IV SA/Gl 1095/05

WyrokWSA w Gliwicach2007-02-22

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, jeśli wnioskodawca złożył na tego pracownika skargę?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły prawo, nie wyjaśniając kwestii potencjalnego wyłączenia pracownika organu pierwszej instancji od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w związku ze złożoną przez wnioskodawcę skargą na tego pracownika. Niewyjaśnienie tej okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca B. D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że posiadanie przez wnioskodawcę samochodu osobowego stanowi rażącą dysproporcję między jego niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do sądu, podnosząc m.in. zarzut naruszenia Konstytucji RP oraz wskazując na konflikt z Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, który wydał decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...]. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., odmówił przyznania B. D. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku postępowania wszczętego na wniosek strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego, złożony w dniu 30 września 2005 r., ustalono, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i trojgiem dzieci. B. D. otrzymuje rentę, jego żona pracuje w [...], a syn E. zatrudniony jest w [...]. Średni miesięczny dochód rodziny wynosi około [...]zł, a z analizy budżetu rodziny wynika, że stałe miesięczne wydatki ponoszone w tym gospodarstwie domowym (obejmujące opłaty za czynsz, media, telefon, środki czystości, ubrania, wydatki szkolne, bilety miesięczne, żywność, benzynę) zamykają się w kwocie ok. [...] zł. W ramach wywiadu środowiskowego ustalono także, że rodzina (która korzystała z dodatków mieszkaniowych w okresie od 1998 – 2003) posiada samochód marki [...] (rocznik [...] r., zakupiony w [...] r. o wartości wg oświadczenia strony - [...] zł, a według notowań giełdowych - ok. [...] zł), który zgodnie z oświadczeniem żony wnioskodawcy wykorzystywany jest na dojazdy B. D. do lekarza, a synowi strony E. zapewnia dojazd do pracy, wykonywanej w systemie zmianowym. Wobec powyższych ustaleń faktycznych organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 203 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz.U. nr 43, poz. 391 ze zm.) ubezpieczonemu, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń we właściwym zakresie i z powrotem w przypadkach konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w zakładzie opieki zdrowotnej lub wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Dalej organ I instancji stwierdził, że o zasobności osób wnioskujących o dodatek mieszkaniowy (który przyznawany jest osobom, które nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych) decydują nie tylko deklarowane dochody, ale także posiadane dobra materialne, świadczące o faktycznym stanie majątkowym. Skoro zatem strona ponosi koszty utrzymania i eksploatacji samochodu, to stwierdzić należy, w ocenie organu I instancji, że zachodzi rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, która wskazuje, że strona jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym. W odwołaniu od powyższej decyzji B. D. stwierdził, że rażąca dysproporcja pomiędzy sytuacją majątkową wnioskodawcy a zasadnością jego wniosku o dodatek mieszkaniowy nie ma miejsca i wyjaśnił, że jest byłym [...] i mimo, iż przepracował 25 lat nie doczekał się godnego zabezpieczenia i obecnie jako inwalida otrzymuje niewielką rentę, z której utrzymuje pięcioosobową rodzinę. Odwołujący się podniósł zarzut naruszenia art. 64 pkt 1,2,3, art. 67 pkt 1,2, art. 69, art. 71 pkt 1 Konstytucji RP, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że z obowiązującego od dnia 1 stycznia 2005 r. przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny lub nie posiadającym takiego tytułu, ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym. Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym organ rozpoznający wniosek przyznanie dodatku mieszkaniowego odmawia przyznania tego świadczenia , jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali m.in., że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że strona zadeklarowała dochód z okresu trzech ostatnich miesięcy, poprzedzających złożenie wniosku w wysokości [...] zł, co stanowi [...] zł na miesiąc i [...] zł miesięcznie na jedną osobę, a miesięczne koszty utrzymania mieszkania (wynajmowanego lokalu o powierzchni użytkowej [...] m 2) wynoszą [...] zł. Strona jest właścicielem pojazdu marki [...] rocznik [...] r. o wartości [...] zł zakupionego w [...] r., tj. w roku, w którym strona rozpoczęła pobieranie dodatku mieszkaniowego. Powyższe ustalenia wskazują, w ocenie organu odwoławczego, na rażącą dysproporcję pomiędzy deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym strony, która uzasadnia odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło dalej, że dodatek mieszkaniowy przeznaczony jest dla osób niezamożnych, które przy wykorzystaniu własnych możliwości finansowych nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych, do których należy utrzymanie własnego mieszkania (na poparcie tej tezy przywołano uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPK 21/2002, publ. ONSA 2003/1/12). B. D., w ocenie organu odwoławczego, do takich osób nie należy, gdyż strona (pobierająca dodatek mieszkaniowy przez okres od 1998 – 2005) jest właścicielem samochodu osobowego, ponosi koszty jego utrzymania, eksploatacji i napraw, licząc, że koszty utrzymania zajmowanego lokalu pokryte zostaną z dodatku mieszkaniowego. Organ II instancji wskazał, że posiadanie samochodu nie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych wnioskodawcy, a jego utrzymywanie (generujące wydatki na ubezpieczenie, paliwo, naprawy, przegląd techniczny, rejestrację) obciąża budżet domowy. Stwierdził dalej, że korzystanie z dobrze rozwiniętej w obrębie aglomeracji [...] sieci komunikacji publicznej jest niewspółmiernie tańsze, niż przemieszczanie się samochodem, zważywszy na stale rosnące ceny paliwa i w pełni realne, gdyż syn strony pracuje w firmie usytuowanej kilkanaście kilometrów od miejsca zamieszkania. Utrzymywania samochodu nie usprawiedliwia także stan zdrowia B. D., gdyż orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...]r. zaliczono stronę do osób o [...] stopniu niepełnosprawności, umożliwiającym wykonywanie lekkiej, nie wymagającej wysiłku fizycznego, pracy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że nie jest prawdą jakoby strona miała na utrzymaniu żonę i troje dzieci, gdyż zarówno małżonka wnioskodawcy, jak i jego syn E. pracują zarobkowo (ich dochody strona wykazała w stosownym oświadczeniu). Organ odwoławczy wskazał także, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie Konstytucji i praw obywatela, gdyż decyzja organu I instancji, wydana w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, mieści się w granicach obowiązującego prawa. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że skoro strona jest właścicielem samochodu, którego utrzymanie obciąża budżet domowy, to jest także w stanie opłacać należności związane z zajmowanym mieszkaniem, wykorzystując własne środki finansowe i posiadane zasoby majątkowe, bez konieczności otrzymywania na ten cel dodatku mieszkaniowego. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 30 listopada 2005 r., a pismem z dnia 12 grudnia 2005 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) B. D. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze skarżący wniósł o zmianę decyzji, ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego oraz pokrycie zaległości wynikłych z odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący podkreślił, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego wyniknęła z konfliktu, jaki zaistniał pomiędzy stroną i jej żoną a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. i podniósł, że posiadanie pewnych (nienajnowszych) sprzętów, takich jak lodówka, telewizor czy samochód jest podstawowym standardem w krajach Unii Europejskiej, pozwalającym na zachowanie minimalnego poziomu codziennego życia. Strona zarzuciła także, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego narusza prawo i łamie konstytucyjne prawo wolności, prawo ekonomiczne, socjalno-kulturalne rodziny i narusza dobra osobiste: dobro rodziny oraz dobro jakim jest mieszkanie. B. D. oświadczył także, iż jest w trudnej sytuacji materialnej (otrzymuje rentę w kwocie [...]zł), utracił zdrowie na skutek pracy [...] i ostatecznie (po 5 latach postępowania sądowego) odmówiono mu wypłaty odszkodowania za utratę zdrowia (strona przeszła [...],[...] oraz [...]) i wyjaśnił, że jest w stałym leczeniu, które związane jest ze znacznymi wydatkami. Skarżący wyraził także gotowość podjęcia zatrudnienia, o ile organ administracji, który w uzasadnieniu decyzji wskazuje na zdolność strony do zarobkowania, wskaże mu właściwego pracodawcę. Strona zarzuciła także, iż pozbawiono jej możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podczas którego wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Do skargi dołączono kopię pisma z dnia 5 sierpnia 2005 r. skierowanego do Prezydenta Miasta R. oraz do Rady Miejskiej w G., obrazującego spór między stroną i jej małżonką a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w tym mieście oraz kopię artykułu prasowego, dotyczącego problematyki uzależniania przyznania dodatku mieszkaniowego od rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że na treść podjętego rozstrzygnięcia nie miało wpływu wyposażenie mieszkania strony w lodówkę czy telewizor, gdyż zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych należy do podstawowych praw każdego człowieka. Organ II instancji nie zgodził się natomiast z twierdzeniem, że w krajach Unii Europejskiej posiadanie samochodu jest standardem i wskazał, że pomoc społeczna na całym świecie skierowana jest do osób niezamożnych, mających trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb bytowych. Osoby utrzymujące samochody postrzegane są natomiast jako obywatele o wyższym statusie materialnym, którzy podstawowe koszty utrzymania gospodarstwa domowego są w stanie sfinansować z własnych środków. Zanegowano także twierdzenie skarżącego, że samochód jest podstawą normalnego życia i służy rozwojowi rodziny i wskazano, że decyzje organów obu instancji nie naruszają dóbr osobistych strony, gdyż mieszczą się w granicach obowiązującego prawa, a spór zawisły w sądzie pomiędzy stroną a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy. Organ II instancji wyjaśnił także, iż zaskarżoną decyzję wydano na posiedzeniu niejawnym, do czego Kolegium, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 79, poz. 856 ze zm.) było uprawnione. W dalszych pismach procesowych strona wyjaśniła, że wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, spór z Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nie zawisł przed sądem i podniosła, że organ I instancji bezpodstawnie zawyża jej dochody i przyjmuje niewłaściwą wycenę starych samochodów. Skarżący wskazał także na istotne pogorszenie sytuacji materialnej rodziny (utrata zatrudnienia przez żonę, wyprowadzenie się syna E.) i wyjaśnił, że aktualnie samochód jest niezbędny do przewiezienia żywności, jaką otrzymuje od krewnych zamieszkujących na wsi oraz do dostarczenia [...], który zbiera wraz z rodziną do punktu skupu. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. skarżący oświadczył, że samochód marki [...] nabył, sprzedając wcześniej pojazd marki [...] (rocznik [...] r. ), a miesięczne wydatki związane z utrzymaniem auta nie przekraczają [...] zł (koszt rocznego ubezpieczenia - [...]zł). Strona podała także, że jej aktualne zaległości z tytułu opłat czynszowych wynoszą [...] zł, jest także zadłużona u rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a. Skarga inicjująca postępowanie sądowe w niniejszej sprawie dotyczy odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego za okres od października 2005 r. do marca 2006 r. Nieuwzględnienie wniosku strony o przyznanie przedmiotowego świadczenia nastąpiło w oparciu o art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Powołany przepis (w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 listopada 2004 r.) stanowi, że właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w stosownej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Zastosowanie wspomnianego przepisu wymaga zatem od organu administracji dokonania wykładni pojęcia "rażącej dysproporcji" pomiędzy dochodami członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy (wykazanymi w stosownym oświadczeniu) a faktycznym stanem majątkowym osoby domagającej się wydatkowania środków publicznych na refundację kosztów utrzymania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. W dalszej kolejności organ administracji zobowiązany jest ocenić czy ustalony stan majątkowy (pozostający w rażącej dysproporcji z niskimi dochodami uzyskiwanymi w gospodarstwie domowym strony) wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie finansować koszty utrzymania mieszkania wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Opisana regulacja odebrała organowi administracji upoważnienie do dokonania wyboru pomiędzy równowartościowymi rozwiązaniami, a zatem wyeliminowała z systemu przyznawania dodatków mieszkaniowych rozstrzygnięcia oparte na tzw. uznaniu administracyjnym (w poprzednim stanie prawnym organ administracji, który ustalił, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi przez wnioskodawcę a jego faktycznym stanem majątkowym nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe mógł zarówno przyznać dodatek mieszkaniowy, jak i odmówić jego przyznania). Zastosowanie analizowanego przepisu wymaga jednakże, wiążącego ustalenia przez organ administracji - w drodze wykładni - treści znaczeniowej nieostrego pojęcia "rażącej dysproporcji" w odniesieniu do sytuacji majątkowej konkretnego wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że wykładnia tak szerokiego pojęcia dokonywana w toku rozpoznawania konkretnego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawiera w sobie element oceny dokonywanej przez osobę wydającą rozstrzygnięcie. W tym kontekście wskazać należy na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym instytucję wyłączenia pracownika i organu administracji. Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: 1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, 2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, 3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3, 5) w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, 6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, 7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej. Art. 24 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Mając na uwadze wymienione w przywołanym powyżej przepisie przesłanki wyłączenia pracownika organu od udziału w sprawie wskazać należy, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nakazują organom obu instancji wyjaśnić, czy nie zaistniały przyczyny zastosowania art. 24 § 3 k.p.a. Bezsporne jest bowiem, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 24 § 1 k.p.a. Jednakże mając na uwadze, że art. 24 § 3 jako przyczynę wyłączenia pracownika wskazuje "istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika". Zastosowanie tego przepisu nie jest uzależnione od uprawdopodobnienia istnienia okoliczności powodujących stronniczość pracownika, lecz może mieć również miejsce, gdy zaistnieją okoliczności wywołujące wątpliwość co do jego bezstronności. Nie jest zatem konieczne uprawdopodobnienie, że pracownik będzie stronniczy w załatwieniu sprawy ze względu na daną okoliczność, lecz wystarczy, że okoliczność ta powoduje powstanie wątpliwości co do jego bezstronności, a zatem nie jest pewne i jasne, czy pracownik wykona swoje uprawnienia procesowe w sposób bezstronny (por. M. Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005). W sytuacji, gdy – jak wynika z akt sprawy – skarżący w sierpniu 2005 r. złożył do Prezydenta Miasta R. skargę na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dotyczącą otrzymanej od tego pracownika organu administracji porady), to przyjąć należy, że wnioskujący o dodatek mieszkaniowy złożył na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. skargę, o której mowa w art. 227 k.p.a., co może powodować wątpliwości co do bezstronności tej osoby w ocenie czy istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy dochodami wykazanymi przez wnioskodawcę a jego faktycznym stanem majątkowym stronie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy obu instancji zobowiązane były, wobec konfliktu zaistniałego pomiędzy stroną a osobą, która wydała rozstrzygnięcie organu I instancji, odnieść się do treści art. 24 § 3 k.p.a. i wyjaśnić czy zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie wyłączenia pracownika w oparciu o wskazany przepis. Problematyka ta została całkowicie pominięta w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, dostrzeżono ją dopiero w odpowiedzi na skargę, w której stwierdzono lakonicznie, że "spór zawisły pomiędzy Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej a stroną nie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.". Wobec powyższego, mając także na uwadze, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez pracownika, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 podlega wznowieniu (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) stwierdzić należy, że niewyjaśnienie kwestii związku pomiędzy sporem zaistniałym na skutek skargi na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R., wniesionej przez B. D. do Prezydenta Miasta R. a dyspozycją art. 24 § 3 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niewyjaśnienie tej istotnej dla sprawy okoliczności czyni przedwczesną merytoryczną ocenę zasadności odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego, co nakazuje uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając wniosek strony z dnia 30 września 2005 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego organ I instancji uwzględni uwagi Sądu, w tym wymóg zbadania czy złożenie przez stronę skargi na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej nie stanowi przesłanki wyłączenia tej osoby od udziału w postępowaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło