IV SA/Gl 109/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Referent - stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w C., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), nie stwierdził u B. C. choroby zawodowej - [...] - wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Organ ustalił, że B. C. przez cały okres zatrudnienia na stanowisku [...], tj. od [...] do [...]r. była narażona na nadmierny wysiłek [...]. Natomiast dwie jednostki medyczne upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a więc Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...]. Badaniami [...],[...] z oceną [...] nie stwierdzono bowiem zmian patologicznych [...] w postaci [...]. Stwierdzono porażenie [...]. Stwierdzone zmiany nie przedstawiają klinicznych cech zawodowego uszkodzenia [...] spowodowanego [...] i nie figurują w obowiązujacycm wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu B. C. domagała się zmiany powyższego rozstrzygnięcia i stwierdzenie u niej choroby zawodowej w postaci [...]. Podniosła, iż sposób świadczenia obowiązków zawodowych przez okres [...] lat spowodował u niej upośledzenie funkcjonowania narządu [...] przejawiające się [...] Zaznaczyła, że już w [...] r. wystąpiła u niej [...]. Od tego czasu pozostaje pod stałą opieką [...], a od [...] r. również [...]. W trakcie okresu leczenia nie stwierdzono u niej porażenia [...]. Dopiero podczas procedury orzeczniczej po raz pierwszy zaobserwowano u niej [...]. Wobec tego, zdaniem odwołującej się, oczywistym jest, iż [...] jest schorzeniem samoistnym, które nałożyło się na występujący od [...] r. [...]. Zaznaczyła ponadto, iż specjalistyczne badania lekarskie, którym została poddana nie wykazały innych przyczyn powodujących porażenie [...].[...] uniemożliwia jej dalszą prace w zwodzie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia jako choroby zawodowej, wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą. Następnie potwierdził, że B. C. pracując od [...] do [...] r. na stanowisku [...] była narażona na wysiłek [...]. Pracowała więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej [...]. Jednakże orzeczenia lekarskie wydane przez dwie kompetentne placówki diagnostyczne wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej [...]. Rozpoznane schorzenie [...] - nie przedstawia klinicznie cech organicznej patologii [...] wywołanej nadmiernym wysiłkiem [...]. Ponadto zaznaczył, że lekarze Instytutu po ponownej analizie dokumentacji medycznej w piśmie z dnia [...]r. nie znaleźli podstaw do zmiany swojego orzeczenia, jako że w momencie rozpoczęcia procesu orzeczniczego nie stwierdzono u B. C. zmian w obrębie [...], tym samym na podstawie dołączonej dokumentacji nie można rozpoznać schorzenia zawodowego. Zdaniem organu, brak istnienia skutków zdrowotnych narażenia zawodowego takich jak [...] uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Reasumując organ stwierdził, iż wobec nierozpoznania choroby zawodowej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze B. C. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to poz. [...] wykazu chorób zawodowych polegające na błędnym uznaniu, że schorzenie [...], na które cierpi nie stanowi choroby zawodowej. W uzasadnieniu skargi przywołała twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Kwestionowała wydane w sprawie orzeczenia lekarskie. Wskazała, że w orzeczeniu WOMP stwierdzono u niej [...], zatem stwierdzono, że istnieje [...]. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem lekarzy Instytutu, iż w momencie procesu orzeczniczego nie stwierdzono zmian w obrębie [...]. Zaznaczyła, że proces orzeczniczy rozpoczęto w [...], natomiast w kartach choroby od [...] stwierdzono u niej [...]. Pomimo systematycznego leczenia i wykonania wszelkich szczegółowych badań nie wykryto u niej żadnych innych przyczyn schorzeń niż wysiłek [...]. Końcowo wniosła o skierowanie jej na badania do innej jednostki celem uzyskania obiektywnej opinii w przedmiocie uznania u niej choroby zawodowej W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy Sąd kontrolujący decyzję władny jest ją wzruszyć (art. 145 P.p.s.a.). Przy czym Sąd, zgodnie z art. 134 wyżej powołanej ustawy bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej przepisów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115). Stosownie do § 2 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Oznacza to, że materiał dowodowy, na który składa się dochodzenie epidemiologiczne oraz rozpoznanie medyczne musi być zgromadzony w postępowaniu i poddany ocenie zgodnie z zasadami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a to art 7, art. 77 i art 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Pozycja ta obejmuje przewlekłe choroby [...]spowodowane wysiłkiem [...] trwającym co najmniej [...] lat - [...]. Umieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarze upoważnionej jednostki diagnostycznej rozpoznali chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Wyniki oceny narażenia zawodowego wykazały, że B. C. pracując w latach [...] jako [...] (ostatnio w [...] Nr [...] w C.) była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącą pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. W tej sytuacji istotne było rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy uprawnionych jednostek medycznych, o których mowa § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Skarżąca była badana w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie placówki medyczne wykluczyły u niej chorobę zawodową [...] wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych natomiast rozpoznały [...]. Z orzeczenia placówki I stopnia wynika min. iż stwierdzone aktualnie zmiany [...] i [...] nie mają charakteru przewlekłej choroby zawodowej o podłożu nadmiernego wysiłku [...]. Natomiast lekarze Instytutu podali, że stwierdzona patologia nie przedstawia klinicznych cech zawodowego uszkodzenia [...]powodowanej nadmiernym wysiłkiem [...], wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Przyjdzie wskazać, że orzeczenie lekarskie jednostek diagnostycznych właściwych do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Nie może zatem ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonywujący i dostępny. Charakteru takiej opinii, zdaniem Sądu, nie można przypisać wydanym orzeczeniom lekarskim. Otóż, jak już wskazano, w poz. [...] wykazu chorób zawodowych figuruje schorzenie pod postacią [...]. Z orzeczeń wynika, że lekarze rozpoznali u skarżącej [...]. Nie wypowiedziano się natomiast czy rozpoznanemu schorzeniu towarzyszy jednocześnie [...] oraz trwała [...]. Nie wskazano przyczyn, które mogło spowodować rozpoznane u skarżącej schorzenie. Natomiast trzeba stwierdzić, że wykluczenie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy jest możliwe wówczas, gdy rozpoznana choroba została spowodowana przyczynami niepozostającymi w związku z pracą albo, że warunki pracy nie mogły spowodować stwierdzonego u pracownika schorzenia. Wymogów powyższych nie spełnia wyrażona w zaskarżonej decyzji, a powtórzona za orzeczeniem Instytutu ocena, iż stwierdzona patologia nie przedstawia klinicznych cech zawodowego uszkodzenia [...] powodowanej nadmiernym wysiłkiem [...]. Zarówno orzeczenie jaki i decyzja nie zawierają uzasadnienia tej oceny. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w piśmie z dnia [...] lekarzy Instytutu poddając analizie dostępne dane z dokumentacji poinformowali, iż w momencie rozpoczęcia procesu orzeczniczego nie stwierdzono u skarżącej zmian w obrębie [...]. Tymczasem w szeregu opisach historii choroby znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje się na [...] jak również [...], której rozpoznanie figuruje także w karcie leczenia szpitalnego z dnia [...]. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że orzeczenie Instytutu nie spełnia wymogów art. 84 k.p.a. Oparcie się organu odwoławczego na takim orzeczeniu stanowiło naruszenie art. 7, art. 80 i art. 84 k.p.a. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie zwrócić się do lekarzy Instytutu, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie o jego uzupełnienie w zakresie wyżej naprowadzonym. W szczególności lekarze powinni wypowiedzieć się na postawie dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań co do rodzaju i charakteru występującego u skarżącej schorzenia w kontekście choroby wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, a tym samym ustalić przyczyny stwierdzonego [...]. Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.