IV SA/Gl 1091/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. U z a s a d n i e n i e . Decyzją z dnia [...] r. nr [...] działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i art. 1, art. 3 pkt 1, art. 5, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), odmówił przyznania E.P. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach wymienionego programu od miesiąca stycznia do marca 2011 r. z uwagi na przekroczone kryterium dochodowego. Organ wskazał, że E.P. w kwietniu 2010 r. otrzymała darowiznę w wysokości 30.350, 15 zł. Kwotę tego dochodu, zgodnie z art. art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, a więc od miesiąca kwietnia 2010 r. do marca 2011, co stanowi kwotę 2.529,18 zł w każdym z tych miesięcy. Tym samym dochód rzeczywisty na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 1.410,09 zł i przekracza 150 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, tj. kwotę 526,50 zł, które uprawnia do przyznania tej pomocy. Jednocześnie wskazano, że z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową Gmina B. nie podwyższyła kryterium dochodowego. W odwołaniu E.P. nie zgodziła się z treścią zaskarżonej decyzji. Oświadczyła, że darowiznę przekazała w całości na czynsz za mieszkanie. Dodała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej, gdyż po rozwodzie samotnie wychowuje córkę oraz bez swojej winy utraciła miejsce pracy. Decyzją z dnia [...] r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, iż E.P. jest osobą rozwiedzioną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką A.P. i nie utrzymuje kontaktu z rodzicami. Na miesięczny dochód rodziny w miesiącu grudniu 2010 r. składa się zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł, alimenty w kwocie 200 zł oraz dochód z tytułu darowizny w wysokości 2.529,18 zł (1/12 całej kwoty darowizny), co łącznie stanowi kwotę wynosi 2.820,18 zł. Kolegium wskazało, że stosownie do postanowień art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto Kolegium dodało, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a, art. 78 i art. 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z kolei w myśl art. 8 ust. 11 pkt 2 omawianej ustawy w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Kolegium wyjaśniło przy tym, że orzecznictwo zgodnie wskazuje na fakt, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów obojętny jest tytuł i źródło uzyskania przychodu (art. 8 ust. 3 ustawy) oraz bez znaczenia dla zasad wyliczenia dochodu jest sposób wydatkowania uzyskanych środków, w związku z czym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące, np. konieczności przeprowadzenia remontu, czy też spłaty zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej rodziny. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w tym zakresie może być przyznana nieodpłatnie osobom lub rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli ich dochód nie przekracza dla osoby w rodzinie 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. 526,50 zł, a tym samym dla dwuosobowej rodziny wynosi ono 1.053 zł. Podniósł, że ustalony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej dochód rodziny E. P. wyniósł 2.820,18 zł. Wskazał przy tym, że dochód z tytułu darowizny należało rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, czyli w rozpoznawanej sprawie na okres od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, zasadnie organ I instancji odmówił odwołującej przyznania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od miesiąca stycznia do marca 2011 r. z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E.P. nie zgodziła się z jej treścią. Skarżąca powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu stwierdziła, że darowizna została jej przekazana na czynsz za mieszkanie i z tych pieniędzy nie zakupiła nawet kromki chleba. Następnie szeroko opisała swoją trudną sytuację życiową i materialną, wynikającą z rozwodu, utraty pracy, eksmisji z mieszkania, samotnego wychowywania córki i bezrobocia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od miesiąca stycznia do marca 2011 r.. Decyzja ta została wydana na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ostatnio powołanej ustawy do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z kolei na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego określonej w odrębnych przepisach, także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto po myśli art. 8 ust. 11 pkt 2 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Kryterium dochodowe określają przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika bezsprzecznie, że E.P. uzyskała w kwietniu 2010 r. darowiznę w wysokości 30.350,15 zł, a tym samym nastąpiła zmiana jej sytuacji finansowej. Jako prawidłowe należy uznać zatem ustalenia organów administracji dotyczące wysokości dochodu rodziny skarżącej, który miesięcznie wyniósł od kwietnia 2010 r. 2.820,18 zł. Tym samym uzyskana darowizna przyczyniła się do przekroczenia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, który dla dwuosobowej rodziny wynosi 702 zł. Ponadto nastąpiło przekroczenie kryterium określonego w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", który wynosi 1.053 zł. Jak wyżej wskazano w art. 8 ust. 11 ustawy uregulowano sposób rozliczenia kwoty dochodu wnioskodawcy w sytuacji uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej jednorazowego dochodu, przewyższającego pięciokrotnie wskazaną w tym przepisie kwotę, w zależności od sposobu gospodarowania wnioskodawcy. Przepis ten, interpretowany łącznie z art. 8 ust. 3 ustawy, określającym to, co uważa się za dochód (z odpowiednimi pomniejszeniami oraz z wyjątkiem składników dochodu nie wliczanych do tego dochodu, a wymienionych w ust. 4 tego przepisu), określa sposób wpływu uzyskanego dochodu na rodzaj i wielkość świadczenia z pomocy społecznej. Stanowi przy tym jedyne miejsce w ustawie, w którym wpływ ten został określony i odnosi się zarówno do świadczeń pieniężnych jak i świadczeń niepieniężnych (por. wyrok. NSA z dnia 18 stycznia 2011r. sygn. akt I OSK 1507/10). Tym samym zastosowanie przez organy administracyjne przepisu art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej do określenia sytuacji dochodowej skarżącej, jest trafne i w pełni uzasadnione. Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem decyzji organów obu instancji stwierdzić należało, że ustalenia stanowiące ich podstawę, zostały przeprowadzone w oparciu o prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego. Nie stwierdzono także naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie przy podejmowaniu decyzji. W ostateczności wskazać także należało, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, iż cała kwota darowizny została przeznaczona na pokrycie zaległości czynszowych. Trafna jest bowiem argumentacja organu odwoławczego, że bez znaczenia dla zasad obliczenia dochodu jest sposób wydatkowania środków uzyskanych tytułu darowizny, w związku z czym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące np. konieczności spłaty przez skarżącą zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy sytuacji finansowej rodziny. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz prawidłowej ich oceny. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.