IV SA/Gl 1095/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę J. A. wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz jej synów A. i A. oraz dodatku z tytułu samotnego ich wychowywania, jak również dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez syna A. Inspektor Działu Świadczeń Rodzinnych i Zaliczek Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 4-8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z póżn. zm.), odmówił J. A. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z wnioskowanymi dodatkami, bowiem dochód jej rodziny przekroczył przewidziane ustawą kryterium dochodowe rodziny w przeliczeniu na jedną osobę, określone w art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynoszące miesięcznie 504,- zł. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. A., która wniosła odwołanie od tej decyzji. Wyraziła w nim swoje niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia i opisała swoją trudną sytuację materialną. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazało, że organ pierwszej instancji podejmując decyzję wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, a dochód rodziny odwołującej przekracza po raz kolejny kryterium dochodowe przewidziane w art. 5 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z zaświadczenia Naczelnika I Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. wynika, że łączny dochód rodziny odwołującej wynosił w [...] r. kwotę [...]- zł. Zatem przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] - zł. przy kryterium dochodowym 504, - zł. Nadto, organ odwoławczy zauważył, że dochód odwołującej w kolejnym roku kalendarzowym przekracza ustawowe kryterium dochodowe, bowiem w [...] r., na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych odwołująca pobierała świadczenia rodzinne przy przekroczeniu dochodu na osobę w rodzinie o [...],- zł. miesięcznie. W konsekwencji niespełnienia wymagań w zakresie przyznania zasiłku rodzinnego odwołującej nie przysługuje również dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego. W skardze od tej decyzji J. A. ponownie domagała się przyznania zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków. Zakwestionowała sposób rozumowania organu odwoławczego, gdyż jej zdaniem, skoro w [...] r. dochód miesięczny wszystkich członków jej rodziny przekroczył kwotę kryterium dochodowego 504, - zł. o kwotę nie większą niż wysokość zasiłku rodzinnego, czyli [...], - zł., to jest ona uprawniona do zasiłku rodzinnego i wnioskowanych dodatków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 pkt 1 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz jej synów A. i A. oraz dodatku z tytułu samotnego ich wychowywania, jak również dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez syna A. Jednocześnie już wcześniej w [...] r., na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pobierała wnioskowane świadczenia mimo przekroczenia dochodu na osobę w rodzinie za [...] r. o kwotę [...],- zł. miesięcznie. W konsekwencji niespełnienia wymagań w zakresie przyznania zasiłku rodzinnego w kolejnym okresie zasiłkowym, zdaniem organu odwoławczego, skarżącej nie przysługuje zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz rozpoczęcia roku szkolnego (por. art. 5 ust. 3 zdanie drugie ustawy o świadczeniach rodzinnych). Rozpatrując wniosek skarżącej, w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy w sprawie spełnione zostało kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przyznaje się na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, warunkiem jego otrzymania jest jednak uzyskanie określonego kryterium dochodowego. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,- zł. Z przepisu tego wynika, że w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy – por. art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) przekracza kwotę 504,- zł. o kwotę większą niż [...],- zł. (por. art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze tej samej ustawy), właściwy organ zobowiązany jest odmówić przyznania świadczenia. Natomiast podstawę do wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w przypadku, gdy wnioskodawca uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), stanowi dołączone do wniosku o zasiłek rodzinny zaświadczenie wydane przez właściwy urząd skarbowy (art. 23 ust. 4 pkt 1 tej samej ustawy). Jednocześnie dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w razie spełnienia określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych przesłanek, tylko wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki do przyznania samego zasiłku rodzinnego. W tym miejscu należy przywołać ustawową definicję dochodu, wynikającą z treści art. 3 ust. 1 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która określa, że dochód oznacza przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w tej ustawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), które obowiązywało w dacie złożenia przez skarżącą wniosku. Przepis § 15 ust. 1 tego rozporządzenia określa, że dochód członka rodziny pomniejsza się o: należny podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na ubezpieczenie społeczne. Tym samym przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i powołane rozporządzenie w sposób bardzo precyzyjny określają, jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien on być pomniejszony. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżącej, opierając się na zaświadczeniu o dochodzie wydanym w [...] r. z upoważnienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. przez Kontrolera Rozliczeń. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł [...] - zł, a więc przekroczył kwotę określoną w art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (to jest 504,- zł.). Zasadnie przyjęto również, że nie zostały spełnione przez skarżącą przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem kwota kryterium dochodowego jest przekroczona po raz kolejny i jest wyższa od kwoty progu dochodowego, to jest 504,- zł. Zatem za bezsporne należy uznać ustalenia organu odwoławczego, co do wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą w roku poprzedzającym złożenie wniosku. Wobec powyższego należało uznać, że organy obu instancji zasadnie odmówiły przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń, bowiem dane dotyczące dochodu rodziny wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego były wiążące dla organów administracji orzekających w sprawie. W tym stanie rzeczy, prawidłowe ustalenia, co do wysokości uzyskanego przez skarżącą w roku [...] dochodu, świadczyły o przekroczeniu przez nią po raz kolejny kryterium dochodowego ustalonego przez ustawodawcę, jako podstawowego warunku dopuszczającego przyznanie świadczeń z omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych, co nie pozwala na zastosowanie wobec niej uprawnień określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z których to skarżąca bezspornie skorzystała już wcześniej. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez skarżącą. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, także na podstawie art. 134 P.p.s.a., należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się w nich z urzędu takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Analiza akt postępowania administracyjnego i ocena wydanych w sprawie decyzji wskazują, że organy orzekające prowadząc postępowanie wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego oraz poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne oraz w sposób właściwy zastosowały przepisy postępowania administracyjnego, jak również przepisy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.