IV SA/Gl 1072/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Sekretarz sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżona decyzję Decyzją z dnia 23 września 2005 r. Prezydent Miasta K. przyznał A. M. dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1.X.2005 r. do 31.III.2006 r. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wyliczenia, stanowiące podstawę określenia wysokości dodatku. M.in. podano, że powierzchnia lokalu wynosi [...] m2, miesięczne wydatki mieszkaniowe wynoszą [...]zł, ale do podstawy obliczenia dodatku przyjęto 90 % tych wydatków, tj. kwotę [...]zł. Wraz z ryczałtem opałowym łączna kwota wydatków mieszkaniowych ustalona została na [...] zł. Średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy ustalono na [...] zł. Dodatek wyliczono jako różnicę między wydatkami na mieszkanie a 15 % średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa: [...]– 15 % . [...] = [...] zł. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia. Kolegium podniosło m.in., że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/ do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90 % wydatków ponoszonych przez stronę w związku z korzystaniem z mieszkania. Ponieważ faktyczne wydatki wynoszą [...]zł, to 90 % z tej sumy wynosi [...]zł. Kwotę tę należy powiększyć o ryczałt z tytułu braku centralnego ogrzewania tj. o kwotę [...]zł i braku ciepłej wody tj. o [...] zł. Uzyskaną kwotę [...] zł należy pomniejszyć o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania, tj. o kwotę [...] zł /15 % z kwoty [...]zł/, a zatem należny stronie dodatek stanowi kwotę [...] zł. Wobec zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że w sierpniu 2005 r. strona otrzymała jednorazowy dodatek pieniężny stanowiący dochód w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm., stąd średni miesięczny dochód z okresu 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł [...] zł. Z kolei na wysokość dodatku mieszkaniowego nie mogła wpłynąć podwyżka czynszu, gdyż nastąpiło to w miesiącu następnym po złożeniu wniosku. W skardze A. M. zarzucił, że do dochodu wliczono mu jednorazowy dodatek pieniężny, chociaż z ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, iż jednorazowe świadczenia pieniężne takiemu wliczeniu nie podlegają. Zakwestionował też ustalenie Kolegium odnoszące się do ryczałtu za brak centralnego ogrzewania. Skarżący wnioskował o podwyższenie przedmiotowego dodatku do kwoty [...] zł. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Przyznał przy tym, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji doszło do oczywistej omyłki przez wpisanie kwoty [...] zł z tytułu braku centralnego ogrzewania, która jednak nie była uwzględniona przy obliczeniu dodatku. Kolegium wskazało również, że jednorazowy dodatek pieniężny został skarżącemu wypłacony przez ZUS, podczas gdy zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do dochodu nie wlicza się jednorazowych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego był, poza przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych również przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. P 4/05 publ. 55/5/A/206, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/ uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm./. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %, co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala w swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawowa, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Należało przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołany przepis rozporządzenia stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywał. Obowiązywał jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu. Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP /w tym wypadku z ustawą/ chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanej normy prawnej z mocą wsteczną lub odracza się utratę mocy obowiązującej badanego przepisu. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodności podustawowego aktu normatywnego z ustawą, to w konsekwencji może on w sprawie, w której orzeka samodzielnie, zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11/. Przesłanki istniejące do odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal oraz przyzna ów dodatek w prawidłowej wysokości. Ustosunkuje się również do okoliczności objętej zarzutami skargi, a dotyczącej wliczenia do dochodu skarżącego jednorazowego dodatku pieniężnego. Charakter tego dodatku nie został bowiem wyjaśniony w zaskarżonej decyzji, a uczyniono to dopiero w odpowiedzi na skargę. SJ/