IV SA/Gl 110/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2015 r. Dz.U., poz. 1659, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpoznaniu wniosku M.D., zamieszkałego w B. przy ul. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] zawieszającym postępowanie w sprawie rozpatrzenia jego wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nr [...] z dnia [...]r., uchylającej w całości decyzję nr [...] z dnia [...]r. wydaną przez Z-cę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia zębów w [...] Centrum Stomatologii w B. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że decyzją nr [...] z dnia [...]r. Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. odmówił przyznania Panu M.D. zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia zębów w [...] Centrum Stomatologii w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją nr [...] z dnia [...]r. uchyliło w całości wskazaną wyżej decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 21 stycznia 2013 r. do organu odwoławczego wpłynęła skarga strony na wskazaną decyzję Kolegium, która została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, celem jej rozpatrzenia. Z kolei w dniu 6 marca 2013 r. strona złożyła w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...]r. nr [...] (tj. decyzji, od której wcześniej wniosła skargę do Sądu) w trybie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.  Pismem z dnia 22 marca 2013 r. Kolegium poinformowało stronę, że wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku w tej sprawie. Kolegium zauważyło bowiem, że jeżeli skarga strony zostanie uwzględniona przez Sąd i decyzja Kolegium zostanie uchylona, wówczas nie będzie przedmiotu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wskazanej przez nią decyzji. Do dnia wydania postanowienia zawieszającego przez Kolegium, Sąd nie rozpatrzył skargi Pana M.D. na decyzje Kolegium nr [...] z dnia [...]r. W świetle tego, do czasu rozpatrzenia przez Sąd zaskarżonego, a objętego przedmiotowym wnioskiem orzeczenia Kolegium postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], działając zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a zawiesiło postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...]r. nr [...]. Stanowisko to w pełni zaakceptował organ odwoławczy, który podkreślił, że w związku z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dalszym ciągu nie rozpatrzył skargi strony na decyzje Kolegium z dnia [...]r. zasadne jest zawieszenie przedmiotowego postepowania. Jednocześnie Kolegium poinformowało na zakończenie stronę, że jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...]r. nr [...] zostanie rozpatrzony niezwłocznie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku rozpatrującego skargę na powyższą decyzję. W skardze na powyższe postanowienie strona zakwestionowała w całości jego zasadność. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa, przejawiające się w utrzymaniu w mocy bez zmian własnego postanowienia naruszającego prawo. W czterech punktach sformułowała zarzut naruszenia: 1) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a poprzez jego wadliwe zastosowanie, 2) art. 139 k.p.a. poprzez naruszenie zasady "reformationis in peius" albowiem – w ocenie autora skargi – organ odwoławczy dwukrotnie rozpoznał sprawę na niekorzyść strony, 3) art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wadliwie przyjęcie, iż w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, 4) art. 124 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez jego wadliwe niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął zarzuty sformułowane w jej petitum. Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. nr 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień po stronie organów administracji, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Przechodząc do istoty sporu w pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do oceny, czy rozstrzygnięcie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...]r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku strony dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nr [...] z dnia [...]r., uchylającej w całości decyzję nr [...] z dnia [...]r. wydaną przez Z-cę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia zębów w [...] Centrum Stomatologii w B. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – zostało przez organ prawidłowo ocenione jako wymagające zawieszenia wobec wystąpienia "zagadnienia wstępnego", o którym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zagadnieniem tym w ocenie organu jest oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy przez tut. Sąd, którego kontroli strona skarżąca poddała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Tym samym jawi się uwaga, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla rozpatrzenia sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii - mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia tylko właściwego organu lub sądu. Innymi słowy, związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Sąd podziela argumentację organu zaprezentowaną w trakcie postępowania administracyjnego, iż w sprawie niniejszej zachodzi kwestia zagadnienia wstępnego określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca obligatoryjność zawieszenia postępowania administracyjnego. Nadto mając na uwadze zarzuty skargi podkreślenia wymaga, że strona została prawidłowo pouczona, że od rozstrzygnięcia Kolegium wydanego przez ten organ (w ramach postępowania incydentalnego a zaistniałego przed nim) środek zaskarżenia, poprzedzający skargę do sądu administracyjnego, przysługuje do tegoż organu. Wynika to z istoty pozycji ustrojowej tegoż organu. W przedmiotowej sprawie, co wymaga jednakowoż podkreślenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego wyrokiem z tegoż dnia czyli 5 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 648/16 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten, co istotne w czasie rozstrzygania przez organ w obu instancjach, jak i Sąd w czasie wyrokowania w przedmiotowej sprawie, nie zapadł, a po wydaniu wyroku, w czasie złożenia wniosku o jego uzasadnienie, nie posiadał waloru prawomocności, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Na zakończenie jawi się uwaga, że w dniu 5 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu wniosku przekazanego przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, działając na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 oraz art. 264 § 1 i 2 p.p.s.a., podjął uchwałę za sygn. akt II GPS 1/17 o możliwości wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trakcie postępowania sądowego o stwierdzając, że "w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego". W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty zawarte w skardze za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.