IV SA/Gl 1105/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta Ż. na podstawie art. 3 pkt 1,2,17a,23,24, art. 4, art. 5 ust. 1,3,4,4a, art. 6, art. 8, art.11a, art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 130 poz. 903) i art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. P., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i samotnego wychowywania dziecka na P. i P. P. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie dokumentacji zawartej we wniosku ustalono, iż dochód rodziny w [...] r. - wykazany w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego, wyniósł [...] zł. Natomiast z dniem [...] r. tj. od dnia śmierci J. P., przysługuje stronie oraz dzieciom; P. P. i P. P., prawo do [...] w wysokości [...] zł. - po odliczeniu zaliczki na podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód osiągnięty w [...] r. wyniósł [...] zł., co w przeliczeniu na miesięczny dochód rodziny stanowiło kwotę [...] zł. Przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego w [...] r. tj. [...], która za [...] r. wyniosła [...] zł., miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł. Przy uwzględnieniu trzyosobowego składu rodziny – zgodnie z art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 i pkt 24 lit. d ustawy, przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosił [...] zł. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kryterium dochodowe przyznania zasiłku rodzinnego wynosi 504,00 zł. Nie miał zatem zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, wynoszący [...] zł. przekraczał kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego tj. 504 zł. o [...] zł., czyli o kwotę wyższą niż odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (48,00 zł.). W odwołaniu z dnia [...] r. J. P. podniosła, że dochód z tytułu alimentów otrzymanych w 2006 r. jest dochodem utraconym, gdyż alimenty były potrącane z [...] jej męża, który zmarł [...] r. Wobec tego dochód jej rodziny powinien być ustalony na podstawie obecnych wpływów, czyli [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Na podstawie art. 5 ust. 4a tej ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane – między innymi – uzyskaniem [...]. Przepis powyższy enumeratywnie wylicza sytuacje, w których należy – w toku postępowania o przyznanie świadczeń rodzinnych – uwzględnić dochód uzyskany. Wobec powyższego, w związku z uzyskaniem prawa do [...] od dnia [...] r. do dochodu rodziny, tj. do kwoty [...] zł. ([...] zł.: 12 miesięcy) należało doliczyć miesięczną kwotę dochodu uzyskanego tj. kwotę [...] zł. Na podstawie powyższych ustaleń, zgodnie z art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 cyt. ustawy, należało uznać, że przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. ([...]: 3 osoby). Z uwagi na to, że przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekraczał kwotę kryterium dochodowego tj. 504 zł. o [...] zł., tj. o kwotę wyższą niż odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Z uwagi na to, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci wskazane we wniosku organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął odmawiając stronie przyznania prawa do zasiłku, jak i dodatków do niego. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje tylko osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Odnośnie zarzutu podniesionego przez J. P. w odwołaniu, że dochód z tytułu alimentów otrzymanych w [...] r. powinien być uznany za dochód utracony, gdyż alimenty były potrącane z [...] jej zmarłego męża, organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji strony nie miała miejsca żadna z okoliczności wymienionych w przepisie art. 3 pkt 23 ustawy, który zawiera definicję dochodu utraconego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. P. ponownie podniosła, że dochód z tytułu alimentów otrzymanych w [...] r. jest dochodem utraconym, gdyż alimenty były potrącane z [...] jej zmarłego męża. Wobec tego dochód jej rodziny powinien być ustalony na podstawie wysokości otrzymywanej [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając zgodnie z powyższą regulacją, skargę J. P., stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania. Według cytowanego w zaskarżonej decyzji, przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże zgodnie z art. 5 ust. 4a tej ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka, powiększonego o uzyskany dochód. Przepis art. 3 pkt 24d stanowi, że uzyskanie dochodu – oznacza m. in. uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem renty [...]. Natomiast na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji - w rozpoznawanej sprawie wystąpiła okoliczność uzyskania dochodu po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Wobec tego obliczając dochód rodziny, należało zsumować dochody członków rodziny uzyskane w [...] r., następnie podzielić przez 12 miesięcy i do miesięcznego dochodu dodać uzyskany dochód z pierwszego miesiąca, w którym przysługiwała [...] w pełnej wysokości, a następnie ustalić wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, prawidłowe były ustalenia organu, że w związku z przysługiwaniem od dnia [...] r., prawa do [...] na rzecz J. P. oraz P. i P. P., do przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (tj. do kwoty [...] zł.), należało doliczyć kwotę dochodu uzyskanego za pierwszy pełny miesiąc tj. kwotę [...] zł., odpowiadającą wysokości [...] pomniejszonej o zaliczkę na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie powyższych ustaleń, organ trafnie przyjął, że przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. ([...]: 3 osoby) i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego tj. 504 zł. o kwotę [...] zł., tj. o kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Wobec tego podzielić należało ocenę wyrażoną przez organy obydwu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, uznać należało, że decyzja została wydana w wyniku prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowania trafnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów prawa. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, że dochód z tytułu alimentów otrzymanych w [...] r. powinien być uznany za dochód utracony. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc – w rozpoznawanej sprawie – uwzględniany jest dochód za [...] r., gdyż wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych dotyczył okresu zasiłkowego od [...] r. do [...] r. Nie ulegało zatem wątpliwości, że przy ustalaniu wysokości dochodu, uwzględniono dochody właśnie za rok poprzedzający okres zasiłkowy. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, ustalono zatem dochód rodziny za [...] r. – czyli według art. 3 ust. 2 ustawy – przeciętny miesięczny dochód członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, który to dochód rodziny - na podstawie art. 5 ust. 4a tej ustawy – następnie został powiększony o dochód uzyskany. Otrzymana w ten sposób kwota dochodu została podzielona przez liczbę osób w rodzinie. Wszystkie wymienione ustalenia kwot dochodu, w tym opisane czynności matematyczne, zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. Odnośnie wyżej przytoczonego zarzutu skargi, dodać również należało, że według art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych – w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji - ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: - a)uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; - b)utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych; - c)utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; - d)utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego; - f)wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przyczyny utraty dochodu zostały zatem, w przytoczonym przepisie, wymienione w sposób wyczerpujący. Nie ma więc podstaw do rozszerzenia stosowania regulacji dotyczącej dochodu utraconego i do zastosowania jej przy ocenie prawnej stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, po dokonaniu prawidłowej wykładni prawa. Mając na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.