IV SA/Gl 1101/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-20

Skład orzekający: Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, mimo pewnych niejasności w przedstawionej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Pomimo pewnych niejasności dotyczących sytuacji majątkowej, sąd uznał, że przedstawione okoliczności, w tym brak dochodów i majątku, znaczne zadłużenie oraz koszty utrzymania, uzasadniają przyznanie pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z toczącą się sprawą dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu, wskazując na trudną sytuację materialną. Po kolejnym wezwaniu do uzupełnienia danych i przedłożeniu dokumentów, sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; Pismem z dnia [...] skarżący wniósł o "udzielenie pomocy prawnej z urzędu" powołując się na trudną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny. Starszy referendarz sądowy wezwał do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...], S.M. nie uzupełnił braku formalnego wniosku w związku z czym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu [...] skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego powyżej zarządzenia. Ze złożonego przez skarżącego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dochody rodziny wynoszą [...] zł, a źródłem ich uzyskania stanowi pomoc MOPS w R. oraz znajomych. Równocześnie wnioskodawca zadeklarował, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwojgiem małoletnich dzieci oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. Nadto skarżący wskazał, że posiada zadłużenie z tytułu opłat za czynsz oraz wobec dostawców towaru w wysokości [...] zł a także wobec ZUS w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego o uzupełnienie danych, na które powołał się we wniosku, a w szczególności do udokumentowania otrzymywanych świadczeń z pomocy społecznej poprzez nadesłanie kserokopii decyzji w tym przedmiocie, podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media, to jest: energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne itd., a także wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie, zakup leków i inne) udokumentowanie zadłużenia na które powołał się we wniosku, wykazanie zawieszenia działalności gospodarczej. W dniu [...] do Sądu wpłynął plik dokumentów nadesłanych przez skarżącego. W tym między innymi decyzje przyznające M.M. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci oraz dodatków do tego zasiłku, wezwanie przedsądowe do zapłaty kwoty [...] zł tytułem zaległości za usługi telekomunikacyjne, faktury i potwierdzenie ich zapłacenia za energię elektryczną oraz wpłaty na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w R., za lokal przy ul. [...] - stanowiący jego aktualne miejsce zamieszkania (wystawione na inną osobę – O.S.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec braku podstaw do odrzucenia sprzeciwu złożonego w dniu [...], tutejszy Sąd przystąpił do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Odnosząc się do niniejszego wniosku należy wskazać, iż zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego i z przedłożonych przezeń w toku postępowania dokumentów źródłowych wynika bowiem, że nie uzyskuje on jakiegokolwiek dochodu ani nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Obciążony jest znacznym zadłużeniem wobec licznych instytucji i podmiotów, w tym w ramach zobowiązań publicznoprawnych, a także z tytułu należności związanych z lokalem mieszkalnym położonym R. w którym obecnie zamieszkuje. Trzeba wprawdzie odnotować, że istnieją pewne niejasności dotyczące sytuacji rodzinnej wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z jego oświadczeniami, prowadzi on gospodarstwo domowe z małżonką i dwojgiem małoletnich dzieci, podczas gdy wszystkie należności związane z mieszkaniem wskazanym przezeń jako adres zamieszkania regulowane są przez jeszcze inną osobę, o której w ogóle nie wspominał (O.S.). S.M. nie sprecyzował, czy osoba ta jest jego krewną, czy zamieszkuje w omawianym lokalu wraz z nim i jego rodziną ani też, czy wspólnie z nimi gospodaruje. Uznano jednak, że wątpliwości te nie są na tyle poważne, aby wskazywać na prawdopodobieństwo, iż sytuacja majątkowa umożliwia mu opłacenie adwokata z wyboru. Jakkolwiek na sytuację majątkową strony składa się nie tylko jej stan majątkowy, lecz także sytuacja dochodowa wszystkich wspólnie gospodarujących z nim osób, to jednak trudno zakładać, aby O.S. była osobą majętną, skoro także ona nie była w stanie regulować na bieżąco zobowiązań dotyczących wskazanego mieszkania. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie mogą związać się z udziałem w sprawie adwokata, przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło