IV SA/Gl 1089/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant referent Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Zastępca Dyrektora do spraw Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. odmówił M. S. skierowania do Domu Pomocy Społecznej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołano art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 106 oraz art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). W toku postępowania administracyjnego organ przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, iż wnioskodawca jest [...] letnim mężczyzną zamieszkującym [...] w [...] komunalnym mieszkaniu wyposażonym w centralne ogrzewanie, gaz i telefon. Jest osobą [...] – cierpi na [...] i [...], jednak nie domagał się z tego tytułu przyznania mu innego rodzaju pomocy jak tylko umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej i to w określonym przez siebie miejscu, a to w miejscowości F. powiat J., gdzie zamieszkują jego siostra i brat. Odczuwa bowiem samotność, gdyż synowie jego mieszkają poza granicami Polski i nie ma innych bliskich w miejscu swego obecnego miejsca zamieszkania. W opinii organu opisany stan faktyczny sprawy wskazywał, iż M. S. wymaga częściowej opieki osoby drugiej ale jest osobą komunikatywną, samodzielnie funkcjonującą w środowisku. Powodem, dla którego domagał się umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej jest zatem chęć utrzymania bliskiego kontaktu z rodziną. Nie godząc się ze stanowiskiem zaprezentowanym w wymienionej wyżej decyzji, M. S. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie, w którym wyraził pogląd, iż ze względu na swój stan zdrowia (chorobę [...], [...] oraz [...]) powinien być blisko swojej rodziny. Mieszkając [...] z daleka od swoich krewnych nie może spodziewać się, by ktoś udzielił mu pomocy. Sytuacja finansowa jaką posiada nie zezwala mu także na pokrycie leczenia czy stałej opieki, której potrzebuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania M. S., decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż M. S. jest zdolny do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych i nie wymaga opieki na stałe. Wystarczającym wsparciem dla jego osoby byłaby pomoc gminy w postaci usług opiekuńczych, w rozmiarze stosownym dla potrzeb, jednakże propozycję taką odwołujący odrzucił. Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z dnia 2 grudnia 1998 r. sygn, I SA/1231/98, z dnia 11 maja 1999 r. sygn. I SA/1901/98, z dnia 8 kwietnia 1999 r. sygn. I SA 1932/98) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło, iż dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej tego potrzebujących, znajdujących się w skomplikowanej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku, jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce stałego pobytu zapewniającej całodobową opiekę i pielęgnację. W treści uzasadnienia decyzji odwołujący poinformowany został dodatkowo, iż w sytuacji pogorszenia się jego stanu zdrowia może ponownie zwrócić się z wnioskiem o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Decyzja ta została zaskarżona przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze swojej skarżący zakwestionował jego sytuację życiową i zdrowotną dokonaną w toku postępowania administracyjnego. Podniósł, iż niezasadnie jest traktowany jako osoba komunikatywna i samowystarczająca, gdyż w istocie jest [...] i potrzebujący stałej opieki. Na opiekę taką nie stać go, z powodu niskiej renty. Renta ta przekracza, co prawda ustawowe kryterium ale nie pozwala na zakup leków i prawidłowe leczenie. Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z postulatem, by Sąd wpłynął na jednego z jego synów, by ten choć częściowo pomógł w leczeniu ojca. Do skargi załączona została dokumentacja lekarska w postaci skierowania do MOPS, wyniku badań [...], [...], [...] oraz karty informacyjne z Kliniki [...]. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. W dodatkowym piśmie z dnia [...] skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponowił prośbę o przychylne rozpoznanie jego wniosku motywując to prawem do zapewnienie sobie opieki i kontaktu z własną rodziną mieszkającą w innym regionie Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, przez co należy rozumieć prawo materialne jak i też prawo procesowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż tylko stwierdzenie przez Sąd, że naruszone zostały przepisy może spowodować uchylenie decyzji. W sprawie ze skargi M. S. Sąd nie dopatrzył się niezgodności z prawem, gdyż obie wydane w sprawie decyzje nie naruszają ani przepisów proceduralnych, ani przepisów w zakresie pomocy społecznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie M. S., utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją, stanowił art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Przepis ten określa, iż osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Obowiązkiem przeto organów orzekających w sprawie było ustalenie istnienia przesłanek uzasadniających to prawo, a więc przede wszystkim ustalenie czy skarżący mógł samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym ze względu na stan zdrowia. W przypadku ustalenia braku możliwości samodzielnego funkcjonowania ustawodawca w treści przywołanej wyżej normy nakazał zbadać, czy pomoc w wypełnianiu funkcji codziennego życia mogłaby nastąpić poprzez przyznanie usług opiekuńczych. Jak wynika z przedstawionego Sądowi materiału sprawy, a to przede wszystkim z opinii dotyczącej stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej, skarżący jest osobą, która chodzi samodzielnie przy pomocy laski, ewentualnie kuli, dobrze widzi i słyszy. Może samodzielnie czytać czasopisma i książki. Posiada zdolność do zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. W konsekwencji, opinia ta nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący jest osobą, która z uwagi na wiek, chorobę czy niepełnosprawność nie jest w stanie całkowicie lub w znaczącym stopniu dokonywać czynności dnia codziennego oraz rozwiązywać swych podstawowych problemów życiowych i wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji. Jest on osobą bezspornie [...], chorą na [...], po [...], wymagającą [...] i opieka taka w formie usług opiekuńczych została mu zaoferowana. Skarżący jednak nie wyraził zgody na skorzystanie z takiej formy pomocy społecznej, co jest przesłanką negatywną do skierowania do placówki stałego pobytu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze o niesłusznym zakwalifikowaniu go do osób "samowystarczalnych" Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, iż skarżący brał czynny udział w postępowaniu toczącym się z jego wniosku przed organami pomocy społecznej. Zapoznany został z treścią omawianej wyżej opinii dotyczącej stopnia sprawności, pod którą złożył swój podpis. Nie kwestionował też zawartych w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego twierdzeń o swoim stanie zdrowia i możliwościach w funkcjonowaniu. W przeciwieństwie do jego stanowiska, dokumenty lekarskie, nawet te które załączył do skargi wskazują wyłącznie na konieczność pomocy osoby drugiej ("... pacjenta w stanie ogólnym dobrym, wypisano do domu.."). Rozstrzygnięcia odmawiające umieszczenia go w domu pomocy społecznej mogą być w odczuciu skarżącego krzywdzące, jednakże należy zauważyć, iż organy administracji zobligowane są orzekać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie mogą kierować się w swoich rozstrzygnięciach zasadami współżycia społecznego czy zasadami słuszności bez wyraźnego w tym kierunku wskazania. Emocjonalne przyczyny, którymi kierował się skarżący występując z wnioskiem o umieszczenie go w domu pomocy społecznej, takie jak samotność, czy uczucie strachu o swój dalszy los, przy jednoczesnym zachowaniu wystarczającej do życia codziennego sprawności, nie mogły stanowić dla organów podstawy do uwzględnienia jego prośby. Koszty ponoszone przez Państwo z tytułu zapewnienia usług opiekuńczych w mieszkaniu skarżącego są zdecydowanie niższe niż koszty jego całodziennego pobytu w domu pomocy społecznej. W związku z tym, ze względów społecznych niewłaściwe byłoby kierowanie do domu pomocy społecznej osoby, która nie wymaga takiej pomocy, a chciałaby tam przebywać głównie ze względów rodzinnych i emocjonalnych. Powyższe okoliczności uprawniały zatem organy administracji publicznej do przyjęcia, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, warunkujące umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej. Prowadzi to do wniosku, że decyzja organu I instancji, a tym samym utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego nie naruszyły prawa. Z tych względów orzeczono po myśli art. 151 P.p.s.a. jak w sentencji. SW