IV SA/Gl 1089/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u E. D. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby [...] – [...]- wymienionej w poz. [...].[...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu powołując się na orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., mając na uwadze przebieg pracy zawodowej w A Sp. z o.o. w S. w okresie od [...] r. do [...] r. i sposób wykonywanej pracy – [...], w czasie wykonywania prac związanych z [...], stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- przewlekłej choroby [...]. Dodał, że całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego specjalistyczną oceną [...] jednoznacznie wykazuje, iż stwierdzone [...], jest skutkiem urazu uznanego za wypadek w pracy w [...]r. W odwołaniu E. D. wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nie zgadzając się z kwestionowanym rozstrzygnięciem, dodał, że w dniu [...]r. Komisja Lekarska ds. Inwalidztwa i zatrudnienia wskazała, że inwalidztwo powstało czasie pracy [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy powyższą decyzję, powołując się na orzeczenia lekarskie kompetentnych medycznych jednostek diagnostycznych oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że E. D. pracował w latach [...]-[...]r. w A Sp. z o.o. w S. jako [...] i [...], gdzie wykonywał pracę [...], nie był natomiast zmuszony do pracy z długotrwałym [...]. Uznał więc, że zainteresowany pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłej choroby układu [...] w postaci [...]. Jednakże jednostki medyczne (pierwszego i drugiego szczebla) Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Pracy w S. (w dniu [...]r.) i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (w dniu [...]r.) w konkluzjach swych orzeczeń wykluczyli istnienie choroby zawodowej narządu [...] wymienionej w pozycji [...].[...] wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniach orzeczeń wyjaśniono, że rozpoznane u E. D. uszkodzenie [...] zaindukowane zostało ostrym urazem doznanym w [...]r. (wypadek przy pracy), którego skutkiem są wyraźne zmiany [...]. Stwierdzone zatem zmiany nie pozostają z związku przyczyno- skutkowym ze sposobem wykonywania pracy. Przyjmując zatem powyższe - zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczymi- nie można uznać zawodowej etiologii rozpoznanego u E. D. schorzenia i zakwalifikować go jako choroba zawodowa wymieniona w pozycji [...].[...] wykazu chorób zawodowych. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej narządu [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy – organ odwoławczy nie miał podstaw do uwzględnienia odwołania i zakwestionowania decyzji pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. D., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, domagał się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Przywołując stanowisko organu sanitarnego, zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, potwierdzające pracę E. D. w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłej choroby układu [...] pod postacią przewlekłego [...], podniósł, iż jest to stwierdzenie chybione, gdyż warunki te nie były potencjalne lecz stworzyły rzeczywiste ryzyko, powodując wystąpienie u skarżącego się choroby zawodowej w postaci [...]. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (zob. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonują tejże kontroli legalności także z urzędu Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanego rozstrzygnięcia jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W oparciu o wskazany akt normatywny chorobę zawodową można stwierdzić wówczas gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia, jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem a wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącego zespoły lekarzy nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, gdyż stwierdziły, iż występujące schorzenie- [...]– jest skutkiem ostrego urazu doznanego w [...]r. - uznanego za wypadek w pracy. Nie ma wobec powyższego podstaw do uznania choroby zawodowej, gdyż trudno potwierdzić związek przyczyno- skutkowy pomiędzy ustalonymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu kolanowego a narażeniem zawodowym- czyli sposobem wykonywania pracy. Przeprowadzone przez kompetentne placówki diagnostyczne badania oraz sformułowana na ich podstawie konkluzja nie nasuwają zastrzeżeń, nie naprowadza takowych również sam skarżący wskazując jedynie, na szkodliwe warunki pracy, które w jego ocenie, stworzyły rzeczywiste ryzyko wystąpienia choroby. W tym miejscu należy podkreślić, iż obecnie obowiązujące przepisy są bardziej niż poprzednie konkretne, jednoznaczne i rygorystyczne i nie pozwalają na swobodę zarówno w zakresie oceny charakteru schorzenia, warunków pracy jak i trybu postępowania. Wyrazem tego stanu jest przede wszystkim ścisłe określenie właściwych placówek diagnostycznych oraz przyznanie w § 7 ust.3 rozporządzenia orzeczeniu wydanym w wyniku ponownego badania przymiotu ostateczności. Przy czym podlegają one ocenie organu i kontroli sądowej jako dowód (opinie) wydany w sprawie. Przede wszystkim jednak należy podnieść, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia charakteru schorzenia. Jak bowiem wynika z materiału sprawy najpóźniej w dniu ustania stosunku pracy, tj. w dniu [...]r., zakończyło się narażenie skarżącego na działanie szkodliwych warunków w miejscu pracy. Skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, podpisane przez lekarza medycyny pracy oraz A w S., wystawione zostało w dni [...]r. , podczas, gdy stosunek pracy skarżącego ustal w dniu [...]r., w wyniku rozwiązania umowy z powodu przejścia na rentę inwalidzką. Zatem wszczęcie sprawy w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nastąpiło po wejściu w życie obecnego, powoływanego powyżej wielokrotnie rozporządzenia w przedmiotowej materii ( dnia 3 września 2002 r.), a narażenie zawodowe ustało [...] lat przed datą wszczęcia obecnie kontrolowanego postępowania. Tymczasem § 2 ust.2 cytowanego na wstępie rozporządzenia stwierdza, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po jego zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został dokładnie określony w wykazie chorób zawodowych. Zatem przepis ten wyklucza zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie po ustaniu zatrudnienia w narażeniu na warunki szkodliwe, jeśli w przypadku rozpatrywanej choroby – przewlekłe [...] – wystąpienie udokumentowanych objawów choroby upoważniających do jej rozpoznania nie nastąpiło w okresie 1 od zakończenia narażenia zawodowego. Należy zatem wnioskować, iż przywołany przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ... czyni zbędnym prowadzenie postępowania administracyjnego w celu ustalenia charakteru schorzenia, czyli jego medycznej diagnozy w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej, po zakończeniu okresu zatrudnienia w narażeniu zawodowym, jeżeli brak jest dokumentacji ujawniającej istnienie objawów choroby zawodowej pozwalających na jej rozpoznanie w okresie określonym w wykazie chorób zawodowych (1 rok od ustania narażenia na działanie warunków szkodliwych – [...]), jak też wówczas, gdy wspomniane objawy wystąpiły po tym okresie. Oznacza to, że po pierwsze niedopuszczalne było prowadzenie w niniejszej sprawie badań lekarskich przez upoważnione placówki, skoro organ administracji sanitarnej w niebudzący wątpliwości sposób ustalił, iż zachodzą powyższe przesłanki, a po wtóre jeżeli już je przeprowadzono, to niepodobna uczynić niczego innego, jak tylko poprzeć konkluzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu [...]. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie warunków szkodliwych, zwłaszcza, że orzekający w sprawie lekarze nadto wskazali, że schorzenie jest spowodowane wypadkiem w pracy. Przeto mimo subiektywnego jego przekonania o wadliwości zapadłych decyzji, do ich podważenia w wyniku nietrafnych zarzutów skargi oraz okoliczności branych pod rozwagę z urzędu, dojść nie mogło. Z tych powodów skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.