IV SA/Gl 1073/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny (dalej: [...]PWIS), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez W.K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] w sprawie zatwierdzenia Restauracji [...] w zakresie podawania napoi alkoholowych i niealkoholowych oraz odmowy zatwierdzenia tzw. restauracji "dziennej". Decyzja ta została odebrana osobiście przez stronę w dniu [...], stąd termin do wniesienia odwołania kończył się w dniu [...]. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...]. Wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego, wskazując na przeszkodę w postaci problemów zdrowotnych. W odpowiedzi na pytanie organu odwoławczego o przyczyny uprawdopodabniające brak winy strony, W.K. poinformował, że nastąpiło to ze względu na stan jego zdrowia, który uniemożliwił mu sporządzenie i przesłanie odwołania w zakreślonym terminie. Czynności tych nie mógł także dopełnić jego nieletni syn. Jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazał na dzień [...]. W ocenie [...]PWIS strona nie uprawdopodobniła, czego wymaga przepis art. 58 k.p.a., iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przedstawiła jedynie ogólnikowe wyjaśnienia dotyczące przeszkody w postaci choroby, natomiast w żaden sposób tego nie uwiarygodniła (np. dowodami potwierdzającymi zakup leków, wizytę u lekarza itp.). Powyższe postanowienie W.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jak podniósł w skardze, spełnione zostały przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W szczególności, na żądanie [...]PWIS uzupełnił wniosek o informację dotyczącą charakteru choroby, którego ze względów etycznych nie może szerzej wyjaśnić. W jego ocenie, organ w takim przypadku nie mógł żądać przedłożenia dowodów zawierających dane wrażliwe (dotyczących m.in. stanu zdrowia oraz przyjmowanych lekarstw). Oświadczenie strony powinno być w tym zakresie wystarczające. Przywrócenie terminu nie naraża na uszczerbek interesu społecznego, a wręcz przeciwnie – wzmacnia zaufanie obywatela do instytucji publicznych. Poza tym zwraca uwagę, iż postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu należy rozpatrywać w kontekście działań nękających prowadzonych wobec niego przez pracowników PPIS w R. W odpowiedzi na skargę [...]PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.). Ponadto wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jest to postanowienie formalne, zamykające drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267- dalej k.p.a.), właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Stosownie zaś do treści art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania, następstwem czego jest ostateczność decyzji pierwszoinstancyjnej. Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy jest bowiem stwierdzenie, że odwołanie w sprawie jest dopuszczalne oraz, że zachowany został termin do jego wniesienia. Z tego też względu, po otrzymaniu odwołania, organ odwoławczy obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać w postępowaniu wstępnym czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Czynność dokonana po upływie ustawowego terminu nie wywołuje skutków prawnych. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje zatem, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący odebrał osobiście decyzję wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] nr [...] w dniu [...]. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...]. Wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego, wskazując na przeszkodę w postaci problemów zdrowotnych. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle przywołanego wyżej przepisu przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem czterech przesłanek: 1/ uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy; 2/ wniesienie prośby o przywrócenie terminu; 3/ jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin; 4/ dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy jak również nie wykazał, ze odwołanie zostało wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w pkt. 1 i 4. Wedle ustaleń przyjmowanych w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym to osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz to, że przeszkoda była od niej niezależna i nie można jej było przezwyciężyć (por. wyrok NSA z 21 grudnia 1995 r., SA/Sz 1571/95, LEX nr 27123; wyrok NSA z 16 stycznia 1996 r., SA/Ka 2659/94, LEX nr 26546). Przeszkody tej strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyr. NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). Nie chodzi tutaj jednak o nadzwyczajny wysiłek, który stanowiłby zagrożenie dla zdrowia czy życia zainteresowanego (wyr. NSA z dnia 18 lipca 2001 r., SA 431/100, niepubl.). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyr. NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, niepubl.). Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu (wyr. NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). Skład orzekający podziela stanowisko [...]WPIS w kwestii braku uprawdopodobnienia, iż skarżący nie wykazał braki swojej winy w uchybieniu terminu, bowiem W.K. powołując się ogólnie na problemy zdrowotne, które miały stanowić przeszkodę w sporządzeniu i we wniesieniu odwołania, w żaden sposób okoliczności tej nie uwiarygodnił. Stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy uznać należy, iż nie wykazał on z jednej strony – charakteru choroby uniemożliwiającej przez okres 14 dni złożenie odwołania, z drugiej zaś strony- działań podejmowanych przez niego zmierzających do zachowania terminu. Nawet na etapie skargi do sądu administracyjnego, mając gwarancje zachowania w tajemnicy danych dotyczących choroby, nie przedstawił w tym względzie żadnych wyjaśnień, poza ogólnymi stwierdzeniami o istnieniu takiej przeszkody i obawą o ujawnienie danych wrażliwych. W konsekwencji tego, skoro nie udzielił informacji o charakterze problemów zdrowotnych, a zwłaszcza o czasie ich trwania, nie jest także możliwe ustalenie czy odwołanie zostało wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jak podkreślono wyżej, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe po łącznym spełnieniu przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a. W sytuacji kiedy dwie z nich nie zaistniały organ odwoławczy był zobligowany do odmowy przywrócenia terminu. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.