [...]r., podpisany przez przedstawiciela Spółki). W pierwszym protokole epidemiologicznym z dnia [...]r. wskazano nadto, że praca J. Ż. do [...] r. charakteryzowała się [...]). W ocenie Sądu trafnie zatem organy sanitarne uznały, że J. Ż. pracował w warunkach narażenia zawodowego, co w zetknięciu z orzeczeniami medycznymi potwierdzającymi istnienie choroby, skutkować musi uznaniem stwierdzonego schorzenia jako choroby zawodowej. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej Spółki dotyczący nienależytego wyjaśnienia przez organy sanitarne kwestii narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego, jak również zarzut naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. W aktach sprawy znajdują się protokoły epidemiologiczne, potwierdzające warunki wykonywania pracy w skarżącej Spółce, podpisane przez przedstawiciela pracodawcy, fakt ten ostatecznie przyznaje również skarżąca w samej skardze. Nie może zatem być zakwestionowane, że J. Ż. zatrudniony był na stanowisku, gdzie praca związana była z [...] oraz [...]. Nadto objawy choroby uczestnika postępowania pojawiły w okresie jednego roku od zakończenia pracy w warunkach narażenia. Nie można bowiem uznać, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało wszczęte dopiero w dniu [...]r. , kiedy to organ formalnie zawiadomił o tym fakcie. W aktach sprawy znajduje się zresztą podobne zawiadomienie noszące datę [...]r. Podkreślenia wymaga więc fakt, że datą wszczęcia postępowanie w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest data podjęcia pierwszej czynności w postępowaniu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...]r., na które powołuje się skarżąca Spółka może mieć charakter jedynie informujący o toczącym się już postępowaniu, o którym strony jednak już wiedzą biorąc przecież w nim udział. Dodatkowo zawiadomienie to gwarantuje stronom aktywne uczestniczenie w sprawie. Przenosząc to na grunt rozpatrywanej sprawy, wypada zauważyć, że pierwszy protokół epidemiologiczny w sprawie (B) nosi datę [...] r, zaś pierwszy protokół epidemiologiczny w Spółce A przeprowadzony został w dniu [...]r. Nie można zatem przyjąć twierdzenia skarżącej Spółki, że orzeczono o chorobie zawodowej po upływie roku od ustania narażenia zawodowego. Nawet bowiem jeśli przyjąć, że narażenie to trwało do [...]r., chociaż w pierwszym protokole ustalono, że dopiero od [...]r. uczestnik rozpoczął pracę jako [...], (zatem narażenie trwałoby do [...]), to trudno podzielić w tych warunkach pogląd skarżacej, że nastąpiło naruszenie prawa, poprzez orzeczenie choroby po upływie wskazanego w rozporządzeniu okresu. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie dopatrzył się naruszenia w ocenianej sprawie przepisów czy to prawa materialnego czy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotychczasowe rozważania w pełni potwierdzają wyżej sformułowaną ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie już art. 151 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.