IV SA/Gl 1086/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W skardze z dnia 15 września 2013 r. H.S. powołał się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów, wywodząc, iż jest osobą bezdomną i nie stać go na opłacenie adwokata z wyboru. Zarządzeniem z dnia 15 października 2013 r. Przewodniczący Wydziału IV uznał powyższy wywód za wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i skierował sprawę do referendarza sądowego, celem rozpoznania tego wniosku. Wobec powyższego, referendarz sądowy - mając na względzie fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie – zarządzeniem z dnia 23 października 2013 r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. H.S. złożył rzeczony formularz w dniu 4 listopada 2013 r. precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W treści tego formularza wnioskodawca ponownie powołał się na trudną sytuację materialną i życiową. Wywiódł bowiem, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i utrzymuje się z renty, której miesięczna wysokość netto (po dokonaniu wszystkich potrąceń), to zaledwie 415 zł. Nadto dodał, że jest bezdomny i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi H.S. jest decyzja wydana w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Charakter tych świadczeń oraz cel, któremu mają one służyć nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowią one formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 15 listopada 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jak przy tym potwierdzają dokumenty źródłowe dołączone do akt administracyjnych, jest osobą schorowaną, całkowicie niezdolną do pracy (vide: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r.) i jedynym źródłem dochodu jest dla niego renta, której kwota netto (do wypłaty) wynosi zaledwie 415,58 zł (patrz: decyzja ZUS o waloryzacji świadczenia z dnia 5 marca 2013 r.). Zważywszy powyższe przyjęto, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu, przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. \