IV SA/Gl 1102/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-11-17

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stosować przepis rozporządzenia, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą, przy wydawaniu decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, orzekając w sprawie, jest związany wyłącznie Konstytucją i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu aktu wykonawczego z ustawą, sąd może samodzielnie pominąć ten przepis przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i oprzeć je wyłącznie na przepisach ustawowych. W niniejszej sprawie, przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, nie powinien być stosowany.
Stan faktyczny
E. B. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek, obniżając wysokość ponoszonych wydatków mieszkaniowych o 10% na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia. E. B. odwołała się, kwestionując sposób obliczenia dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 2 ust. 1 – 4, art. 5 ust. 1 – 5 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. z 2001 Nr 71, poz. 734/ przyznano E. B. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] 2005 r. do [...] 2006 r. Przy obliczeniu przyznanego dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156 poz. 1817/ i obniżono wysokość rzeczywiście ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków mieszkaniowych do ich 90 %. Po otrzymaniu wymienionej decyzji, E. B. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwestionując ustalenia organu w zakresie uzyskiwanego przez nią miesięcznego dochodu i podnosząc, iż jej renta wynosi kwotę [...] zł miesięcznie, a wyłącznie jednorazowo otrzymała nadpłatę renty w kwocie [...] zł, co nie powinno zaważyć na obliczeniu jej stałych dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. wydało decyzję Nr [...] utrzymując w oparciu o art. 139 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji jako zgodną z przywołanymi przez organ przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż gdyż podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe obliczone z okresu trzech miesięcy poprzedzających wydanie decyzji. We wskazanym okresie, dochód odwołującej wyniósł kwotę [...] zł, a więc w sposób prawidłowy dokonano obliczenia miesięcznego dochodu przypadającego z gospodarstwa domowego odwołującej. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. E. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której ponowiła swoje żądanie przyznania dodatku przy wyliczeniu jej dochodów zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasowo przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a. Jako podstawę materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego przywołano między innymi § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156 poz. 1817/. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. P 4/05 publ. 55/5/A/2006, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/ uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm./. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %. co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiący podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala na swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawowa, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa, a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w spawie dodatków mieszkaniowych. Należy przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisy, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywały. Obowiązywały jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu. Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP /w tym wypadku z ustawą/ chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanego przepisu. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko z Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodność podustawowego aktu normatywnego z ustawą, to w konsekwencji może on w sprawie, w której orzeka samodzielnie, zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy /por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11/. Taka sytuacja zaistniała właśnie w rozpoznawanej sprawie. Przesłanki istniejące do odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej. W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego zaprezentowanego w skardze i odwołaniu od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pełni podzielił pogląd organu odwoławczego, bowiem ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 3 określa w sposób wyraźny co należy rozumieć przez dochód osób domagających się przyznania dodatku mieszkaniowego, a tym samym ustawodawca nie pozwala organowi administracji na dowolność w tym zakresie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło