IV SA/Gl 1090/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-12-03
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej zgodnie z wymogami art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji. Brak wykazania zasadności wniosku uniemożliwia przyznanie tego dobrodziejstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący B.K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Wniosek o zwolnienie od kosztów był bezprzedmiotowy z mocy prawa. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, jednak skarżący nie udzielił odpowiedzi w wyznaczonym terminie. W konsekwencji sąd oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;
Pismem nadanym do Sądu w dniu [...] B.K. wniósł o ustanowienie adwokata.
Następnie, to jest w dniu [...] skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż żąda nie tylko ustanowienia adwokata lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści rzeczonego formularza oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką, zięciem oraz czworgiem małoletnich dzieci, jest współwłaścicielem domu o pow. [...] m2, a także posiada działkę o pow. [...] ar zabudowaną domkiem letniskowym o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ar oraz samochód osobowy, rok produkcji 2000.
Miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na którą składają się renty pobierane przezeń ([...] zł) oraz przez jego małżonkę ([...] zł).
Następnie, to jest wezwaniem z dnia 12 października 2015 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie danych dotyczących jego sytuacji materialnej, poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się (energia elektryczna, woda, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.);
- nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość rent pobieranych przez niego i żonę oraz obrazujących wysokość ewentualnych dochodów jego córki i zięcia.
W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...] skarżący nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie choroby zawodowej. Przyjdzie więc stwierdzić, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się do natomiast do wniosku B.K. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku ani nie wyjaśniła w sposób dostatecznie precyzyjny wątpliwości co do sytuacji materialnej swej rodziny, nie nadsyłając żadnych dokumentów obrazujących wysokość obciążających ją kosztów utrzymania ani też potwierdzających rozmiar dochodów uzyskiwanych przez jej członków. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że B.K. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 12 października 2015 r. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 57 akt sprawy), a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem [...].
W terminie tym wnioskujący nie udzielił na wspomniane wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Odstępując od wykonania wezwania z dnia 12 października 2015 r. strona nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło