IV SA/Gl 1092/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. odmówił przyznania E.P. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od miesiąca września do grudnia 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że dochód rzeczywisty na osobę w rodzinie w miesiącu sierpniu 2010 r. wyniósł 1.647,59 zł. a od miesiąca września do listopada 2010 r. - 1.410,09 zł. i wobec tego przekroczył 150 % kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, iż w kwietniu 2010 r. E.P. otrzymała darowiznę w wysokości 30.350,15 zł. i wobec tego do dochodu wyżej wymienionej od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. wlicza się darowiznę w wysokości 2. 529,18 zł. miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E.P., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż E.P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką A.P. Na miesięczny dochód rodziny w sierpniu 2010 r. składał się; zasiłek rodzinny w wysokości 91,00 zł., alimenty w kwocie 200 zł., stypendium szkoleniowe w wys. 475 zł. oraz dochód z tytułu darowizny w wysokości 2.529,18 zł. (1/12 całej kwoty darowizny), co stanowiło łącznie kwotę 3295,18 zł. Natomiast od września do listopada 2010 r. dochód rodziny wynosił 2820,18 zł. Organ podkreślił, że w kwietniu 2010 r. skarżąca otrzymała darowiznę w wysokości 30.650,15 zł., którą w całości przeznaczyła na spłatę zaległości czynszowych. Następnie podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dodał, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej określa art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł., 2) osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł., 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Ponadto wskazał, że na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego określonego w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej; 2 kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Organ dodał przy tym, iż obojętny jest tytuł i źródło uzyskania przychodu (art. 8 ust. 3 ustawy), oraz że bez znaczenia dla zasad wyliczenia dochodu jest sposób wydatkowania uzyskanych środków, w związku z czym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące np. konieczności spłaty zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej rodziny. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Dodał, że zgodnie z art. 7 wymienionej ustawy, do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, maja zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. W tym zakresie podniósł, że organ I instancji trafnie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zostało spełnione kryterium dochodowe, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 1.053,00 zł. Podkreślił przy tym, że kwotę dochodu z tytułu darowizny należało rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, czyli w rozpoznawanej sprawie na okres od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, iż w pełni zasadnie organ I instancji odmówił przyznania E.P. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od miesiąca września do grudnia 2010 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. W skardze od powyższej decyzji E.P. podniosła, że cała kwota darowizny została przekazana na czynsz za mieszkanie. Następnie przedstawiła okoliczności dotyczące jej obecnej sytuacji materialnej oraz szczegółowo opisała przyczyny tej sytuacji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od miesiąca września do grudnia 2010 r. z powodu przekroczenia 150% kryterium dochodowego określonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej. W związku z wyżej przedstawionym przedmiotem postępowania, podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267 z 2005 r., poz. 2259 ze zm.), pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto według art. 7 wymienionej ustawy, do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz.U. Nr 175 z 2009 r. poz. 1362 z późn. zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w tym przepisie, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. (określonej w § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. Dz. U. Nr 127 z 2009 r. poz. 1055) – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Na podstawie zaś art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego określonej w odrębnych przepisach, także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej; 2 kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W przedmiotowej sprawie – jak podkreślił organ odwoławczy – na podstawie wywiadu środowiskowego zostało ustalone, że w kwietniu 2010 r. skarżąca otrzymała darowiznę w wysokości 30.650,15 zł., którą w całości przeznaczyła na spłatę zaległości czynszowych. Wobec tego prawidłowa była ocena organu odwoławczego, według której dochód w rodzinie skarżącej – przy uwzględnieniu 1/12 darowizny - przekroczył kwotę kryterium dochodowego określonego na podstawie wyżej wymienionych przepisów i z tego powodu nie przysługiwała jej pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Prawidłowe było zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uznał, że należało podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji utrzymać w mocy powyższą decyzję. Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem decyzji organów obydwu instancji stwierdzić bowiem należało, że ustalenia stanowiące ich podstawę, zostały przeprowadzone w oparciu o prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego. Ponadto nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie przy podejmowaniu decyzji. Podkreślenia w szczególności wymaga, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, iż cała kwota darowizny została przez skarżącą przeznaczona na spłatę zaległości czynszowych. Jak bowiem trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji - bez znaczenia dla zasad obliczania dochodu jest sposób wydatkowania środków uzyskanych z tytułu darowizny i w związku z tym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące np. konieczności spłaty przez skarżącą zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej rodziny. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i zastosowaniu trafnej wykładni prawa. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.