IV SA/Gl 107/12

Dnia 10 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę 100 zł (sto złotych); 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] roku E. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] roku o Nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej. Do wyżej wymienionej skargi skarżąca dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku E. Ż. oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.370 zł. Ponadto dodała, iż miesięcznie na utrzymanie wydaje 500 zł do czego dochodzi jeszcze spłata kredytu w kwocie 300 zł oraz wydatki na leczenie i leki w kwocie 500 zł. Referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 14 lutego 2012 roku, wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie: kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, miesięcznej wysokości spłaty zaciągniętego kredytu bankowego oraz aktualnej wysokości emerytury. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła potwierdzenie wypłaty emerytury za miesiąc luty 2012 roku oraz szereg faktur VAT i paragonów dokumentujących zakup leków wystawionych w większości w 2008 i 2009 roku. Poza tym oświadczyła, iż nie jest w stanie przedstawić dokumentów dotyczących miesięcznego utrzymania ze względu na fakt, że znajdują się one w posiadaniu jej córki, która wyjechała i przebywa aktualnie na rehabilitacji. Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 roku referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę 100 zł (sto złotych), zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie złożyła wszystkich wymienionych w wezwaniu z dnia 14 lutego 2012 roku wyjaśnień, czyli tym samym nie usunęła wszystkich wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych. W dniu 26 marca 2012 roku skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia i stwierdziła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem z uwagi na fakt, iż jest 83-letnią osobą niepełnosprawną (dawna pierwsza grupa inwalidzka), schorowaną i wymagającą stałej opieki osoby trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270.), zwanej dalej P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy, które na mocy art. 245 § 1 P.p.s.a. może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Poza tym art. 246 § 1 P.p.s.a. mówi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje albo w zakresie całkowitym – gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo też w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również fakt, iż zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia zgodnie z art. 259 P.p.s.a., strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast na podstawie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jednakże nie udokumentowała wszystkich danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2012 roku, na podstawie których możliwe byłoby określenie jej aktualnego stanu majątkowego. W szczególności skarżąca nie udokumentowała kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem oraz miesięcznej wysokości spłaty zaciągniętego kredytu bankowego. Tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tego stanu rzeczy nie zmieniają okoliczności wynikające ze sprzeciwu i dołączonych do niego dokumentów. Zasadniczo nie opiewają one na skarżącą, lecz na M. T., której sytuacja materialna nie może być brana pod uwagę już choćby z tego względu, że według wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tym bardziej skarżąca nie wykazała, czy i na jakiej podstawie partycypuje w wykazanych wydatkach M. T. Natomiast udokumentowane wydatki samej skarżącej potwierdzają wcześniejsze ustalenia i wnioski referendarza, że pobierana przez skarżącą emerytura w kwocie 1.374,99 zł (netto) pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania w zakresie przekraczającym kwotę udzielonej jej pomocy w kwocie 100 zł. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.