IV SA/Gl 1073/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie i określa, że nie może być ono wykonane. Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska dla Miasta M. na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 26 ust. 1 oraz art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 ze zm.) po przeprowadzeniu badań lekarskich, uznała P. K. za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła do kategorii "A". W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] r. poborowy P. K. stawił się przed Powiatową Komisją Lekarską dla Miasta M. i został skierowany na badania specjalistyczne do Poradni [...]. Powiatowa Komisja Lekarska po przeprowadzeniu wywiadu oraz badań lekarskich i przeprowadzonej w dniu [...] r. konsultacji [...], przedstawionej dokumentacji leczenia z Poradni [...] i Poradni [...], stwierdziła u poborowego schorzenia wymienione w § [...] pkt [...], § [...] pkt [...], § [...] pkt [...] (tj. [...]) określone w załączniku nr 2 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W odwołaniu P. K. nie zgodził się z zaskarżonym orzeczeniem. Podniósł, iż zostało ono wydane bez wszechstronnej i wnikliwej analizy przedstawionej przez niego dokumentacji. Nie został również prawidłowo wysłuchany. Podał, iż choruje na [...]. Nadto wskazał, iż komisja stwierdziła zniekształcenia w obrębie [...] bez upośledzenia lub nieznacznie upośledzające jego sprawność ruchową. Tymczasem dolegliwość ta uniemożliwiła mu czynne uprawianie sportu, był bowiem zawodnikiem [...] klubu piłki nożnej. Nadto doznał kontuzji [...] oraz ma problemy ze [...]. Powyższe sprawiło, iż nie jest zdolny do wykonywania czynności życia codziennego. Nałożony został na niego, także całkowity zakaz aktywności fizycznej i uprawiania sportu, nawet rekreacyjnie. Przez cały czas pozostaje w ciągłym leczeniu. Podniósł nadto, iż nie został skierowany przez komisję do specjalisty w dziedzinie [...]. Na koniec wskazał, iż posiada także problemy ze [...] ([...]). Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w K. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej, gdyż stwierdzone u poborowego schorzenia nie skutkują niezdolnością do czynnej służby wojskowej. Powyższe zostało ustalone w oparciu o przedstawiony przez poborowego materiał dowodowy w postaci: historii leczenia z NZOS Poradni [...] w M., historii leczenia z NZOZ Poradni [...] w M., a także w oparciu o ekspertyzy: [...] z dnia [...] r. oraz [...] z dnia [...] r., na które poborowy został skierowany przez Wojewódzką Komisję Lekarską. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżacy wniósł o uchylenie orzeczenia wydanego przez Wojewódzką Komisję Lekarską i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł szereg zarzutów przeciwko działaniu komisji lekarskich orzekających w jego sprawie. Między innymi, iż został skierowany przez Wojewódzką Komisję na badania specjalistyczne do lekarza [...] i [...], nie zażądano jednak żadnej opinii lekarzy konsultantów w sprawie jego dalszego leczenia. Nadto, iż Wojewódzka Komisja Lekarska wydała orzeczenie w sprawie nie zapoznając się z całością dokumentacji, która została jej dostarczona na posiedzeniu w dniu [...] r. Dokumentacja uznana za zbędną nie została dołączona do akt sprawy. Całość dołączono dopiero po interwencji w dniu [...] r. w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego. Wskazał też na rozbieżności w klasyfikacji jego schorzeń dokonanej przez Powiatową Komisję Lekarską i lekarzy konsultantów. Podał nadto, iż Wojewódzka Komisja Lekarska nie odniosła się w swym uzasadnieniu do wielu kwestii podnoszonych przez niego w odwołaniu. Wskazał też na naruszenie przez organ II instancji art. 68 Konstytucji RP, który stanowi, iż każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Reasumując stwierdził, iż Wojewódzka Komisja Lekarska podczas oceny jego stanu zdrowia dopuściła się uchybień, a jej orzeczenie wydane zostało w wyniku braku rzetelnej i wnikliwej analizy przedstawionej dokumentacji, której część w ogóle została pominięta. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podano, iż skarżący nie przedstawił żadnych nowych argumentów, które mogłyby stanowić podstawę zmiany orzeczenia. Wskazano, iż skarżący bezzasadnie zarzuca komisji brak rzetelnej analizy dokumentacji medycznej, gdyż nie był jej świadkiem. Dalej stwierdzono, iż niewłaściwym byłoby odnoszenie się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do rozbieżności między ustaleniami Powiatowej Komisji Lekarskiej, a wynikami badań specjalistów Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, gdyż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę uprzednio rozstrzygniętą przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Podniesiono też, iż do kompetencji wojewódzkich komisji lekarskich nie należy rozstrzyganie co do sposobu leczenia poborowego, ani tym bardziej wypowiadanie się na temat jego zdolności do uprawiania sportu, gdyż okoliczność ta nie ma żadnego przełożenia na orzekaną kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej. Komisje w tym zakresie kierują się jedynie załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, orzekając na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, kwalifikują schorzenie do odpowiednich punktów i paragrafów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 68 Konstytucji, wskazano, iż w ustawie zasadniczej oprócz rozdziału wolności i prawa znajduje się również rozdział obowiązki, w którym umieszczony jest art. 85 ust. 1 i 2 stanowiący, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny, a zakres obowiązku służby określa ustawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż orzeczenia określające zdolność poborowego do służby wojskowej, wydawane na podstawie art. 26 i 28 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej są decyzjami administracyjnymi (por.: wyrok NSA z 28.X.1992 r., sygn. akt II SA/Wr 841/92, ONSA 1994/1/23). Dlatego, w zakresie nieunormowanymi przepisami szczególnymi, do postępowania w tym przedmiocie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 107 § 3 tego Kodeksu, określający wymogi uzasadnienia decyzji. W niniejszej sprawie wymogi te nie zostały spełnione. W szczególności zastrzeżenia budzi uzasadnienie faktyczne zaskarżonego orzeczenia, które w istocie nie wskazuje dowodów na których organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie. Wprawdzie wymienia poszczególne dokumenty medyczne, jednak nie dokonuje jakiejkolwiek ich oceny. Jest to o tyle też ważne, że część tej dokumentacji stanowiła podstawę orzeczenia I instancji, w którym na trzy schorzenia skarżącego dwa zostały inaczej zakwalifikowane niż w zaskarżonym orzeczeniu. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wykazał wadliwości tego pierwszego orzeczenia, występuje między tymi orzeczeniami wyraźna sprzeczność, której organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśnił. Być może odmienne ustalenia wynikły z nowych ekspertyz lekarskich z dnia [...] i [...] r., które także są wymienione w zaskarżonym orzeczeniu, jednak wyniki tych ekspertyz także nie zostały omówione. Odnośnie zgromadzonej, a przynajmniej wziętej pod uwagę przez organ odwoławczy, dokumentacji lekarskiej nie można również odeprzeć zarzutów skarżącego. Mianowicie z akt administracyjnych nie wynika, by organ odwoławczy w jakikolwiek sposób odnotował, jakimi dokumentami medycznymi, czy to posiadanymi z urzędu, czy też przedstawionymi przez skarżącego, dysponował przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia. Tym samym nie można zweryfikować odmiennych stanowisk stron co do przedłożenia przez skarżącego zdjęcia [...] z dnia [...] r. Zauważyć należy, że zgodnie z § 12 rozporządzenia z 24 stycznia 2006 r. w sprawie komisji lekarskich... (Dz. U. Nr 18, poz. 142) komisje te zobowiązane są do prowadzenia ksiąg orzeczeń lekarskich, w których odnotowuje się też dane wynikające z dokumentów przedkładanych przez poborowych. W końcu podnieść należy, że w orzecznictwie sądowym zwracano już uwagę na obowiązek dokładnego uzasadniania przez komisje lekarskie powodów przyjęcia konkretnego punktu lub paragrafu klasyfikacji schorzeń, zwłaszcza gdy operują one pojęciami ogólnymi lub niedookreślonymi (por. wyrok NSA z 14.XII.2000 r., sygn. akt III SA 2042/00, zbiór LEX nr 47321). Tymczasem w dwóch podanych przez organ odwoławczy punktach tj. § [...] pkt [...] i § [...] pkt [...] użyte jest tego rodzaju pojęcie – "[...]". Przyjmując te punkty rzeczą organu odwoławczego było zatem wskazanie, na podstawie których dowodów nastąpiło ustalenie określonego rodzaju schorzenia, a następnie umotywowanie zakwalifikowania tego schorzenia według stosownego przepisu. W rozpoznawanym przypadku obowiązki te nie zostały dopełnione, w związku z czym musi to nastąpić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy. Z powyższych rozważań wprost wynika dalszy tryb postępowania tego organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.