IV SA/Gl 1082/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i określa, że nie może być ona wykonana. Decyzją z dnia [...] , wydaną w trybie wznowieniowym, Prezydent Miasta D. orzekł o: – odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] uznającej R. D. z dniem [...] za osobę bezrobotną oraz przyznającą mu prawo do zasiłku od dnia [...]. – odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] orzekającej o utracie prawa do zasiłku z dniem [...]. i stwierdził wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa. Ponadto tą samą decyzją wskazany organ uchylił: – decyzję z dnia [...] o utracie przez R.D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...], – decyzję z dnia [...] o uznaniu R.D. z dniem [...] za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku – decyzję z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]. i orzekł o odmowie uznania R.D. za osobę bezrobotną z dniem [...]. W podstawie prawnej decyzji wymieniono art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) a także art. 146 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 kpa. Natomiast w jej motywach podniesiono, że w czasie dwóch rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej R.D. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, która w ewidencji była ujęta od dnia [...] do [...]. W dniu tych rejestracji strona nie spełniała więc przesłanek ustawowych do uznania jej za osobę bezrobotną. Odnośnie dwóch pierwszych decyzji – z dnia [...] i z dnia [...] nie można było ich uchylić z uwagi na upływ terminu z art. 146 § 1 kpa, w związku z czym ograniczono się do stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. W odwołaniu R.D. zarzucił, że nigdy nie wykonywał działalności gospodarczej, którą zgłosił do ewidencji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając jej ustalenie i wnioski w zakresie prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej i jej wpływu na uprawnienia przysługujące osobom bezrobotnym. Wprawdzie działalność ta była dwukrotnie zawieszona, ale nie tylko nie jest to tożsame z zaprzestaniem działalności, a przeciwnie – zawieszenie może dotyczyć wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej. W podstawie prawnej decyzji Wojewoda powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), natomiast w jej uzasadnieniu przytoczył taką samą jednostkę ale z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm.), nie wyjaśniając tej rozbieżności . W skardze R. D. zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, że nie wykonywał działalności gospodarczej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niezależnie od treści skargi zaskarżona decyzja nie może być utrzymana w obrocie prawnym, bowiem zapadła z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w kontrolowanym nadzwyczajnym postępowaniu w trybie wznowieniowym wzruszono trzy odrębne ostateczne decyzje administracyjne, a odnośnie dalszych dwóch orzeczono o wydaniu ich z naruszeniem prawa. Tego rodzaju rozstrzygnięcia mogą zapaść wyłącznie w razie stwierdzenia istnienia podstaw z art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Stwierdzenie to winno znaleźć wyraz w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe, zarówno przez powołanie w podstawie prawnej decyzji konkretnej podstawy wznowieniowej z wymienionych przepisów, jak i przez szczegółowe wyjaśnienie tego stwierdzenia w jej uzasadnieniu. Tymczasem w decyzjach obu instancji w ogóle nie odniesiono się do ustawowych podstaw wznowieniowych mogących prowadzić do uchylenia decyzji ostatecznych. Nie jest oczywiście wystarczające wskazanie tego rodzaju podstawy w postanowieniu o wznowieniu postępowania, które jedynie inicjuje to postępowanie, ale nie rozstrzyga żadnej kwestii nim objętej. Kolejne rażące nieprawidłowości decyzji są o tyle specyficzne, że analogiczne były powodem wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność poprzedniej decyzji organu podstawowego stopnia, wydanej w niniejszej sprawie. Mianowicie, jak już wskazano, obecnie uchylone zostały trzy odrębne decyzje ostateczne. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 winno to skutkować wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Przedmiot rozstrzygnięć w owych trzech decyzjach był różny, w związku z czym po ich uchyleniu należało wydać trzy zastępujące je nowe merytoryczne rozstrzygnięcia. Tymczasem organ I instancji wydał jedno zbiorcze orzeczenie o odmowie uznania R.D. za osobę bezrobotną z dniem [...] , co mieści się, i to tylko częściowo, w przedmiocie sprawy z decyzji wydanej w dniu [...], ale nijak nie ma się do przedmiotu objętego pozostałymi dwoma decyzjami. Tym razem jednak Wojewoda przeszedł do porządku dziennego nad tym naruszeniem prawa. W powyższej decyzji Wojewody z dnia [...] zasadniczym powodem stwierdzenia nieważności było to, że organ podstawowego stopnia uchylił jedną z decyzji mimo upływu 5 lat od daty doręczenia tej decyzji, co naruszyło art. 146 § 1 kpa. Obecnie organ I instancji miał tę okoliczność na uwadze. Jednakowoż w związku z dwuinstancyjnością postępowania administracyjnego terminy z art. 146 § 1 kpa liczone są według chwili orzekania przez organ odwoławczy. Tymczasem w toku postępowania międzyinstancyjnego przyjmowany przez organ 5-letni termin z tego przepisu upłynął również w stosunku do kolejnej decyzji objętej zaskarżoną decyzją, tj. decyzji z dnia [...], która według stanu akt administracyjnych została doręczona w dniu [...]. Ta okoliczność powinna była skutkować zmianą rozstrzygnięcia I instancji w stosunku do tej ostatnio wymienionej decyzji, nawet przy abstrahowaniu od poprzednio wytkniętych wadliwości. W tym stanie rzeczy, wobec kwalifikowanych wad zaskarżonej decyzji, do których odnosi się przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zbędne jest omawianie merytorycznych zagadnień poruszanych przez skarżącego. Przy dalszym procedowaniu organ odwoławczy ponownie dokona w tym zakresie stosownych ustaleń, uwzględniając w szczególności, że z punktu widzenia statusu osoby bezrobotnej, także w stanie prawnym obowiązującym w czasie rejestrowania się przez skarżącego, istotne jest nie stwierdzenie wpisu do ewidencji gospodarczej, lecz okoliczność, czy działalność ta faktycznie została podjęta. W tym zakresie możliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego, przy czym zasadniczo obowiązek wykazania, że działalność nie została podjęta, spoczywa na skarżącym. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 145 § 1 pkt 2 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SJ/