IV SA/Gl 1097/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-12-14

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sprawa dotyczy zasiłku stałego, jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa i czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wykazując trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sprawa dotyczy zasiłku stałego, jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co czyni jej wniosek o zwolnienie z tych kosztów bezprzedmiotowym. Jednocześnie, taka osoba może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co potwierdza jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna.
Stan faktyczny
Skarżący Z. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą zasiłku stałego. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Skarżący oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych ani majątku, jest niepełnosprawny i ponosi koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Z. R. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W treści skargi z dnia 5 października 2017 r. Z. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i życiową wynikającą z faktu, iż z uwagi na poważne problemy zdrowotne nie jest w stanie podjąć pracy. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził zakres swojego żądania. W treści tego formularza wywiódł, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, uskarża się na zły stan zdrowia i ponosi koszty rehabilitacji (250 zł) oraz zakupu leków (120 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem sprzeciwu Z. R. jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie zasiłku stałego. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 17 listopada 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, iż przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy jest ubóstwo i kryterium to ma charakter obiektywny, to jest zasadniczo niezależny od okoliczności stanowiących przyczynę rzeczonego ubóstwa. Stąd, rozpoznając wniosek strony dokonano analizy jej stanu majątkowego, abstrahując od oceny powodów jej trudnej sytuacji materialnej. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania albowiem - jak wspomniano powyżej - sytuacja materialna skarżącego jest niewątpliwie ciężka. Z jego oświadczeń wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku. Równocześnie, dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają, że funkcjonuje jako osoba bezdomna, jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym, zaś jedynym źródłem utrzymania jest dlań renta z KRUS, w kwocie zaledwie 610 zł (vide: orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] oraz kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego - odpowiednio karty nr 13 oraz 19-26 tych akt). Mając na uwadze powyższe należało uznać, iż strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie wygenerować środków wystarczających na opłacenie adwokata bez uszczerbku w swoich niezbędnych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło