IV SA/Gl 1106/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-03-20

Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez członka rodziny z tytułu zatrudnienia, ale niepobrany z powodu korzystania z urlopu bezpłatnego, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód, który nie jest pobierany z powodu korzystania z urlopu bezpłatnego, powinien być traktowany jako dochód utracony w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Zaskarżona decyzja naruszała przepisy proceduralne i materialne, dlatego została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję przyznającą skarżącej H.F. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Organ I instancji pierwotnie przyznał świadczenia, stosując zasadę "złotówka za złotówkę", ponieważ dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe, ale o kwotę mniejszą niż łączna kwota zasiłków. Następnie organ I instancji uchylił decyzję, uwzględniając dochód uzyskany przez męża skarżącej z nowego zatrudnienia, mimo że przebywał on na urlopie bezpłatnym u poprzedniego pracodawcy. SKO podtrzymało tę decyzję, uznając, że urlop bezpłatny nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. przy udziale - sprawy ze skargi H.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach: - uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy G. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z [...] r. Nr [...] uchylającą skarżącej H. F. w całości z dniem [...] r. decyzję z [...] r. Nr [...] przyznającą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, - uchyliło decyzję z [...]r. Nr [...], przyznającą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzją z [...] r. Nr [...] uchylił skarżącej w całości z dniem [...] r. decyzję z [...] r. przyznającą łączną kwotę zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Na podstawie art. 108 KPA, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z akt sprawy wynika, że [...] r. organ I instancji mocą decyzji Nr [...], przyznał stronie prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego w okresie od 1.11.2016 r. do 30.10.2017 r. w łącznej kwocie 411,50 zł (miesięcznie). Organ I instancji ustalił, że w 2015 r. dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 712,86 zł a więc przekroczył kwotę kryterium dochodowego wynoszącego 674,00 zł. Dlatego zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznano stronie świadczenia rodzinne w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą o którą został przekroczony dochód rodziny. Natomiast po 2015 r. miało miejsce uzyskanie dochodu przez męża strony z tytułu umowy o pracę w firmie "A" Spółka z o.o. od [...] r. do [...] r., dochód z marca 2017 r. wynosił 2.285,30 zł (netto). Zatem suma dochodów z roku 2015 po doliczeniu dochodu uzyskanego wynosi 5.562,47 zł (3.257,63 zł z tytułu zatrudnienia w "B" Sp. z o.o.+ 2.285,30 zł z tytułu zatrudnienia w "A" Sp. z o.o.+ 19,54 zł ulga na dzieci w PIT), który w przeliczeniu na członka rodziny (6 osób) wynosił 927,08 zł i jest wyższy od kryterium ustawowego wynoszącego 674,00 zł. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust 3 i 3a ww. ustawy w przypadku gdy dochód rodziny wynoszący - 4.277,16 zł przekracza kryterium dochodowe dla rodziny - 4.044,00 zł (674 zł x 6 osób = 4.044,00 zł) o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. W przedmiotowej sprawie dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe o kwotę 233,16 zł. Łączna kwota świadczeń rodzinnych o którą wnosiła strona, w okresie: od listopada 2016 r. do października 2017 r. wynosi 644,66 zł a składają się nań: zasiłki rodzinne - 438,00 zł (2x95 zł+2x124 zł), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dwoje dzieci 190,00 zł (2x95 zł) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na trzecie i czwarte dziecko 16,66 zł (100 zł : 12 = 8,33 zł + 100 zł : 12 = 8,33 zł). Wobec tego łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca stronie w okresie od 1 listopada 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. wynosi 644,66 zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosi 712,86 zł, zatem dochód łączny rodziny wynosi 4.277,16 zł (712,86 zł x 6 osób) i przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę 233,16 zł (4.277,16 zł - 4.044,00 zł). Z powyższego wynika, że miesięczny dochód rodziny w 2015 r. przekraczał kryterium dochodowe dla rodziny o kwotę 233,16 zł, tj. o kwotę niższą od łącznej kwoty zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, która wynosiła 644,66 zł. Wobec tego organ I instancji decyzją z [...]r. zgodnie z art. 5 ust. 3, przyznał stronie w okresie od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r. świadczenia rodzinne w łącznej kwocie 411,50 zł miesięcznie z zastosowaniem przepisów tzw. "złotówka za złotówkę". Następnie organ powziął informację, że mąż strony po roku bazowym uzyskał dochód z "A" Spółka z o.o. w okresie od [...] r. do [...] r. (wg zaświadczenia tego zakładu z [...] r.), który za marzec 2017 r. wynosił 2.285,30 zł (netto), dlatego stwierdził, że należało przeliczyć dochód rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez niego. W związku z tym pismem z [...] r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji ws. przyznania zasiłku rodzinnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że dochód rodziny wynosił 5.562,47 zł (dochód z 2015 r. w kwocie 2.285,30 zł – z tytułu zatrudnienia w "A" Sp. z o.o.+ ulga na dzieci z PIT UZ z 2014 r. 234,46 : 12 = 19,54 zł + 3.257,63 zł z tytułu zatrudnienia w "B" Sp. z o.o.), a podzielony przez 6 osób w rodzinie wynosił 927,08 zł na osobę w rodzinie i jest wyższy niż 644,66 zł, tj. łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o którą wynosi strona. Tym samym w sytuacji strony w okresie od maja 2017r. do 31 października 2017r. nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 3 ww. ustawy o którym wyżej mowa. W związku z dokonanymi ustaleniami, decyzją z [...]r. nr [...] uchylił w całości z dniem [...] r. decyzję z [...] r., przyznającą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tj. nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nie zastosowanie. Strona wniosła między innymi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz uwzględnienie zaświadczenia wydanego przez "B" Spółka z o.o. na okoliczność przebywania przez męża strony na urlopie bezpłatnym w "B" Sp. z o.o. Podniosła, że sytuacja materialna jej rodziny nie uległa zmianie, gdyż jej mąż cały czas otrzymuje tyko jedno świadczenie, gdyż w swym macierzystym zakładzie korzysta z urlopu bezpłatnego, w związku z tym rodzina została pozbawiona wynagrodzenia otrzymywanego w "B" Sp. z o.o. Natomiast przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych organ winien brać pod uwagę rzeczywiste dochody rodziny. Organ zaś uwzględnił zmianę sytuacji dochodowej wynikającą z uzyskiwania wynagrodzenia w "A" Sp. z o.o., ale już nie uwzględnił jego spadku wynikającego z przebywania na urlopie bezpłatnym w "B" Sp. z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podniosło, że uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną. W sytuacji gdy upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenia (wyrok NSA z 3.11.2011 r. sygn. akt 1 OSK 1035/1 1, wyrok NSA z 19.01,2009r. sygn. akt. I OSK 535/08). Kolegium stanęło na stanowisku, że po upływie okresu, na jaki zostały przyznane świadczenia, decyzja przyznająca świadczenie nie może już stanowić źródła dalszych uprawnień, w związku z czym odpada celowość jej modyfikowania, tym bardziej, że do odzyskania nienależnie pobranych świadczeń ustawa przewiduje instytucję ich zwrotu. Odnosząc się do odwołania strony, w którym podnosi ona, że dochód męża uzyskiwany z "B" Sp. z o.o., gdzie był zatrudniony na umowę o pracę od [...] r. do nadal, nie powinien być wliczony do dochodu rodziny w związku z udzieleniem urlopu bezpłatnego przez tę firmę, Kolegium wyjaśniło, że dochód rodziny mógłby zostać pomniejszony tylko w przypadku utraty dochodu. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu jest spowodowana: - uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, - utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, - utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, - utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, - wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. Id ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.), - utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, - utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, - utratą świadczenia rodzicielskiego, - utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, - utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, ze zm.). Organ podniósł, że zawarte w powołanym przepisie wyliczenie ma charakter taksatywny i nie zezwala na to, by także inne przypadki zmniejszenia dochodu w rodzinie uznać za utratę dochodu w rozumieniu prawa, tym samym nie istnieje możliwość potraktowania dochodu w związku z udzieleniem urlopu bezpłatnego mężowi, jako dochodu utraconego, albowiem nie spowodował on utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja co do meritum została wydana w zgodzie z prawem, po poprawnym przeprowadzeniu przewidzianej przepisami procedury, a tym samym Kolegium nie dopatrzyło się w wydanej decyzji uchybień mogących stanowić podstawę do jej uchylenia. Na to rozstrzygnięcie strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji SKO zarzuciła: I. Naruszenie art. 7, 77 § w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, wadliwej jego ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie ile świadczeń faktycznie otrzymuje mąż skarżącej, II Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ich niezastosowanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, przyznanie kosztów postepowania, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym i wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 4.12.2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Stanął bowiem na stanowisku, że żądane rozstrzygnięcie może się odnosić jedynie do orzeczeń nadających się do wykonania. Ponieważ zaskarżona decyzja nie należy do tej grupy, gdyż nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, w tym także nie zobowiązuje jej do zwrotu pobranego świadczenia, wniosek nie mógł być uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Materialną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.), dalej powoływana jako "ustawa". Zanim jednak Sąd przystąpi do analizy przepisów prawa materialnego konieczną będzie weryfikacja orzeczenia przez pryzmat przepisów procesowych. W ocenie Sądu orzekającego, zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 K.p.a., gdyż jest nielogiczna, a stanowisko zajęte przez SKO zawiera sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a jego uzasadnieniem. Wyjaśniając powyższe zauważyć należy, że decyzją z [...] r.. przyznano stronie zasiłek rodzinny na okres od 1.11.2016r. do 30.10.2017r. Ponieważ organ I instancji doszedł do przekonania, że od [...] r. zmieniła się sytuacja dochodowa strony, decyzją z [...] r. orzekł o jej uchyleniu z dniem [...] r. Natomiast organ odwoławczy w rozstrzygnięciu uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i uchylił decyzję przyznającą świadczenie, podczas gdy w uzasadnieniu stwierdził, że "nie dopatruje się w wydanej decyzji uchybień mogących stanowić podstawę jej uchylenia." (decyzja SKO, strona ostatnia). Orzeczenie SKO narusza również art. 80 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów Z akt sprawy (karta 28) wynika bowiem, że mąż skarżącej korzysta z urlopu bezpłatnego w "B" Sp. z o.o. do [...]r. i w związku z tym od marca 2017r., kiedy to otrzymał wynagrodzenie za luty, poborów od tego pracodawcy już nie otrzymuje. Pobiera za to wynagrodzenie u innego pracodawcy. Organ uznał zaś, że dochodem rodziny jest suma obu dochodów, co pozostaje w sprzeczności z oczywistym stanem faktycznym sprawy. Wydając rozstrzygnięcie, SKO dopuścił się także obrazy prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 23 lit c ustawy w zw. z jej art. 5 ust. 4. Stosownie do treści ostatnio powołanego przepisu, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Organ podniósł, że dochód, który nie jest pobierany z powodu korzystania z urlopu bezpłatnego nie mieści się w pojęciu dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych, stanowiącego, że: Art. 3 Ilekroć w ustawie jest mowa o: 23) utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) (uchylona), f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819), g) (uchylona), h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Organ pominął jednak treść art. 3 pkt 22 ustawy, w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że ustawodawca nie posłużył się pojęciem "pozostawania w stosunku pracy", lecz "wykonywania pracy", zaś w okresie urlopu bezpłatnego pracownik pracy nie wykonuje. W ocenie Sądu pojęcia "dochodu utraconego" i "uzyskanego" służą urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 3 pkt 2a ww. ustawy). Ponieważ jednak sytuacja dochodowa rodziny może się zmieniać w czasie i to zarówno in plus, jak i in minus, konieczne jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu. Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z 18.05.2017r. sygn. akt I OSK 243/14 stwierdzając, że obowiązkiem organu, rozpoznającego wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, jest ustalenie prawa do świadczeń na podstawie dochodu, jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w dacie składania wniosku. Nadto wykładnia prawa winna być dokonywana w sposób pozwalający nadać przepisom prawa logiczną treść. Faktem jest, że mąż skarżącej w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego pozostaje w stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy. Tym niemniej oczywiste jest, że nie świadcząc pracy nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia. Doliczenie tego niepobieranego wynagrodzenia nie odzwierciedla aktualnego poziomu dochodu rodziny, a wręcz przeciwnie - powoduje jego zafałszowanie wbrew intencji ustawodawcy wprowadzającego rozwiązania mające na celu umożliwienie bieżącej korekty stwierdzonych dochodów w tym celu, aby jak najwierniej odzwierciedlały sytuację majątkową osób uprawnionych. Tak więc w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy, utrata dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia musi być zrównana z utratą zatrudnienia. Taki kierunek wykładni wynika też z orzecznictwa sądów administracyjnych. WSA w Kielcach w wyroku z 11.01.2017r. sygn. akt II SA/Ke 821/16 stwierdził, że pojęcie "utrata dochodu" powinno być interpretowane jako utrata sumy wpływów albo ich ubytek. Nie można ograniczać tego pojęcia tylko do sytuacji, gdy dany podmiot traci całkowicie dochód z określonego źródła. Jako utratę dochodu należy więc traktować również utratę dochodu w jego dotychczasowej wysokości, spowodowanej np. przejściem na zasiłek chorobowy. Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 22.03.2017r. sygn. akt II SA/Po 138/17 stwierdził, że przebywanie pracownika na urlopie bezpłatnym, oznacza utratę zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, gdyż pomimo formalnego związania stosunkiem pracy, pracownik – na mocy dodatkowego porozumienia z pracodawcą o udzielenie urlopu bezpłatnego - nie jest zobowiązany do wykonywania pracy u tego pracodawcy, a obowiązki i uprawnienia stron ulegają zawieszeniu. Wynagrodzenie utracone w związku z urlopem bezpłatnym oznacza więc utratę dochodu i nie uwzględnia się go – zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy – przy ustalaniu dochodu rodziny/osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne. Powyższe poglądy Sąd orzekający w pełni aprobuje i przyjmuje za własne. Również wykładnia celowościowa prowadzi do analogicznych wniosków. Przyznanie i wysokość świadczeń rodzinnych uzależniona jest od uzyskiwanych dochodów. Stosownie do art. 4. ust. 1 ustawy o świadczeniach, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Tak więc wykładnia art. 3 pkt 23 ustawy dokonana przez organy obu instancji naruszyła interes dzieci skarżącej poprzez pozbawianie ich rodziców środków na pokrycie ich potrzeb. Wszak nie zostaną one zaspokojone przy wykorzystaniu wynagrodzenia, którego ojciec dzieci nie pobiera w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego u dotychczasowego pracodawcy, co wydają się sugerować organy obu instancji wliczając je do dochodu rodziny. Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe uwagi Sądu. Przede wszystkim dokona ustalenia sytuacji dochodowej rodziny w sposób najbardziej zbliżony do stanu faktycznego. W tym celu uwzględni, że wynagrodzenie, którego mąż skarżącej w okresie urlopu bezpłatnego nie pobiera, nie może być traktowane jako dochód rodziny. Z uwagi na naruszenie zarówno przepisów procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło