IV SA/Gl 1092/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-04-02
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie opinii służbowej o nieprzydatności do służby, wydanej w okresie służby przygotowawczej, może być kwestionowane w postępowaniu dotyczącym samego zwolnienia, jeśli zarzuty dotyczą naruszeń prawa na etapie wydawania opinii?Ratio decidendi
Postępowanie dotyczące zwolnienia policjanta ze służby na podstawie nieprzydatności stwierdzonej w opinii służbowej jest autonomiczne względem postępowania dotyczącego wydania tej opinii. Organ rozpatrujący sprawę zwolnienia nie dokonuje ponownej oceny postępowania, w którym wydano opinię, lecz ogranicza się do ustalenia konsekwencji prawnych wynikających z tej opinii. Zarzuty dotyczące naruszeń prawa na etapie wydawania opinii nie mogą być uwzględnione w postępowaniu sądowym dotyczącym samego zwolnienia.Stan faktyczny
Policjant B.W. został zwolniony ze służby na podstawie opinii służbowej stwierdzającej jego nieprzydatność do służby w okresie służby przygotowawczej. Po odwołaniu od tej decyzji, organ odwoławczy uchylił rozkaz w części dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności i daty zwolnienia, ale utrzymał w mocy opinię o nieprzydatności. Policjant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz nieprawidłowości przy wydawaniu opinii służbowej. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji oddala skargę
Komendant Powiatowy Policji w D.G. rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 45 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) zwolnił B.W. ze służby w Policji z dniem [...], nadto organ ten nadał temu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wpierw przedstawił przebieg kariery zawodowej strony. W tej części uzasadnienia wskazał, że strona została skierowana do odbycia szkolenia zawodowego podstawowego w Szkole Policji w K., jednakże z dniem [...] została zwolniona z przedmiotowego szkolenia przed terminem i nie otrzymała zaliczeń z egzaminów i ogólnego wyniku nauki. Po powrocie strony do jednostki sporządzona została opinia służbowa, w której Naczelnik Sekcji Prewencji jako podmiot wydający opinię służbową stwierdził, że B.W. jest nieprzydatny do służby w Policji. Z opinią tą został zapoznany w dniu [...] i otrzymał jeden jej egzemplarz. W następstwie wniesionego przez stronę odwołania Komendant Miejski Policji w D.G. uruchomił stosowne postępowanie, a w jego ramach powołał Komisję do zbadania zasadności wniesionego odwołania od opinii służbowej. Komisja ta po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym sporządziła sprawozdanie, w którym wystąpiła z wnioskiem do Komendanta o utrzymanie w mocy zakwestionowanej opinii służbowej. Posiadając taką rekomendację Komendant Miejski Policji w D.G. utrzymał w mocy powyższą opinię służbową. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym organ pierwszej instancji kierując się postanowieniami art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji zwolnił stronę ze służby z uwagi na nieprzydatność do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej.
Odwołanie od tego rozkazu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł B.W. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Po skrótowym przedstawieniu przebiegu postępowania wskazał na popełnione w jego trakcie uchybienia i nieprawidłowości. Podniósł, że od samego początku postępowanie dotyczące jego osoby prowadzone jest w sposób niewłaściwy, ponieważ nie wyjaśniono wszystkich okoliczności związanych z zakończeniem szkolenia podstawowego w Szkole Policji w K. Jego zdaniem, po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności związanych ze zdarzeniem, które miało miejsce we wskazanej Szkole Komendant Miejski Policji w D.G. mógł podjąć decyzję o skierowaniu go na ponowne przeszkolenie podstawowe, a tym samym zwolnienie ze służby było decyzją niewłaściwą i obarczoną wieloma błędami.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz części określającej datę zwolnienia ze służby i określił datę zwolnienie ze służby na dzień [...] a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zarzutów sformułowanych przez B.W. w odwołaniu. Organ ten zauważył, że zarzuty te zostały sformułowane w sposób ogólnikowy, bez wskazania konkretnych uchybień, tym samym organ ten uznał, że takie sformułowanie zarzutów uniemożliwia odniesienie się do nich. W dalszej części uzasadnienia organ ten przywołał treść postanowień art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i wskazał, że w przypadku stwierdzenia w opinii służbowej nieprzydatności do pełnienia służby w okresie służby przygotowawczej organ jest zobowiązany do zwolnienia policjanta ze służby. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że zbędne było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem nie zachodziły przesłanki przewidziane treścią art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto organ ten z uwagi na uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zmienił datę zwolnienia policjanta ze służby.
Z decyzją taką nie zgodził się B.W. w imieniu, którego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł radca prawny K.M. W skardze tej zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego, a to art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez zwolnienie skarżącego ze służby w oparciu o opinię służbową stwierdzającą jego nieprzydatność do służby, mimo wydania opinii z naruszeniem prawa oraz jej niezasadności. Zarzucono także wskazanej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stanowiących podstawę wydania opinii służbowej o nieprzydatności skarżącego do służby, a w konsekwencji nie zgromadzenie pełnego i wyczerpującego materiału dowodowego, mogącego stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Wskazano naruszenie art. 10 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości pełnego ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, jak i złożenia stosownych wniosków, w tym nie doręczenie opinii służbowej o nieprzydatności do służby, nie zapewnienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz naruszenie art. 107 § 3 powyższego Kodeksu poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji, faktów które uznane zostały za udowodnione, dowodów na których rozstrzygnięcia organów obu instancji się oparły oraz przyczyn odmowy wiarygodności twierdzeń skarżącego składanych w trakcie postępowania. W motywach skargi podniesiono, że stan faktyczny będący podstawą zwolnienia skarżącego ze Szkoły Policyjnej w K. nie koreluje z przywołaną podstawą prawną. Nadto zaznaczono, że skarżący został zapoznany z opinią służbową, jednakże wbrew postanowieniom prawa nie otrzymał on jej odpisu, jak również przy jej wydaniu nie uwzględniono wszystkich przepisów dotyczących opiniowania policjanta. W dalszej części uzasadnienia skargi odniesiono się do tego, że za analogiczne przewinienie, jakiego dopuścił się skarżący Komendant Miejski Policji w K. podjął odmienne rozstrzygnięcie, w którym ograniczył się do "ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku". W konsekwencji zdaniem skarżącego naruszone zostały przepisy art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz inne przywołane powyżej przepisy tego aktu normatywnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że rozstrzygnięcia obu organów administracji mają swoją podstawę prawną w treści art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej sporządzonej w okresie służby przygotowawczej. Należy zauważyć, że przywołany przepis zawiera w sobie nakaz podjęcia określonego działania, w przypadku zaistnienia pewnego stanu faktycznego. Oznacza to, że organ administracji zatrudniający i zwalniający policjanta w tego typu przypadkach nie ma żadnego wyboru, lecz zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie. Inaczej mówiąc organ ten działa tu w ramach związania treścią przepisu. Okoliczność ta odgrywa istotną rolę przy ocenie prawidłowości działań podejmowanych przez organ administracji, ponieważ zakres postępowania dowodowego w sprawie jest ograniczony i sprowadza się jedynie do sprawdzenia, czy opinia służbowa wydana policjantowi w okresie służby przygotowawczej zawiera stwierdzenie o nieprzydatności do tej służby. Oznacza to zarazem, że postępowanie dotyczące zwolnienia ze służby jest autonomiczne względem postępowania dotyczącego wydania opinii o przydatności do służby wydanej w okresie służby przygotowawczej. Stwierdzenie to posiada kluczowe znaczenie w ramach rozpatrywanej sprawy, ponieważ główne zarzuty, jakie zostały zamieszczone w skardze i we wcześniejszych pismach sprowadzają się do naruszenia przepisów prawa na etapie postępowania związanego z wydaniem opinii. W tej sytuacji rodzi się pytanie, czy w ramach tego autonomicznego postępowania organ administracji wraca do wcześniejszego postępowania i dokonuje ponownej jego oceny. Otóż przyjdzie stwierdzić, że w ramach postępowania dotyczącego zwolnienia policjanta ze służby organ administracji już nie dokonuje kontroli orzeczenia, które legło u podstaw uruchomienia tego postępowania, lecz ogranicza się jedynie do ustalenia konsekwencji, jakie związane są z orzeczeniem stanowiącym podstawę prowadzonego postępowania. Analogicznie należy widzieć zarzuty dotyczące uchybień popełnionych przez organy decyzyjne w ramach postępowania związanego ze zwolnieniem skarżącego ze Szkoły Policji w K. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku postępowania dotyczącego zwolnienia ze Szkoły Policji w K. skarżący nie wyczerpał toku instancji w stosunku do oceny policjanta odbywającego szkolenie zawodowe, natomiast w ramach postępowania dotyczącego wydania opinii służbowej o przydatności do służby w okresie służby przygotowawczej taki tryb wykorzystał.
W świetle przeprowadzonej powyżej analizy zarzuty zamieszczone w skardze a sprowadzające się do naruszeń prawa, jakie zostały popełnione, lub których dopuściły się organy administracji na etapie postępowania związanego z wydaniem opinii nie mogły zostać uwzględnione i co więcej w ramach kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogły być brane pod uwagę.
Podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu nie znajduje umocowania w przedstawionych aktach administracyjnych. Potwierdzeniem naruszenia omawianej zasady miało być nie doręczenie egzemplarza opinii służbowej. Przedłożone przez organ administracji akta zawierają egzemplarz opinii służbowej z dnia [...], w końcowej części tej opinii znajduje się fragment poświęcony potwierdzeniu zapoznania się z opinią i jak wynika z jego treści w dniu [...] skarżący zapoznał się z tą opinią, jednocześnie znajduje się w nim stwierdzenie, że "otrzymałem jej egzemplarz" oraz podana została informacja o zasadach i trybie wnoszenia odwołania od niej. Pod taką treścią skarżący się podpisał, a zatem potwierdził, że przedmiotowy egzemplarz opinii otrzymał. W przypadku gdyby jej nie otrzymał winien wnieść w tym zakresie stosowną uwagę, jednakże takiej uwagi brak, tym samym brak jest podstaw do uznania, że egzemplarza opinii nie otrzymał. W tym stanie faktycznym zarzut sformułowany w skardze nie znajduje umocowania w materiale dowodowym sprawy.
Formułowany przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprowadzający się do braku odniesienia do dowodów, którym przyznał moc dowodową, a którym takiej mocy odmówił, także nie może zostać uwzględniony, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera te elementy, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast istota wspomnianego zarzutu sprowadzała się do nie odniesienia się do innych postępowań, które jak zostało to już podniesione nie stanowiły przedmiotu sądowej kontroli.
Ostatnim zarzutem formułowanym przez skarżącego to naruszenie zasady równości względnie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Naruszenia tego skarżący dopatruje się w tym, że Komendant Powiatowy Policji w K. w stosunku do innego uczestnika wydarzeń, którego legły u podstaw uruchomienia ciągu działań administracji, zastosował odmienną karę, a mianowicie karę dyscyplinarną "ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku". Wskazany zarzut o tyle jest nietrafny, gdyż w sprawie nie wypowiadał się ten sam organ administracji, jak również nie są znane motywy, jakimi kierował się powyższy organ, podejmując takie a nie inne rozstrzygnięcie.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło