IV SA/Gl 1077/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-05-11

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Elżbieta Kaznowska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie administracyjne z powodu nieprawidłowego podpisu odwołania przez osobę prawną, jeśli strona uzupełniła braki formalne w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania administracyjnego z powodu nieprawidłowego podpisu odwołania przez osobę prawną, jeśli strona uzupełniła braki formalne w wyznaczonym terminie. Brak podpisu lub nieprawidłowy podpis odwołania przez osobę prawną stanowi usuwalny brak formalny, który organ ma obowiązek wezwać do uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Dopiero brak reakcji strony na wezwanie organu uprawnia do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Umorzenie postępowania bez wezwania do uzupełnienia braków narusza zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo A S.A. zaskarżyło decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie świadczenia rzeczowego na rzecz obrony. Wojewoda uznał odwołanie za wadliwe, ponieważ zostało podpisane tylko przez jednego członka zarządu, podczas gdy statut spółki wymagał współdziałania dwóch członków zarządu lub członka zarządu z prokurentem. Strona skarżąca kwestionowała pogląd organu, że brak jednego z wymaganych podpisów dyskwalifikuje odwołanie, wskazując, że braki formalne powinny być uzupełnione.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2007r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A S.A. w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rzeczowego na rzecz obrony uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta S. orzeczono w oparciu o art. 208 i art. 210 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 214, poz. 2416) o przeznaczeniu samochodu ciężarowego [...] o ładowności 2-8 ton pozostającego w posiadaniu Przedsiębiorstwa A Spółka Akcyjna w S., w ramach świadczeń rzeczowych, na potrzeby obrony państwa. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...]r. W dniu [...] r. A SA skierowała za pośrednictwem Prezydenta Miasta S. do Wojewody [...] odwołanie od wyżej opisanej decyzji. Odwołanie podpisane zostało przez jednego członka zarządu. W dniu [...] r. Zastępca Dyrektora Wydziału Zarządzania Kryzysowego wystosował do odwołującego wezwanie do przesłania aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego w celu wykazania, czy osoba, która podpisała wniesione odwołanie była uprawniona do reprezentowania odwołującego. W dniu [...] r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło pismo A SA informujące, że dotyczy sprawy [...]. Z treści pisma natomiast wynikało, iż w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] r. strona przesyła aktualny odpis KSR potwierdzający uprawnienia osób do reprezentowania A SA oraz ponownie przekazuje prawidłowo podpisane odwołanie z dnia [...] r. Do pisma załączone zostało odwołanie strony z datą [...] r. podpisane przez członka zarządu i prokurenta. Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w II instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewoda [...], powołując się na treść przedłożonego przez odwołującego wypisu z KRS, z którego wynikało, iż do składania oświadczeń w jego imieniu wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, wobec widniejącego na odwołaniu podpisu tylko jednego członka zarządu, uznał odwołanie to za podpisane przez osobę nieuprawnioną. Brak ten uznano za rażące naruszenie art. 30 § 3 k.p.a. dyskwalifikujące prawnie odwołanie. W konsekwencji prowadzenie postępowania odwoławczego uznane zostało za bezprzedmiotowe, gdyż w opinii organu odwoławczego nie podpisane przez osobę uprawnioną odwołanie nie mogło być uznane w sensie prawnym za odwołanie i decyzja, od której zostało wniesione stała się ostateczna w dniu [...]r. Jednocześnie Wojewoda [...] zawarł w treści uzasadnienia decyzji stwierdzenie o charakterze merytorycznym podnosząc, iż analiza i kwalifikacja prawna akt postępowania administracyjnego, dokonana w ramach postępowania odwoławczego, wskazuje na słuszność decyzji organu I instancji. Z powyższym rozstrzygnięciem strona nie zgodziła się wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. W skardze tej zakwestionowano pogląd organu odwoławczego, co do tego, by brak jednego z podpisów osób uprawnionych do reprezentacji osoby prawnej miał "dyskwalifikować wniesione odwołanie w sensie prawnym". Skarżący podkreślił, iż odwołanie było podpisane przez jedną z osób uprawnionych do składania oświadczeń w imieniu przedsiębiorstwa, a zatem można było uzupełnić brak formalny poprzez złożenie tego podpisu przez drugą z uprawnionych do składania oświadczeń osobę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a., a zatem nie będąc związany granicami skargi, co oznacza między innymi uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca, stwierdził, w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja analizowana pod kątem jej legalności, podlega uchyleniu, jako wydana z naruszeniem prawa procesowego w sposób mający znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Przede wszystkim zauważa się, iż istotą i celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy, mają na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 k.p.a). Dotyczy to nie tylko postępowania toczącego się przed organami administracji I instancji lecz również toku postępowania odwoławczego, które nie ogranicza się do rozpoznania postawionych przez odwołujących zarzutów lecz jest w istocie ponownym, pełnym rozstrzygnięciem sprawy. Pozostawienie sprawy bez jej merytorycznego rozpoznania jest ostatecznością, która mieć może miejsce tylko wtedy, gdy nie ma prawnych możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego. Bezsporne jest również, iż wnoszone przez strony postępowania administracyjnego odwołania od decyzji organu I instancji mają charakter podania, o jakim mowa jest w treści art. 63 § 1 k.p.a. Odwołania zatem mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu, a do ich istotnych wymogów, zgodnie z treścią § 3 art. 63 k.p.a. zaliczyć należy podpis osoby wnoszącej odwołanie. Zgodnie z treścią art. 30 § 3 k.p.a. osoba prawna występująca jako strona w postępowaniu administracyjnym, musi być reprezentowana przez organ oznaczony w rejestrze sądowym (KRS), co oznacza, iż odwołanie osoby prawnej składają podmioty ją reprezentujące. Zgodnie z przywołaną wyżej normą prawną zawartą w treści art. 63 § 3 k.p.a., wnoszone przez osoby prawne odwołania muszą być zatem podpisane przez podmioty ją reprezentujące, oznaczone w KRS. Uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego w sposób zgodny z regulacją wyżej przytoczoną powodowałoby naruszenie zasad skargowości. Organ II instancji wystąpiłby bowiem w charakterze organu odwoławczego bez podstawy prawnej. Zgodnie jednak z przywołaną wcześniej zasadą prawdy obiektywnej, bez należytego wyjaśnienia wątpliwości co do reprezentacji strony, organ nie może odmówić "załatwienia" sprawy w rozumieniu zasad procedury administracyjnej. Braki w reprezentacji strony należą bowiem do usuwalnych braków formalnych, co następuje w drodze ich uzupełnienia. Wskazanie takie zawarte zostało wprost w treści art. 64 § 2 k.p.a. Jeżeli bowiem podanie (w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. również odwołanie) nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero w przypadku niezastosowania się do wezwania organu staje się on uprawniony do uznania, iż podanie nie czyni zadość wymogom procedury administracyjnej i pozostawia je bez rozpoznania. Następuje to w formie czynności techniczno-procesowej, o podjęciu której – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego odwołanie. Kolejnym dopiero następstwem nieuzupełnienia braków formalnych podania, które stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji jest nabranie przez tę decyzję cech ostateczności. Brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych, a w konsekwencji odmowa merytorycznego rozpoznania sprawy uznana byłaby za uchybienie treści art. 7, art. 9 a przede wszystkim art. 64 § 2 k.p.a. Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zauważyć, iż Wojewoda [...] nabrał wątpliwości w zakresie należytej reprezentacji strony odwołującej i w tym celu skierował do niej wezwanie o dostarczenie dokumentacji, mogącej pozwolić rozwiać powziętą wątpliwość. Jak wynika z treści skierowanego do skarżącej wezwania z dnia [...] r., nie została ona w sposób wyraźny wezwana do usunięcia braku formalnego odwołania, poprzez podpisanie go w sposób zgodny z treścią rejestru sądowego. Jednak wezwanie do przedstawienia organowi odwoławczemu wypisu z KRS, w celu ustalenia, czy osoba, która podpisała odwołanie, była do tego należycie umocowana, pod rygorem utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, oznaczało oczywistą możliwość uzupełnienia usuwalnego braku formalnego w zakresie reprezentacji strony odwołującej. Zauważa się, iż w zakreślonym przez Wojewodę [...] terminie strona złożyła żądany wypis KRS, a nadto uzupełniła treść odwołania zgodnie z wymaganiami i art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujący, że pismo złożone przez stronę w organie I instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, w którym kwestionuje ona zasadność rozstrzygnięcia w doręczonej jej decyzji I instancji, należy – zgodnie z art. 7, 9 k.p.a. – uznać za odwołanie od tej decyzji, chociażby nie spełniało ono wszystkich warunków określonych w art. 63 k.p.a., jeżeli w zakreślonym terminie strona uzupełniła braki formalne tego odwołania (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 1992 r. sygn. akt III SA 261/92 i z dnia 22 stycznia 1993 r. sygn. akt SA/Kr 1988/92 opubl. Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego Wyd. Prawnicze, Warszawa 1995 r. str. 381). Powyższy pogląd podziela również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Uprawnia on do uznania, iż Wojewoda [...] nie kierował się w toku postępowania zasadami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 9 k.p.a., a w szczególności naruszył art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 1 i § 3 k.p.a, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa jednocześnie, iż organ odwoławczy, wobec podjęcia rozstrzygnięcia o braku możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji, nie był uprawniony do stawiania osądu o merytorycznej niezasadności tego odwołania, a co znalazło miejsce w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło