IV SA/Gl 1086/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści pisma procesowego datowanego na 9 lipca 2016 r. K. S. wniósł o "przydzielenie pomocy prawnej" celem sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku z dnia 5 maja 2016 r. Następnie, to jest w dniu 16 sierpnia 2016 r. wyżej wymieniony nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował (rubryka nr 5), iż wnosi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, wynajmują lokal w R. i muszą tam mieszkać, gdyż - jak podał - "Wspólnota Mieszkaniowa odcięła im dopływ wody" i nie przywraca go pomimo, iż wygrał w tym zakresie sprawę przed Sądem Apelacyjnym we W. Równocześnie wnioskujący oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast współwłaścicielem mieszkania położonego w miejscowości D. o powierzchni 80,90 m2 wraz z przynależnościami. Miesięczny dochód rodziny skarżącego zadeklarowany został w kwocie 1.719,31 zł, na którą składa się pobierane przezeń wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia (363,62 zł) oraz wynagrodzenie za pracę jego małżonki (1.355,69 zł). Wnioskodawca dodał, że na miesięczne koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego składają się :czynsz (900 zł), opłaty za tzw. media (około 200 zł), wydatki na leki (100 zł), zakup środków czystości (50 zł) oraz wyżywienie (około 470 zł). Wezwaniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. skarżącego wezwano o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez: - udokumentowanie dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. kopię tej umowy bądź dowód wypłaty wynagrodzenia za ostatni miesiąc. - udokumentowanie - np. zaświadczeniem pracodawcy, wydrukiem z listy płac, wysokości wynagrodzenia za ostatni miesiąc pobranego przez jego małżonkę. - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty itp.) potwierdzających wydatki na tzw. media (woda, energia elektryczna, gaz, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości itd.) oraz na zakup leków. - udokumentowanie (np. kopią umowy najmu, dowodem wpłaty itp.), wysokości uiszczanego czynszu najmu; - udokumentowanie (np. kopią stosownego aktu notarialnego, wypisem z księgi wieczystej) tytułu prawnego przysługującego mu do mieszkania położonego na terenie miejscowości D., a także jednoznaczne sprecyzowanie, czy odcięcie dopływu wody, o którym wspomniano we wniosku, nastąpiło w tym mieszkaniu; - nadesłanie wyciągów bankowych obrazujących operacje na wszystkich rachunkach bankowych należących do niego i małżonki, w okresie ostatnich dwóch miesięcy. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie skarżący nie udzielił na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił oświadczeń, które podniósł w swoim wniosku. Nie nadesłał mianowicie jakichkolwiek dokumentów, które wymienione zostały w wystosowanym do niego wezwaniu z dnia 30 sierpnia 2016 r. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 12 września 2016 r., a zatem termin na jego wykonanie upłynął z dniem 19 września 2016 r. W terminie tym wnioskujący nie udzielił żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 30 sierpnia 2016 r., skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.