IV SA/Gl 1065/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 złotych (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) oraz art. 18 m pkt 5 w zw. z art. 19 c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r., nr 69 opz. 415 z późn. zm.), dokonał wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w G. z rejestru agencji zatrudnienia, po uzyskaniu przez powyższą decyzję przymiotu ostateczności. W motywach uzasadnienia Marszałek stwierdził w pierwszej kolejności, że w wyniku przeprowadzonej przez inspektorów Okręgowego Inspektoratu Pracy w K.kontroli w A sp. z o. o. w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdzono nieprawidłowości związane z prowadzeniem działalności agencji zatrudnienia. Spółka poprzez zamieszczenie w prasie oferty pracy do hurtowni spożywczych, w której jako warunki zatrudnienia wskazano płeć: mężczyzna i wiek: do 40 lat naruszył zasadę art. 19 c ustawy- tj. dyskryminowanie ze względu na płeć i wiek osób, dla których agencja poszukuje pracy lub innej pracy zarobkowej. Następnie organ wskazał, że w związku z powyższym Państwowa Inspekcja Pracy w K. skierowała wniosek do sądu o ukaranie osoby, która dopuściła się wskazanego wyżej naruszenia. W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. wpłynął z Sądu Rejonowego w G. IX Wydział Karny sygn. akt [...] prawomocny wyrok uznający A. Z. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, tj. za wykroczenie z art. 121 ust. 3 w związku z art. 19 c ustawy. Biorąc pod uwagę wydany wyrok wszczęte zostało postępowanie w sprawie wykreślenia A sp. z o. o. W toku prowadzonego postępowania, w ocenie Marszałka, wykazane zostało, że Spółka naruszyła warunki prowadzenia działalności jako agencja zatrudnienia, co znalazło potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach, w związku z czym organ na podstawie art. 18 m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dokonał jej wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia. Od powyższego orzeczenia A sp. z o. o. reprezentowana przez radcę prawnego Ł. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie między innymi art. 18 m pkt 5 w zw. z art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że istnieją podstawy do wykreślenia A sp. z o.o. z rejestru agencji zatrudnienia z uwagi na naruszenie warunków prowadzenia działalności agencji zatrudnienia. Kwestionowanej decyzji zarzucono ponadto naruszenie art. 7, 77, 9 oraz 107 k.p.a., a pełnomocnik odwołującej wniósł jednocześnie o uchylenie wydanej w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Argumentując odwołanie pełnomocnik oświadczył, że Spółka A reprezentowana jest przez Zarząd w osobie Prezesa Zarządu i taki sposób reprezentacji obowiązywał w dniu zamieszczenia ogłoszenia. Natomiast wyrokiem Sądu Rejonowego w G. za winną popełnienia wykroczenia z art. 121 ust. 3 w zw. z art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uznana została była pracownica Spółki- A. Z. Zdaniem pełnomocnika strony organ błędnie przyjął, że zaistniały przesłanki do wykreślenia Spółki A z rejestru agencji zatrudnienia. Podmiotem prowadzącym agencję zatrudnienia była Spółka A, a nie osoba fizyczna, zatem dopuszczenie się jakiegokolwiek czynu przez osobę fizyczną nie stanowi uzasadnienia dla wykreślenia Spółki z rejestru agencji zatrudnienia. Podniesiono również, że A. Z. nie była uprawniona do reprezentowania A, a w szczególności nie była uprawniona do prowadzenia agencji zatrudnienia w rozumieniu art. 19 c ustawy. Pełnomocnik poinformował również, że A. Z zamieściła ogłoszenie o ofercie pracy bez uprzedniego konsultowania tego z osobami prowadzącymi agencję zatrudnienia. W odwołaniu wskazano ponadto, że zamieszczone przez A sp. z o. o. ogłoszenie zawierające kryterium wieku i płci nie było przejawem dyskryminacji, ponieważ nie było to zamiarem osób prowadzących agencję. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dnia [...] r. wydało decyzję nr [...], mocą której orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W motywach uzasadnienia Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że marszałek województwa wykreśla w drodze decyzji podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b- 19d oraz art. 85 ust. 2-5 (art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Ponadto organ zaakcentował, że agencja zatrudnienia nie może dyskryminować ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie, ani ze względu na przynależność związkową osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 19 c ustawy). Powyższy zakaz dyskryminacji został spenalizowany w art. 121 ust. 3 cytowanej ustawy, zgodnie z którym karze grzywny podlega kto prowadząc agencję zatrudnienia nie przestrzega zasady zakazu dyskryminacji. Następnie Kolegium stwierdziło, że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uznał A. Z. za winną tego, że prowadząc agencję zatrudnienia A sp. z o. o. z siedzibą w G. w dniu 27 lutego 2012 r. nie przestrzegała zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć i wiek poprzez zamieszczenie w prasie lokalnej- dodatku "praca gratka" do Dziennika Zachodniego oferty pracy do hurtowni spożywczych z doświadczeniem przy zbieraniu zamówień na tzw. Voicepeakach, w której jako warunek zatrudnienia wskazano płeć: mężczyzna i wiek: do 40 lat, przy czym A. Z. wyczerpała znamiona wykroczenia z art. 121 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ II instancji zwrócił uwagę, że nie ma w kodeksie postępowania administracyjnego przepisu dotyczącego związania w postępowaniu administracyjnym ustaleniami zawartymi w wyroku sądu karnego. W tym kontekście taki wyrok powinien być traktowany jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało jednak również na przepis art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przepis ten rozumieć należy w ten sposób, że zakazuje on podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego. Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego zasady wyrażonej w art. 11 p.p.s.a. sprawia, że jej adresatami stają się także pośrednio organy administracji, które w kontrolowanej przez sąd sprawie czyniły ustalenia faktyczne (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2411/11). Kolegium podkreśliło również, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie dominuje pogląd, że powyższe rozwiązanie został wprowadzone aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych zapadałyby różne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym, a rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1732/11). Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zgodziło się ustaleniami organu I instancji dotyczącymi zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skoro, jak ustalił Sąd Rejonowy w G. A. Z. złamała zakaz określony w art. 19 c ustawy, to powyższe zaskutkowało koniecznością wykreślenia podmiotu z rejestru. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka A reprezentowana przez radcę prawnego Ł. C. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 11 p.p.s.a, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie przez organ, że jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym za wykroczenie, podczas gdy przepis ten dotyczy wyłącznie prawomocnych wyroków skazujących za przestępstwa, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego z tej tylko przyczyny, że w ocenie organu okoliczności objęte tymi wnioskami rzekomo zostały stwierdzone w wyroku skazującym za wykroczenie oraz art. 78 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania skarżącego przeprowadzenia wszystkich dowodów przez niego zawnioskowanych, podczas gdy żądanie to zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów, dotyczyło okoliczności nie stwierdzonych innymi dowodami, a przede wszystkim miało znaczenie dla sprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 18 m pkt 5 w zw. z art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie, że istnieją podstawy do wykreślenia skarżącego z rejestru agencji zatrudnienia z uwagi na naruszenie przez skarżącego warunków prowadzenia działalności agencji zatrudnienia, podczas gdy nie zostało ustalone i wykazane, aby do takie naruszenia doszło. Biorąc powyższe pod uwagę pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. (nr [...]) oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając obszernie swoje stanowisko pełnomocnik raz jeszcze podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. błędnie przyjęło, że jest związane wyrokiem sądu karnego skazującego za wykroczenie. Ponadto nie zgodził się z opinią, że ogłoszenie w prasie miało charakter dyskryminujący, ponieważ na poparcie tego twierdzenia nie zostały przedstawione żadne dowody, a A. Z. przyznała się jedynie do zamieszczenia ogłoszenia w prasie, a nie do tego, że jego treść miała charakter dyskryminujący. W skardze wskazane zostało również, że nawet jednorazowy akt dyskryminacji popełniony w sposób nieumyślny nie przesądzałby o tym, że strona skarżąca dopuściłaby się naruszenia art. 19c ustawy. Zgodnie z tym przepisem agencja zatrudnienia "nie może dyskryminować" ze względu na wskazane kryteria. Naruszenie tego przepisu, w ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki, wymaga co najmniej kilkukrotnego naruszenia zakazu dyskryminacji i nie może mieć charakteru przypadkowego, incydentalnego. Pełnomocnik zaakcentował jednocześnie, że wykreślenie agencji zatrudnienia z rejestru stanowi sankcję niewspółmierną do rozmiaru, charakteru i społecznej szkodliwości czynu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w zaistniałym stanie faktycznym, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Oznacza to między innymi, że sąd nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., którą orzeczono o wykreśleniu A sp. z o. o. z siedzibą w Gliwicach z rejestru agencji zatrudnienia. Przystępując do merytorycznej oceny decyzji, wskazać należy, iż zapadła ona w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Z art. 18m pkt 5 powyższej ustawy wynika, że marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d oraz art. 85 ust. 2-5. Z kolei art. 19 c ustawy stanowi, że agencja zatrudnienia nie może dyskryminować ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie, ani ze względu na przynależność związkową osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Marszałek Województwa [...] dokonał wykreślenia Spółki z rejestru agencji zatrudnienia ponieważ w jego ocenie strona skarżąca naruszyła warunki prowadzenia działalności jako agencja zatrudnienia poprzez zamieszczenie w prasie oferty pracy do hurtowni spożywczych, w której jako warunki zatrudnienia wskazano płeć: mężczyzna i wiek: 40 lat, co stanowiło naruszenie art. 19 c ustawy. Z powyższym zgodził się organ odwoławczy. Swoje rozstrzygnięcia zarówno organ I jak i II instancji oparł na wyroku Sądu Rejonowego w G. IX Wydział Karny sygn. akt [...] uznający prowadzącą agencje zatrudnienia A sp. z o. o. z siedzibą w G. A. Z. za winną popełnienia wykroczenia z art. 121 ust. 3 w zw. z art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. naruszenie zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć i wiek, poprzez zamieszczenie w prasie ogłoszenia o zacytowanej powyżej treści. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na art. 11 p.p.s.a, zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, z czym w kontekście przedmiotowej sprawy nie sposób się zgodzić. Definicja pojęcia "przestępstwo" zawarta jest w art. 7 § 1 Kodeksu karnego, który to przepis stanowi, że przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. Stąd też w pierwszej kolejności wskazać należy, że czyn A. Z. stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, wobec czego wyrok wydany w jej sprawie nie był wyrokiem skazującym co do popełnienia przestępstwa, a wyrok w sprawie o wykroczenie nie ma charakteru prejudycjalnego dla postępowania administracyjnego i nie zwalnia organów z obowiązku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy. Wyrok w sprawie o wykroczenie jest w postępowaniu administracyjnym jedynie jednym z elementów zgromadzonego materiału dowodowego, podlegającym ocenie organu zgodnie z art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie organ, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, poczynił ustalenia faktyczne, opierając rozstrzygnięcia wyłącznie na treści wymienionego przez skarżącego wyroku. W konsekwencji organ nie oceniając całokształtu materiału dowodowego ustalił, że strona skarżąca naruszyła art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z powyższym w ocenie Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana z naruszeniem art. 7 k. p. a. oraz art. 77 § 1 k. p. a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 7 k. p. a. i art. 77 § 1 k. p. a. w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, nadto organ zobligowany jest do zebrania w sposób wyczerpujący materiału sprawy i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Przepisy te zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które nie podjęło wszelkich czynności zmierzających do zbadania czy ogłoszenie o ofercie pracy miało charakter dyskryminujący. Ponadto w ocenie składu orzekającego organ winien rozważyć, czy nie została naruszona konstytucyjna zasada proporcjonalności. W tej mierze organ winien rozważyć, czy wykreślenie skarżącej Spółki z rejestru agencji zatrudnienia nie stanowi zbytniej dolegliwość i czy jest adekwatne w stosunku do popełnionego czynu, czyli jednostkowego przypadku zamieszczenia w prasie ogłoszenia o określonej treści. Z tych względów Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów I i II instancji. Nie przesądzając jednocześnie wyników ponownie prowadzonego postępowania wskazać należy, że organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien szczegółowo ustalić stan faktyczny i okoliczności sprawy (w tym zakresie charakteru zamieszczonego ogłoszenia), a następnie dokonać ich oceny zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.