IV SA/Gl 1107/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-10

Skład orzekający: Beata Kalaga - Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca ma obowiązek uprawdopodobnić swoją sytuację majątkową i dochodową poprzez dostarczenie odpowiednich dokumentów. Brak reakcji na wezwanie do uzupełnienia wniosku i dostarczenia dowodów wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zadeklarował brak majątku i niski dochód rodziny, w której jest żona i czwórka dzieci, w tym jedno niepełnosprawne. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochód i sytuację materialną, jednak skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. odrzucił skargę Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskiem z dnia [...] r. złożonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani innych przedmiotów wartościowych. Zajmuje wraz z żoną i czwórką dzieci (w tym jak wskazał jednym dzieckiem niepełnosprawnym) wynajęte mieszkanie o pow. [...] m2. Dochód rodziny skarżącego został zadeklarowany na kwotę ok. [...] zł, na którą składało się wynagrodzenie z prac dorywczych skarżącego jako [...] ([...] zł) oraz zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej otrzymywane przez żonę ([...] zł). Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącego (w terminie 7 dni) do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu rodziny – np. kserokopii umów o pracę lub zlecenia, kserokopii ostatnich decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej; złożenie oświadczenia i potwierdzających to oświadczenie dokumentów w zakresie faktycznie ponoszonych miesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (rachunki, faktury), w tym również ewentualnych kosztów leczenia i zakupu lekarstw oraz nadesłanie kserokopii orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B.S. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie ustosunkował się do powyższego wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem ustanowienie adwokata, a tym samym należało go rozpoznać w oparciu o normę określoną w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. Z brzmienia tego unormowania wynika, iż przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Mając na uwadze powyższe rozważania uznano, że strona pomimo uprzedniego prawidłowego wezwania w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, na które powołała się w swym wniosku. W rezultacie, nie sposób przyjąć, aby aktualny stan majątkowy i sytuacja dochodowa skarżącego zostały zobrazowane w sposób dostatecznie wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Natomiast jak już wcześniej wskazano, przyznanie prawa pomocy jest możliwe w przypadku dokładnego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony i to na niej spoczywa wyłączna inicjatywa w tym zakresie. Uchylanie się wnioskodawcy od wykonania nałożonego na niego w toku postępowania obowiązku polegającego na uzupełnieniu danych dotyczących jego sytuacji materialnej oraz na uprawdopodobnieniu składających się na nią okoliczności wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W takim przypadku nie sposób bowiem przyjąć, aby strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu, co warunkuje pozytywne załatwienie wniosku. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło