IV SA/Gl 1094/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-02-20

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, w której skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych, należy uwzględnić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli skarżący wykaże niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie, w której skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że jego dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Samo zwolnienie z kosztów sądowych nie jest równoznaczne z możliwością poniesienia kosztów ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku mieszkaniowego. W ramach tej skargi wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, że jej dochody, pochodzące z alimentów i świadczeń socjalnych, są niskie i nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania ani ustanowienie pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania jej i małoletniego syna.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W treści skargi z dnia 7 października 2017 r. D. K. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż żąda nie tylko ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza wywiodła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim, uczącym się synem i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Wnioskodawczyni dodała, iż w okresie od maja do listopada 2017 r. wykonywała prace społecznie użytecznie, do których skierował ją Powiatowy Urząd Pracy w S., natomiast obecnie utrzymuje się wyłącznie z alimentów na siebie (340 zł) oraz na syna (680 zł) - przekazywanych jej przez Komornika oraz z zasiłku rodzinnego (124 zł) i ze świadczenia wychowawczego w ramach programu "Rodzina 500+". Nadto strona wywiodła, że należności związane z zamieszkiwanym lokalem opłaca nieregularnie, w zależności od możliwości finansowych. Nadto, w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżąca nadesłała wyciągi bankowe potwierdzające otrzymanie świadczeń rodzinnych (kwota 193 zł - zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem) oraz alimentów na siebie i syna wyegzekwowanych przez Komornika Sądowego (kwoty otrzymane w grudniu 2017 r. oraz w styczniu 2018 r. wynoszące ogółem odpowiednio 1.028,03 zł oraz 1.038,21 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi D. K. jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni jest więc w niniejszej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 27 grudnia 2017 r. - karta nr 12 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika, iż nie posiada ona zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Równocześnie, nadesłane przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają, że utrzymuje się wraz z synem z alimentów oraz ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Suma tych dochodów wynosi nieco ponad 1.700 zł (w tym wyegzekwowane alimenty, w kwocie nieco ponad 1 tysiąca zł; zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem, w wysokości 193 zł oraz świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, w kwocie 500 zł). Chociaż przy tym strona nie sprecyzowała wysokości obciążających ją kosztów utrzymania, to jednak uznano, że dochód w przywołanej wyżej wysokości, nawet przy bardzo skromnym i oszczędnym gospodarowaniu nie umożliwia dokonania oszczędności, które wystarczyłyby na opłacenie wydatków, jakie wiążą się zazwyczaj z opłaceniem udziału adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach dwuosobowego gospodarstwa domowego. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło