IV SA/Gl 1062/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-08-10

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym świadczeń z pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym świadczeń z pomocy społecznej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z mocy prawa z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca G.Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak majątku i zasobów pieniężnych, utrzymywanie się z alimentów i świadczeń socjalnych, a także wysokie koszty utrzymania związane z chorobą dzieci i ratą kredytu. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając jego część dotyczącą ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; Pismem procesowym datowanym na 8 maja 2017 r. G.Ł. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w niniejszej sprawie przez Sąd w dniu 4 maja 2017 r. Następnie, w dniu 29 maja 2017 r. skarżąca nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzowała, iż domaga się nie tylko ustanowienia adwokata, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje w domu dwurodzinnym o powierzchni 150 m2 stanowiącym własność rodziców oraz, że posiada dziewięcioletni samochód marki [...]. Nie posiada natomiast innego majątku ani żadnych zasobów pieniężnych, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem małoletnich dzieci, a źródłem ich utrzymania są alimenty (ogółem 1.000 zł miesięcznie), renta socjalna (724,40 zł), a nadto pobierane na oboje dzieci zasiłki pielęgnacyjne (306 zł) i zasiłki rodzinne (309 zł). Z akt administracyjnych sprawy wynika dodatkowo, że strona ma przyznane prawo do świadczeń wychowawczych na oboje dzieci (w ramach programu "Rodzina 500+") na mocy decyzji z dnia [...]r., w kwocie ogółem 1.000 zł. W dalszej części wniosku strona powołała się na relatywnie znaczne miesięczne koszty utrzymania wśród których wymieniła opłaty za tzw. media (381,30 zł), wydatki na leki i leczenie dla całej rodziny (600 zł), ratę kredytu hipotecznego (500 zł - przypadające na nią 40 % spłaty, "pozostałość płacą rodzice") oraz koszty dowozu syna do szkoły i jego obiadów (400 zł). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów utrzymania, w tym wyciąg bankowy obrazujący również otrzymanie przez nią pobieranych świadczeń. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku G.Ł. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że skarżąca spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych ani łatwego do spieniężenia majątku. Dokumenty nadesłane przez nią w toku postępowania, jak również dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym, że utrzymuje się wyłącznie z alimentów oraz ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Należy równocześnie mieć w polu widzenia, że wnioskodawczyni jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, z kolei jej oboje dzieci miały orzeczoną niepełnosprawność (vide: dokumenty dołączone do akt administracyjnych, w tym kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego). Jest też obciążona ponadprzeciętnie wysokimi kosztami utrzymania, w tym na same leki w lipcu przeznaczyła ponad 600 zł (vide: wyciąg bankowy i faktura VAT - karty nr 55-56 akt sądowych). Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że skarżąca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie wygenerować środków na opłacenie należności, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku dla koniecznych potrzeb jej i dzieci. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło