IV SA/Gl 1097/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. 2006 r. nr 122, poz. 851 ) nie stwierdzono u D.C. choroby zawodowej [...] spowodowanej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Organ I instancji wydał wskazaną decyzję na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej potwierdzającego u D.C. eksponowanie na [...], a także orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdzającego brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z orzeczenia lekarskiego placówki medycznej I szczebla wydanego na podstawie przeprowadzonych badań [...] i [...] z oceną [...] nie stwierdzono zmian patalogicznych w postaci [...] ( [...] wykazu ), [...] ( [...] wykazu ) lub [...], a w konsekwencji uznano, iż brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej [...] o podłożu [...]. Uznano, iż zdiagnozowane zmiany [...] i [...] mają z przeważającym prawdopodobieństwem charakter [...]. Wobec zakwestionowania przez badaną wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, organ inspekcji sanitarnej zwrócił się o wydanie powtórnego orzeczenia przez placówkę medyczną szczebla II, a to przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdził rozpoznanie placówki medycznej I szczebla i wydał orzeczenie stwierdzające, że w [...] badanej brak zmian o cechach [...]. Stwierdzono natomiast [...] oraz stan po [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. uzasadniając wskazaną wyżej decyzję wskazał, iż stanowisko obu placówek medycznych, które nie rozpoznały u strony choroby zawodowej uniemożliwia stwierdzenie u D.C. choroby zawodowej. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji D.C. kwestionując stanowisko zarówno organu, jak i sporządzających orzeczenia lekarskie, wniosła o jej ponowne badania i przedstawiła posiadaną przez siebie dokumentację medyczną z której wynikało, iż jest pod opieką [...] i [...], który rozpoznał u niej [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zlecił placówce medycznej II szczebla przeprowadzenie dodatkowego badania odwołującej i wydanie uzupełniającego orzeczenia z uwzględnieniem przedstawionej przez stronę dokumentacji medycznej. W uzupełniającym orzeczeniu wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wykluczono możliwość rozpoznania u badanej choroby zawodowej w postaci [...] spowodowanej [...]. Ponownie stwierdzono [...] oraz stan po [...] wskazując, iż zmiany te nie mają klinicznych cech [...]. Wskazano, iż orzeczenie wydane zostaje w oparciu o przeprowadzone kilkakrotnie badanie [...] i [...] oraz analizę przedstawionej dokumentacji lekarskiej z uwzględnieniem zaświadczenia z Poradni [...] Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w S., a postawione w wymienionym zaświadczeniu rozpoznanie nie znajduje potwierdzenia w przeprowadzonych dla celów wydania orzeczenia badaniach. W wyniku postępowania odwoławczego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] utrzymując decyzję organu I instancji w mocy w całości. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do chorób zawodowych, a więc znajdującej się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie, istniało w miejscu pracy i w czasie jej wykonywania. Jakkolwiek, zdaniem organu, stwierdzono w sprawie wystąpienie szkodliwego czynnika ([...]) w miejscu pracy D.C., to jednak orzeczenia lekarskie uzyskane z dwóch kompetentnych ośrodków orzeczniczych wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej. Stwierdzony [...] nie odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego i nie nosi cech organicznej patologii związanej z [...]. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. D.C. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponownie zakwestionowała wyniki badań lekarskich stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podniosła, iż przez cały okres zawodowy wykonywała pracę w warunkach stwarzających ryzyko choroby zawodowej [...], a badania [...], na które regularnie się zgłaszała wskazywały na związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym u niej schorzeniem, a wykonywaną pracą. Nadto, rozpoznane schorzenie odpowiada w pełni chorobie opisanej w wykazie chorób zawodowych. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Jak stanowi art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Realizując swoje uprawnienia sądy administracyjne badają zatem, czy objęte skargą decyzje nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiącym podstawę wznowienia postępowania ( wówczas władne są uchylić wadliwe rozstrzygnięcie ), jak też kontrolują czy nie są one dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy, nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przeto oceny legalności dokonują również z urzędu. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała bowiem naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Oceniając postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, który bezspornie powinien być uwzględniony przez organy inspekcji sanitarnej w trakcie orzekania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodne jest również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115). Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115) chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej - Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy ocena prawna tak zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena ta dokonywana jest w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż zarówno przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne i rozpoznanie medyczne stanowią materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organu, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tak też uczynił organ odwoławczy, bowiem nakazał uzupełnienie wydanego wcześniej orzeczenia, które nie uwzględniało konieczności odniesienia się do dokumentacji medycznej będącej w posiadaniu skarżącej. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącej uznana została jako praca wykonywana w warunkach [...], a więc w warunkach w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącej chorobę [...] - lecz nie była to, ze względu na swój obraz kliniczny, choroba odpowiadająca schorzeniu ujętemu w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Jednostki orzecznicze stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, [...] nie noszący cech klinicznych organicznych patologii [...] powodowanych [...] wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie - to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zrzucić sprzeczności z prawem. Wbrew zarzutom skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości stwierdzenia, iż występująca u skarżącej [...] jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organu inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u niej [...]. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Powoływanie się przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a także w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na wyniki badań przeprowadzonych prywatnie nie ma dla sprawy istotnego znaczenia, a jej twierdzenie o nabawieniu się w okresie wykonywania pracy zawodowej schorzenia o charakterze choroby zawodowej pozostaje bez oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. OSK 1488/04 publ. w LEX 166671 ). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. su.