IV SA/Gl 1069/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-05-11
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Elżbieta Kaznowska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, jeśli organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, jeśli organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a przyczyny uchylenia decyzji znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji.Stan faktyczny
Skarżący D. B. domagał się przyznania zasiłku okresowego w wyższej kwocie. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w niższej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując wysokość świadczenia i ustalenia dotyczące sytuacji A. P. oraz legalność decyzji kasacyjnej SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2007r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R. na podstawie art. 7 pkt 2 – 15, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1 – 5, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie podwyższenia minimalnych kwot zasiłku okresowego na lata [...]–[...]przyznano D. i B. zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności od dnia 1 kwietnia [...]r. do 31 maja [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Powołując się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na treść art. 147 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ wskazał, iż w rok [...] minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosiła w przypadku rodziny 25 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a jej rzeczywistym dochodem.
Wskazano nadto, iż Rada Miejska w R., cyt. uchwałą zwiększyła wysokość minimalnego zasiłku okresowego do poziomu 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a uzyskiwanym dochodem przez rodzinę.
W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż wnioskodawca stanowi rodzinę, która spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a jednocześnie występuje u wnioskodawcy niepełnosprawność uzasadniająca przyznanie tego zasiłku w świetle art. 7 ust. 2 – 25 ustawy.
Ustalając dochód rodziny na kwotę [...] zł przy kryterium dochodowym [...] zł organ przyznał wnioskodawcy tytułem zasiłku okresowego kwotę [...] zł.
Powyższe ustalenia oparte zostały na przeprowadzonym w dniu [...] r. wywiadzie środowiskowym.
Z wywiadu tego wynikało, iż w momencie składania wniosku otrzymuje on zasiłek okresowy przyznany za okres od stycznia do marca [...]r.
Wynikało z niego również, iż wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z bezrobotną A. P. w dwupokojowym mieszkaniu z kuchnią i łazienką oraz wc, wyposażonym w ogrzewanie centralne. Na dochód rodziny składają się dodatek mieszkaniowy, zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny.
Dodatkowo uzasadniając wysokość przyznanej pomocy organ wskazał na możliwości finansowe pomocy społecznej.
Wskutek wniesionego przez D. B. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R., w którym wskazał, iż powinien otrzymywać tytułem zasiłku [...] zł, a na dwie osoby [...] zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do jej ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy zauważył, iż nie ustalone zostało w postępowaniu przed organem I instancji, czy wniosek strony, jaki stanowił podstawę wszczęcia postępowania dotyczył zwiększenia kwoty świadczenia w formie zasiłku okresowego za miesiąc luty [...], czy też był to wniosek o przyznanie świadczenia w tej formie na okres po zrealizowaniu decyzji przyznającej zasiłek okresowy od stycznia [...] do marca [...]r. Wniosek bowiem złożony został w trakcie pobierania zasiłku okresowego, w lutym [...] r.
Organ uznał, iż wskazane do wyjaśnienia okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, gdyż nie jest możliwe podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ odwoławczy w oparciu o przedstawiony wraz z odwołaniem materiał dowodowy.
D. B. nie zgodził się również z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę.
W skardze tej zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia, a także poddał w wątpliwość ustalenie organów w zakresie sytuacji A. P.. Wskazał, iż nie jest ona jego rodziną, gdyż jest konkubiną, nie ma miejsca stałego zameldowania w J. i przebywa w mieszkaniu skarżącego sporadycznie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowo zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest przeto kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania, a nie orzekanie pod względem merytorycznym.
Takie kompetencje kontrolne Sądu odnoszą się również do zaskarżonej decyzji, która jest rozstrzygnięciem o charakterze kasacyjnym. Jednakże, ze względu na charakter tej decyzji, która nie zawiera ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, do podjęcia którego uprawniony jest po myśli art. 16 w związku z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji, ocena legalności jej sprowadza się w głównej mierze do oceny przestrzegania przez organ odwoławczy przepisów procesowych regulujących dopuszczalność wydawania rozstrzygnięcia kasacyjnego.
Art. 138 § 2 KPA, przywołany jako prawna podstawa decyzji będącej przedmiotem skargi stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Gdyby w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. znalazły się błędne wskazówki odnośnie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiłoby to naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego o istotnym dla wyniku sprawy charakterze.
Sytuacja taka nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Trudno bowiem nie przyznać racji organowi II instancji, który po analizie zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego potraktował żądanie strony jako nie wyjaśnione należycie. Nie będąc jednocześnie uprawnione do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym w uzasadnieniu zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy skorzystało z uprawnienia do wydania decyzji kasacyjnej. Trzeba bowiem zauważyć, iż świadczenia z pomocy społecznej nie są przyznawane stronom z urzędu lecz na wniosek ( art. 102 ustawy o pomocy społecznej ). Brak właściwego wniosku strony uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego,
Ustosunkowując się do zawartego w skardze żądania rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym co do przyznania wyższych kwot tytułem świadczenia z pomocy społecznej zauważa się, iż sąd administracyjny nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych i nie posiada kompetencji w zakresie przyznawania praw i obowiązków stronom postępowania, a jak wskazane zostało powyżej dokonuje wyłącznie kontroli legalności działania organów administracji. Z tych względów ani żądanie przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, ani też prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie składu rodziny skarżącego nie mogło zostać uwzględnione na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa, Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło