IV SA/Gl 1071/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-23
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, mimo zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać przyznane częściowo, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie wyklucza ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy sytuacja materialna strony tego wymaga.Stan faktyczny
B.D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni jest osobą ciężko chorą, nie posiada majątku, mieszka z matką i utrzymuje się z renty oraz zasiłku, a jej mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania. Przed sądem toczy się postępowanie rozwodowe z jej małżonkiem.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej B.D. na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
W dniu [...] r. B.D. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą ciężko chorą i ma w związku z tym problemy w wykonywaniu codziennych czynności życiowych. Nadto oświadczyła, że zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2 i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Równocześnie wnioskująca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Osiąga przy tym dochód z tytułu renty oraz "zasiłku" w kwotach netto odpowiednio: [...] zł oraz [...] zł, z kolei jej matka pobiera rentę w wysokości [...] zł. Strona dodała, że jest wprawdzie osobą zamężną, jej małżonek uzyskuje dochód w kwocie [...] zł, jednak nie partycypuje w kosztach jej utrzymania.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwania do uzupełnienia danych wykazanych we wniosku (zarządzenia: z dnia [...] oraz z dnia [...] r.) wnioskodawczyni nadesłała pismo procesowe datowane na [...] r., w treści którego sprecyzowała, że do [...] r. mieszkała z małżonkiem, jednak następnie przeprowadziła się do matki, z którą przebywa do dziś. W tym miejscu zaakcentowała, że w dniu [...] r. otrzymała pozew rozwodowy, który jej małżonek złożył do sądu.
Równocześnie skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość kosztów utrzymania swojego gospodarstwa domowego (prowadzonego wraz z matką), na które składa się czynsz ([...] zł), opłata za energię elektryczną ([...] zł) i opłata za gaz ([...] zł). Wskazała przy tym, że wydatkują orientacyjnie: [...] zł na żywność, [...] zł na środki czystości, [...] zł na odzież i bieliznę, [...] zł na środki higieniczne, [...] zł za telefon i [...] zł za telewizję.
Nadto wnioskodawczyni nadesłała decyzje organu rentowego potwierdzające wysokość rent pobieranych przez nią i matkę oraz kopię pozwu rozwodowego złożonego przez jej małżonka, na której widnieje pieczęć dokumentująca jego wpływ do Sądu Okręgowego w G.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem skargi B.D. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej, a zatem dotycząca problematyki podlegającej uregulowaniom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie, jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (skarżąca była już o tym informowana pismem tutejszego Sądu z dnia [...] r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku B.D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli stosownie do art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Zgodnie bowiem z oświadczeniami zawartymi we wniosku, wyżej wymieniona nie posiada zasobów finansowych ani majątku. Jest przy tym osobą przewlekle chorą, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 23 akt administracyjnych) i utrzymuje się z renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie ogółem netto (do wypłaty) [...] zł (vide: nadesłana decyzja organu rentowego - karta nr 23 akt sprawy).
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, iż z wywodów strony wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, z kolei mąż nie partycypuje w kosztach jej utrzymania. Twierdzenia B.D. w omawianym zakresie uznano za dostatecznie wiarygodne uwzględniwszy udokumentowany przez nią fakt, iż przed Sądem Okręgowym w GL. toczy się postępowanie rozwodowe, które małżonek – L.D. zainicjował w dniu [...] r. stosownym pozwem.
Równocześnie, zważywszy relację pomiędzy dochodem gospodarstwa domowego wnioskującej, na który składają się pobierane przez nią świadczenia oraz renta jej matki w kwocie netto [...] zł (vide: nadesłana decyzja organu rentowego - karta nr 24 akt sprawy), a obciążającymi tę rodzinę kosztami uznano, że strona nie ma możliwości dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez poniesienia uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach życiowych.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło