IV SA/Gl 1068/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Inspektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., przyznał A. M., na jego wniosek z dnia [...] r., zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Jako podstawę prawną wydanej decyzji powołał art. 16 w zw. z art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art 32 i 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że strona posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane do dnia [...] r. jak również spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku z datą [...] r. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając ją za zgodną z przepisami prawa. Kolegium całkowicie podzieliło przedstawione w niej stanowisko w kwestii terminu, od którego przyznano stronie prawo do przedmiotowego świadczenia. Jednocześnie Kolegiom wyjaśniło, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości "przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny". W skardze A. M. ponowił prośbę zawartą uprzednio w odwołaniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie przywołując dotychczas prezentowana argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżącemu przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący legitymuje się bowiem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem spełnia warunek wynikający z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Istotna w sprawie pozostawała kwestia terminu, od którego ustala się prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący wnosił o przyznanie świadczenia z uwzględnieniem daty [...] r. Od tej daty, jak wynika z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. wydanego przez Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Ś. po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z., został ustalony znaczny stopień niepełnosprawności (pkt 4 orzeczenia). Organy natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjęły, iż zasiłek pielęgnacyjny przysługuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Bezsporne jest, że wniosek skarżącego wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wpłynął do organu w dniu [...] r. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 orzekł, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał min. że zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Od tej bowiem pory osoba wymaga opieki i pomocy innej osoby, gdyż jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i ponosi zwiększone wydatki związane z jej znaczną niepełnosprawnością. Trybunał biorąc pod uwagę cel zasiłku pielęgnacyjnego a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który może trwać kilka miesięcy uznał, że ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin narusza, wynikający z zasady państwa prawnego, nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, zdaniem Trybunału, uniemożliwia realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji, który mówi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Podzielając całkowicie to stanowisko należy zatem uznać, że wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały oparte na niekonstytucyjnym przepisie, to zachodzi podstawa do ich uchylenia co przewiduje art. 145 § 1 pkt b oraz 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm. ), w zw. z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też orzeczono, jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ uwzględni, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako niekonstytucyjny nie stanowi już przeszkody do przyznania skarżącemu zasiłku z uwzględnieniem daty wskazanej w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji bowiem zasiłek pielęgnacyjny przysługuje skarżącemu.