IV SA/Gl 107/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-06-24
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Beata Kalaga – Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa zapomoga otrzymana przez syna na leczenie, która została rozliczona fakturami, powinna być wliczana do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje w sprawie zasiłków rodzinnych nie mają charakteru uznaniowego, a ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria dochodowe. Organ prawidłowo ustalił dochód rodziny na podstawie zaświadczenia urzędu skarbowego, nie uwzględniając w nim jednorazowej zapomogi, która nie jest dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Renta socjalna syna została prawidłowo potraktowana jako przychód podlegający opodatkowaniu.Stan faktyczny
Skarżący W.W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków na syna M., który wymagał całodobowej opieki i rehabilitacji. Organy odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżący argumentował, że do dochodu niesłusznie wliczono jednorazową zapomogę otrzymaną na leczenie syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] Nr [...] odmówiono W. W. przyznania pomocy w formie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na jego syna M. urodzonego w dniu [...].
Decyzja wydana została w oparciu o art. 3, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 23 ust. 1, art. 24 i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130 poz. 903 )
Jak wynikało z uzasadnienia opisanego wyżej rozstrzygnięcia , organ ustalił, iż wnioskodawca nie spełnia warunków koniecznych do przyznania żądanych świadczeń. Dochód jego, na który składały się dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy , podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem Urzędu Skarbowego wyniósł kwotę [...] w przeliczeniu na osobę w rodzinie, i tym samym przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Kryterium to, w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności, jakim był M. W. wynosiło bowiem [...].
Wobec powyższego organ uznał za słuszne odmówić wnioskowi strony.
W odwołaniu złożonym przez W. W. zwrócił się on o przyznanie świadczeń rodzinnych na rzecz syna M. Swą prośbę motywował trudną sytuacja zdrowotną M. opisując, iż uległ on wypadkowi w czasie szkolnej wycieczki i od tej pory , jako osoba całkowicie niesprawna wymaga całodobowej opieki i rehabilitacji , co jest kosztowne.
Zgodnie z twierdzeniami odwołującego, dochód syna M. stanowi renta socjalna, którą otrzymuje on dopiero od 18-go roku życia. Renta ta nie pokrywa wydatków na jego leczenie i rehabilitację , a odwołujący nie jest w stanie pokryć ze swoich dochodów wszystkich potrzeb wynikających z jego wyjątkowej sytuacji zdrowotnej jego dziecka.
W wyniku powtórnego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. , decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy N. i wskazał, iż dochód rodziny odwołującego przekroczył wymagane kryterium dochodowe, a to kwotę [...]. Roczny dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł bowiem w rodzinie odwołującego kwotę [...], a w przeliczeniu na jedna osobę miesięcznie – kwotę [...].
Podkreślił, iż przepisy ustalające kryterium dochodowe mają charakter związany, co oznacza, że organ nie może wydać decyzji pozytywnej stwierdziwszy, że dochód na osobę w rodzinie przekracza ustawowa kwotę.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. W. wniósł o przyznanie mu świadczeń rodzinnych na bardzo chorego syna M. i oświadczył, iż wyliczając jego dochód, organ doliczył otrzymaną w [...] przez jego syna, z przeznaczeniem na jego leczenie, zapomogę ze Stowarzyszenia A. Z zapomogi tej dokonał on zakup leków i rozliczał się z tego fakturami. Niesłuszne wliczenie tej zapomogi, zdaniem skarżącego, spowodowało zawyżenie dochodów rodziny składających się wyłącznie z rent inwalidzkich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowo przedstawioną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.)
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podzielając w pełni pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. Sąd zauważa , iż decyzje wydawane w przedmiocie zasiłków rodzinnych i dodatków do tych świadczeń nie mają charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca bowiem wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej . Głównym kryterium pozwalającym na pozytywne rozstrzygniecie w sprawie świadczeń rodzinnych jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taka pomoc.
Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany. Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) zasiłek rodzinny przysługuje określonym podmiotom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tego aktu prawnego, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]. W przypadku natomiast gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...].
Wskazany zapis oznacza, iż w przypadku uzyskiwania dochodu wyższego niż opisany w art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez podmiot wnioskujący o przyznanie tych świadczeń, organ wniosku takiego nie może uwzględnić bez względu na inne, towarzyszące sprawie okoliczności.
Ustawodawca sprecyzował także dla celów ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób ścisły pojęcie "dochodu". Taka definicja legalna zawarta została w art. 3 tego aktu, zawierającego słowniczek pojęć w nim użytych.
Dla celów omawianej ustawy rozumieć należy zatem pojecie "dochód" , jako przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Zgodnie z delegacją ustawowa zawarta w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Minister Polityki Społecznej zobligowany został natomiast do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z tym upoważnienie wydane zostało rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.), w którego § 2 ust. 2 pkt 6 określono, iż dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego.
Dokument ten wiąże organ, jako że nie jest możliwe dokonywanie obliczenia dochodu strony postępowania, dla celów określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych w inny, niż określony w cyt. rozporządzeniu sposób.
Powracając na grunt rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż organ administracji w sposób prawidłowy dokonał ustaleń dochodu trzyosobowej rodziny skarżącego. Oparł się bowiem na zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] , stosując się jednocześnie do reguł określonych w § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Pomniejszył bowiem uzyskany przez rodzinę skarżącego dochód dodatkowo o składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Nie budzi również wątpliwości , iż w ramach dochodu rodziny, wynikającego z zaświadczenia urzędu skarbowego nie została uwzględniona jednorazowa zapomoga, która opisał W. W. w swojej skardze.
Dochodem M. W. była bowiem przyznana mu renta socjalna, która, biorąc pod uwagę zapis zawarty w art. 10 ust 1 pkt 1 i art. 12 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz.176 ) bezspornie musi zostać potraktowana jako przychód, o którym mowa w definicji legalnej przedstawionej w treści art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę W. W. jako niezasadną orzekł na mocy art. 151 P.p.s.a. jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło