IV SA/Gl 1107/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-11
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania kopii dokumentów z akt sprawy na żądanie strony, czy też jedynie umożliwienia wglądu i sporządzenia notatek, kopii lub odpisów przez stronę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie wgląd do akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Strona może żądać od organu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy lub uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii, ale tylko w sytuacji, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Samo żądanie wydania kopii dokumentów, bez wskazania na ważny interes strony, nie rodzi po stronie organu obowiązku ich wydania.Stan faktyczny
M.C. zwróciła się do Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej o przesłanie kopii dokumentów z akt sprawy, powołując się na stan zdrowia. Organ pierwszej instancji odmówił wydania dokumentów, wskazując na prawo strony do wglądu i sporządzania odpisów we własnym zakresie. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. M.C. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, informowania strony oraz dostępu do akt.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy straży pożarnej oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 20 lipca 2012 r. M.C., powołując się na stan zdrowia uniemożliwiający jej wgląd w akta w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., zwróciła się do Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. o przesłanie, na podstawie art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej k. p. a.), na adres zamieszkania kopii: załącznika do regulaminu organizacyjnego KM PSP S. z dnia 30 lipca 2010 r. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), załączników do wszystkich regulaminów organizacyjnych KM PSP S. zmienianych po 30 lipca 2010 r. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), załącznika do aktualnego regulaminu organizacyjnego KM PSP S. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), innych dokumentów, których nie posiada, a które według organu mają związek z toczącym się postępowaniem, poza powołaniem się na zmianę regulaminu organizacyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji powołując się na art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 2 k. p. a. odmówił wydania wnioskowanych dokumentów z akt sprawy.
W uzasadnieniu organ powołując się na art. 73 § 1 k. p. a. wskazał, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje stronie również po zakończeniu postępowania. Organ wyjaśnił także, że czynności wskazane w § 1 mogą być dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Ponadto w uzasadnieniu podniesiono, że na mocy art. 73 § 2 k. p. a. organ administracji ma obowiązek wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. wskazał, że M. C. wniosła o doręczenie kopii dokumentów, a nie uwierzytelnionych odpisów.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M.C. wniosła o uchylenie postanowienia oraz doręczenie jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, jako zgodne z prawem. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że M.C. bezzasadnie wniosła o doręczenie na adres zamieszkania kopii dokumentów, ponieważ strona w każdym stadium postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, natomiast organ administracji ma obowiązek wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (nie zaś kserokopii), tylko wtedy jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.C. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k. p. a.), niedoinformowanie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków (art. 9 k. p. a.) oraz naruszenie art. 73 § 2 i 78 § 1 k. p. a.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zaakcentowano przy tym, że dopiero w zażaleniu strona wniosła o wydanie uwierzytelnionych odpisów , co wykracza poza ramy zażalenia. Stąd też żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na podniesienie na etapie zażalenia nowych roszczeń jest nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy orzeczenie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 73 § 1 k. p. a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k. p. a.). Przepis ten wyraża zasadę dostępu do strony do akt sprawy w każdym stadium postępowania i nakłada na organ administracji obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 lipca 2005 r., sygn. akt GSK 898/04 godzi się wskazać, że nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać aby takie kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych.
Strona, na mocy art. 73 § 2 k. p. a., może żądać jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
W niniejszej sprawie skarżąca w sposób niebudzący wątpliwości we wniosku z dnia 20 lipca 2012 r. wniosła o doręczenie przez organ kopii dokumentów w postaci załącznika do regulaminu organizacyjnego KM PSP S. z dnia 30 lipca 2010 r. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), załączników do wszystkich regulaminów organizacyjnych KM PSP S. zmienianych po 30 lipca 2010 r. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), załącznika do aktualnego regulaminu organizacyjnego KM PSP S. (liczba i rodzaj stanowisk w komórkach organizacyjnych KM PSP S.), innych dokumentów, których nie posiada, a które według organu mają związek z toczącym się postępowaniem, poza powołaniem się na zmianę regulaminu organizacyjnego.
Skoro zatem strona w swoim wniosku nie wnosiła o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy, uzasadniając to ważnym interesem, to brak było po stronie organu I instancji obowiązku rozważania tej kwestii.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów procesowych, a w szczególności artykułu 9 k.p.a., albowiem już z samego wniosku strony z dnia 20 lipca 2012 r. wynika, że znana jest stronie skarżącej treść art. 73 § 2 k.p.a. na który się wprost powoływała, a co za tym idzie nie ma tu mowy o poniesieniu przez stronę szkody z powodu nieznajomości prawa.
Co do zarzutu naruszenia przez organy art. 78 § 1 k.p.a. wskazać należy, że strona nie wyjaśniła w jaki sposób jej stan zdrowia miałby zostać "uwzględniony" przez organy procedujace w sprawie. Nadto prezentowany przez stronę pogląd, ze samo przebywanie na zwolnieniu lekarskim uniemożliwia jej przeglądanie akt sprawy (nie poparty jakąkolwiek szerszą argumentacją, czy też dokumentami stwierdzającymi np. niemożność opuszczania miejsca zamieszkania, niemożność swobodnego poruszania się i.t.p.) jest chybiony.
Podzielić należy także pogląd organu odwoławczego, że skoro dopiero w zażaleniu strona wniosła o wydanie uwierzytelnionych odpisów, to wykracza to nowe roszczenie poza ramy zażalenia, a co za tym idzie żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na podniesienie na etapie zażalenia nowych roszczeń jest nieuzasadnione.
Z powyższych względów należy uznać, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia wniosku M. C. nie naruszają obowiązujących przepisów, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło