IV SA/Gl 1089/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W treści pisma procesowego datowanego na 3 grudnia 2013 r. J.B. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2013 r. stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu 13 stycznia 2014 r., precyzując, że wnosi nie tylko o ustanowienie adwokata, lecz nadto także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną i życiową oraz zły stan zdrowia wywodząc, iż jest osobą niezdolną do pracy, niepełnosprawną w stopniu znacznym i utrzymuje się z alimentów, w kwocie 529,13 zł oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie. Równocześnie oświadczył, że jakkolwiek zamieszkuje wraz z żoną (w lokalu komunalnym), to jednak gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Wraz z formularzem wnioskodawca nadesłał pismo procesowe z dnia 9 stycznia 2014 r., w którym ponownie podkreślił, że chociaż zamieszkuje z małżonką, to jednak nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, co potwierdzają wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013, poz. 182 ze zm.). Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku J.B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego trzeba podnieść, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani jakiegokolwiek majątku i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku pielęgnacyjnego oraz alimentów zasądzonych od małżonki. Dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym jego niewątpliwie trudną sytuację materialną i życiową. Wynika z nich bowiem, że wnioskodawca jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. oraz orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] r.) i uskarża się na liczne poważne schorzenia. W tym miejscu trzeba odnotować, że kwestią sporną jest w niniejszej sprawie problem, czy wnioskujący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką – Z.B. Zagadnienie to podlegać będzie ocenie tutejszego Sądu, która znajdzie wyraz w stosownym wyroku. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając powyższej kwestii, uwzględniono oświadczenia skarżącego o prowadzeniu z małżonką odrębnych gospodarstw domowych. Odstąpiono natomiast od weryfikacji wspomnianych oświadczeń, gdyż formułowanie w przedmiotowym zakresie kategorycznych wniosków już na etapie postępowania wpadkowego prowadzonego w zakresie prawa pomocy przez referendarza sądowego nie byłoby właściwe gdyż wiązałoby się z ryzykiem powstania niedopuszczalnego przedsądu. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, że wnioskodawca spełnił przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.