IV SA/Gl 1098/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi H.D., R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] prezydent Miasta K. postanowił przydzielić R.D. lokal mieszkalny nr [...], położony w budynku przy ulicy [...] w K., składający się z [...] pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej [...] m² oraz powierzchni użytkowej [...] m ². Pismem z dnia [...] r. skarżący H. i R. D. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r.. W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja ta została wydania niezgodnie z prawem, a wskazany w jej treści obmiar lokalu mieszkalnego został zawyżony w stosunku do istniejącego stanu faktycznego, albowiem wynosi [...] m². W wyniku rozpoznania wniosku decyzją z [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta K., w oparciu o przepis art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania. Uzasadniając zajęte stanowisko wskazał, iż objęta wnioskiem wznowienie postępowania decyzja z dnia 30 stycznia 1992 r. wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (tekst jednolity Dz. U. z 1987 r., Nr 30, poz. 165). Tymczasem z dniem 11 listopada 1994 r. weszła w życie ustawa z 02 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.), która w art. 56 ust, 1 stanowiła, iż najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego, przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami albo szczególnego trybu najmu – jest najmem zawartym na czas nieoznaczony. Organ podkreślił jednocześnie, że na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) wszelkie korekty związane ze zmianą powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżących wprowadzane są w drodze aneksów do umowy najmu. Wskazał przy tym, że takie aneksy wprowadzone były dwukrotnie tj. [...] r., kiedy skorygowano powierzchnię użytkową lokalu z [...] m² do [...] m² oraz [...] r. kiedy to dokonano korekty powierzchni użytkowej do [...] m². Nadto organ zauważył, że skoro w chwili obecnej strony związane są cywilnoprawną umową najmu to rozstrzyganie w przedmiocie wszelkich sporów wynikłych z tejże umowy, w tym również w zakresie wielkości powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu, należy do kompetencji sądów powszechnych – w drodze powództwa cywilnego Skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji, domagając się jej zmiany poprzez wznowienie postępowania. Wskazali, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem stwierdził nieważność decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia [...] r., w której błędnie ustalona została powierzchnia użytkowa tegoż lokalu, która zgodnie ze stanem faktycznym winna wynosić [...] m². Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z [...] r. Nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołując się na art. 145 § 1, art. 147 i art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podniosło, że w przypadku wniosku o wznowienie postępowania procedura przewiduje dwa etapy, w pierwszej kolejności przeprowadza się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania objętego wnioskiem, a po jego zakończeniu samo postępowanie wznowione. Organ podkreślił, iż we wniosku o wznowienie postępowania skarżący nie wskazali żadnej z przyczyn wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 do 7 Kodeksu postępowania administracyjnego i z tej przyczyny wydanie przez organ I instancji decyzji odmownej było w pełni uzasadnione. Jednocześnie zauważył, iż organ ten wadliwie uzasadnił zajęte przez siebie stanowisko powołując się na treść ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) stanowiącą, że spory co do treści umowy najmu mogą być rozstrzygane tylko przez sądy powszechne, w trybie powództwa cywilnego. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji, art. 27 ust. 1 tejże ustawy wskazuje, iż ma ona zastosowanie jedynie do stosunków powstałych przed dniem wejścia w życie, a zatem od dnia 10 lipca 2001 r. wszelkie sprawy dotyczące najmu lokali mieszkalnych w ogóle nie mogą być merytorycznie rozstrzygane w trybie administracyjnym, co nie stoi na przeszkodzie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją wydaną przed tą datą. W konsekwencji gdyby w sprawie skarżących zakończonej ostateczną decyzją z [...] r. o przydziale lokalu mieszkalnego, zaistniały do tego przesłanki możliwe byłoby przeprowadzenie postępowania wznowieniowego. Zdaniem organu II instancji nie byłoby natomiast dopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednocześnie jak podkreślił organ powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. i R. D. domagali się wznowienia postępowania i zmiany decyzji z [...] r. poprzez określenie wielkości domiaru lokalu mieszkalnego na [...] m ² zgodnie z opinią biegłego J. Z. Podnieśli, że dokonany przez biegłego sądowego J. Z. pomiar powierzchni użytkowej lokalu przy ul. [...] odpowiada istniejącemu stanowi faktycznemu. Zdaniem skarżących w sprawie doszło do ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, albowiem w tej dacie Prezydent Miasta K. nie wiedział, iż pomiar powierzchni użytkowej zajmowanego przez nich lokalu przeprowadzony został przez nieuprawnionych pracowników. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W odniesieniu do podnoszonych przez skarżących zarzutów organ podkreślił, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na który się powołują dotyczy decyzji Kolegium z dnia [...] r. Nr [...], a nie decyzji z [...] r. o przydziale lokalu mieszkalnego. Jednocześnie organ II instancji podtrzymał prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodne z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 163, 1270) zwanej dalej p.p.s.a. nie wykazała, aby decyzja ta nie odpowiadała wymogom prawa. Analiza zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji dała Sądowi podstawy do przyjęcia, iż oba te akty są prawidłowe i odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym. Z tych względów Sąd nie podzielił zrzutów podnoszonych przez stronę skarżącą i skargi nie uwzględnił. Na wstępie rozważań należy zauważyć, iż każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ, w granicach jego kompetencji i obowiązującego prawa, na gruncie prawa polskiego korzysta z domniemania prawidłowości. Z tego względu wzruszenie decyzji ostatecznych możliwe jest jedynie w przypadkach ściśle określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Celowi temu służy instytucja prawa procesowego jaką jest wznowienie postępowania. Stwarza ona prawną możliwość przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której wydana została już decyzja ostateczna. Instytucja wznowienia postępowania, w szczególności zaś przesłanki jej zastosowania zostały uregulowane w art. 145 § 1 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Co do zasady wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest w przypadku kumulatywnego wystąpienia dwóch przesłanek, a mianowicie załatwienia sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienia co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w powołanych wyżej przepisach prawa wad decyzji lub postanowień. Katalog przyczyn wznowienia, wymieniony w art. 145 § 1 i 145a kodeksu postępowania ma charakter zamknięty i z tego względu wykładania przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanka wznowienia postępowania, na którą powołują się skarżący jest określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego - wyjawienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. W doktrynie panuje zgodny pogląd, co do tego że chodzi o dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie miał zasadniczy wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a zatem tylko o te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że ujawnione okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Bez znaczenia natomiast pozostaje to, czy ich wcześniejsze nieujawnienie wynikało z niewłaściwe prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę. Rozumiana w ten sposób przesłanka wznowienia postępowania nie uprawnia do zastosowania tejże instytucji, w przypadku gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej, albowiem oznaczałoby to odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą związany jest organ administracji publicznej, podobnie nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego nowa wykładania przepisów prawnych, albowiem nie jest ona nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie warunkiem wznowienia postępowania jest również fakt istnienia ujawnionych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się ostateczną. Ocena stanu faktycznego może być zatem dokonywana najpóźniej na dzień wydania decyzji. Należy wskazać, iż kontrola działalności organów administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne sprowadza się do oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia, pod względem zgodności przepisami prawa materialnego jak również z przepisami proceduralnymi. Okoliczności te powodują, iż Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Wypada również zauważyć, iż na wstępnym etapie postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania, czynności organu administracyjnego ograniczają się li tylko do zbadania czy wskazana we wniosku przyczyn wznowienia mieści się w kategorii przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto organ winien zbadać terminowość wniosku oraz to czy zgłaszającemu żądanie podmiotowi przysługują prawa strony. Zgodnie z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku uchybienia którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd dokonał analizy akt administracyjnych sprawy, z których jednoznacznie wynika, iż skarżący we wniosku z dnia [...] r. domagając się wznowienia postępowania nie wskazali podstawy prawnej określonej w art. 145 § 1 czy też w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Swoje zarzuty odnieśli wyłącznie do zapadłej w innym postępowaniu administracyjnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. Nr [...]. Dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wskazali jako przesłankę wznowienia postępowania fakt ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który tę ostateczną decyzję wydał. W tej sytuacji, mając na uwadze fakt, że brak wskazania we wniosku przyczyn wznowienia określonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi przesłankę do odmowy wznowienia postępowania na gruncie art. 149 § 3 tej ustawy, należy uznać za słuszne stanowisko organów obu instancji. Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze pomimo subiektywnych odczuć skarżących Sąd Administracyjny uznał , że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia I instancji . W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).