IV SA/Gl 1097/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant referent-stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] r.. Nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działający z upoważnienia Rady Miejskiej w C. Kierownik Działu Administracyjno-Kadrowego i Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., odmówił J. K. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego oraz jednego obiadu dziennie. W uzasadnieniu podniósł, że podstawą rozstrzygnięcia był brak współdziałania wyżej wymienionego z pracownikiem socjalnym oraz niewywiązywanie się ze zobowiązań zawartych w kontrakcie. W wyniku wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując, że J. K. jest zobowiązany do współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a ponadto przyznana mu pomoc w postaci obiadów odpowiada celom i możliwościom ośrodka pomocy społecznej. Po rozpoznaniu skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005 r. II SA/Ka 1974/03 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując m. in., że jej uzasadnienie nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przede wszystkim nie zawiera oceny zebranego materiału dowodowego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniając, że rozstrzygnięcie jest wynikiem wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2005 r. Decyzją z dnia [...] r. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta C. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., odmówił J. K. przyznania pomocy społecznej uzasadniając powyższe brakiem możliwości skontaktowania się z nim. W wyniku wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ przeprowadzi wywiad środowiskowy po uprzednim uzgodnieniu z J. K. daty i miejsca tej czynności. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. K. podniósł m. in., że jego obecna sytuacja materialna nie może mieć wpływu na treść decyzji dotyczącej pomocy społecznej w [...]r. Wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 448/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał m. in., iż pomimo wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 29 kwietnia 2005 r. organ odwoławczy nie przeprowadził oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszając przez to przepis art. 153 P.p.s.a. Niezależnie od wniesienia przez J. K. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, wyżej opisaną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. - działający z upoważnienia Burmistrza Miasta C. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 106 w zw. z art. 107 ust. 5 i art. 11 ust. 2, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), art. 104 K.p.a. odmówił przyznania pomocy społecznej J. K.. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z całkowitą biernością wnioskodawcy w kontaktach z MOPS w C. nie można było ustalić jego sytuacji materialnej i życiowej i tym samym podjąć decyzji o przyznaniu pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zarzucił brak wskazania w decyzjach wydanych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 kwietnia 2005 r., na czym polegał jego brak współpracy, stanowiący uzasadnienie decyzji z dnia [...] r. Ponadto podniósł, że jego aktualna sytuacja nie może rzutować na decyzję z [...] r. Nie mają bowiem znaczenia okoliczności, które nastąpiły po podjęciu decyzji z [...] r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł., że w dalszym ciągu brak było współdziałania J. K. z organem pomocy społecznej. Wnioskodawca uchylał się od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Nie stawił się w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pomimo prawidłowego wezwania do udziału w postępowaniu i zobowiązania do przedłożenia dokumentów, które miały służyć do oceny jego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. K. zarzucił, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało analizy i oceny materiału zebranego w związku ze złożeniem przez niego wniosku w [...] r. Ponownie podniósł, że jego aktualna sytuacja nie może stanowić o rozstrzygnięciu dotyczącym wymienionego wniosku a sprawa przyznania zasiłku za [...] r. nie może być uwarunkowana dalszym życiem w ubóstwie i współpracą z organem na przestrzeni lat. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – stwierdził, że przy wydaniu decyzji zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Niezależnie od wniesienia skargi - w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu wymienioną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., decyzji organu pierwszej instancji – organ ten wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...], od której następnie J. K. wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (zwane dalej w skrócie SKO), rozpatrzyło odwołanie wydając decyzję z dnia [...] r. - zaskarżoną w niniejszym postępowaniu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 448/06 rozpoznał skargę od decyzji SKO z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] r., rozpoznało zatem odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w wyniku uchylenia przez SKO w dniu [...] r. wcześniejszej decyzji. Jednakże skarga od decyzji SKO z [...] r., nie została wówczas jeszcze rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wobec tego nie została przeprowadzona kontrola w zakresie zgodności z prawem poprzedniej decyzji SKO - w wyniku której wydano decyzję organu pierwszej instancji, od której odwołanie zostało rozpoznane zaskarżoną aktualnie decyzją. Wydanie zatem zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji organu pierwszej instancji okazało się przedwczesne. Nie może być kwestionowane, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. rozstrzygnęło tę samą sprawę w przedmiocie pomocy społecznej z wniosku J. K. z dnia [...] r., której miał dotyczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sprawa powinna zatem podlegać rozpatrzeniu przez ten organ – jak i zresztą najpierw przez organ pierwszej instancji - dopiero po rozpoznaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Przede wszystkim z powodu konieczności uniknięcia ewentualnej dwutorowości postępowania w tej samej sprawie. Powyższe wynika z obowiązku stosowania zasady wyrażonej w art. 8 K.p.a., według której organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Prowadzenie dwóch postępowań w tej samej sprawie niewątpliwie narusza powyższą zasadę i to w istotnym stopniu. W razie bowiem uchylenia przez Sąd decyzji SKO z dnia [...] r. - co właśnie nastąpiło na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 448/06 – postępowanie administracyjne, które miało być następstwem decyzji SKO z dnia [...] r., powinno podlegać umorzeniu - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ponowne rozpoznanie przez organ administracyjny sprawy z wniosku J. K. z dnia [...] r. powinno przebiegać przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku sądu administracyjnego – w tym przypadku w wyroku z dnia 6 marca 2007 r. Na podstawie bowiem art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zarówno przy wydaniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. jak i zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., zostały naruszone wymienione wyżej przepisy postępowania. Z przyczyn wyżej wskazanych, nie może ulegać wątpliwości, że naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze cytowane na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznać należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż jej uwzględnienie nastąpiło z innych przyczyn niż w niej wskazane. W konsekwencji – została uchylona zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Nr [...]. Wyeliminowanie obydwu decyzji z obrotu prawnego było podyktowane koniecznością zlikwidowania dualizmu postępowania w tej samej sprawie – zaistniałego na etapie wydania decyzji z dnia [...] r. przez organ pierwszej instancji, w związku z późniejszym uchyleniem decyzji SKO z dnia [...] r. mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2007 r. Rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni, że w związku z uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Nr [...], oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] postępowanie, w którym decyzje zostały wydane, stało się bezprzedmiotowe. Z tej przyczyny – na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. – organ jest zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w wymienionym zakresie. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nie miała przymiotu wykonalności - jako utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania pomocy społecznej - bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w zakresie art. 152 P.p.s.a.