IV SA/Gl 1094/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2013 r. M. K. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem, zaliczonym do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 20 lutego 2012 r. do dnia 31 maja 2016 r., na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych, Alimentacyjnych i Pomocy Materialnej Uczniom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, odmówił M. K. przyznania prawa do wnioskowanej formy pomocy z uwagi na brak jej obowiązku alimentacyjnego względem męża. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. wniosła o jej uchylenie i podała, że od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2013 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem i już w miesiącu październiku 2011 r. musiała zrezygnować z zatrudnienia, bo stan zdrowia jej męża stale się pogarszał. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Stwierdziło, iż M. K. spełnia kryterium dochodowe do przyznania przedmiotowego świadczenia, o którym mowa w art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie zachodzą też przesłanki negatywne wymienione w art. 16a ust. 8 tej ustawy wyłączające prawo do wnioskowanego świadczenia. Kwestią sporną jest natomiast przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mężem odwołującej, jako osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczności sprawy wskazują, że orzeczeniem lekarza orzecznika Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] R. K. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności przy czym ustalono, że ta niepełnosprawność datuje się od dnia 20 lutego 2012 r. do dnia 31 maja 2016 r., a niepełnosprawność istnieje od roku 2003. Kolegium zaznaczyło przy tym, iż warunkiem uzyskania wnioskowanego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. M. K. wykonywała pracę na umowę o dzieło w firmie Zakłady Usługowe A w okresie od 16 września do 17 października 2011 r. i zerwała umowę z uwagi na konieczność opieki nad mężem. Sam R. K. do dnia 31 grudnia 2011 r. wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, następnie do dnia 5 czerwca 2012r. na umowę o pracę, wobec czego brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez M. K. a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem. Obecnie wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. i nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż nie zrezygnowała ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, stąd też decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na utrzymanie w mocy jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu. W skardze na powyższą decyzję M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i nie zgodziła się ze stanowiskiem organów administracyjnych. Podniosła, że stan zdrowia jej męża stale się pogarszał od września 2011 r. i już od września 2012 r. uzyskał on prawo do renty chorobowej z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Stan fizyczny jej męża wymaga stałego nadzoru i w związku z tym musiała zrezygnować z pracy w miesiącu październiku 2011 r. i nie może jej nadal podjąć. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. W wykonaniu wezwania tut. Sądu z dnia 9 czerwca 2014 r. powzięto informację, że R. K. zmarł w dniu [...](k-18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 z późn. zm.), a powodem odmowy przyznania prawa do wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowił brak rezygnacji skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem (R. K.). Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowo - administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wskazać należy, iż praktyka sądowa opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w tym przepisie pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302 i nast.). Ekonomika procesowa, a także względy sprawiedliwości mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego skarżonym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 1026/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "czy art. 16a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.". Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt P 1/14. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygający czy przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (mający zastosowanie w niniejszej sprawie) jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, wobec czego zasadne jest zawieszenie postępowania z urzędu, do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne zadane w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1026/13. Kwestie przedstawione do rozstrzygnięcia Trybunałowi Konstytucyjnemu mają znaczenie także dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż stwierdzenie ich niezgodności z Konstytucją RP, oznaczałoby, że sytuacja prawna skarżącej mogłaby ulec zmianie na korzyść, bowiem prawa osobiste jej zmarłego męża przechodzą na nią. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na tej podstawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia powyższego pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny o sygn. akt P 1/14.