IV SA/Gl 1109/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-12-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w sprawie dotyczącej orzeczenia komisji lekarskiej ustalającej inwalidztwo funkcjonariusza służby więziennej i jego związek ze służbą, wydanego na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli dotyczy orzeczenia komisji lekarskiej ustalającego inwalidztwo funkcjonariusza i jego związek ze służbą, wydanego na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Sprawy te, jako dotyczące ubezpieczeń społecznych, należą do właściwości sądów powszechnych, nawet jeśli orzeczenie zawiera błędne pouczenie o środkach zaskarżenia.Stan faktyczny
Skarżący J.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. dotyczące kontrolnego badania lekarskiego. Komisja zaliczyła skarżącego do drugiej grupy inwalidzkiej i stwierdziła, że jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Służbie Więziennej. Skarżący argumentował, że inwalidztwo powstało w związku ze służbą, a brak zmian w rozpoznaniu chorób uniemożliwia uznanie, że inwalidztwo przestało pozostawać w związku ze służbą. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak związku obecnego inwalidztwa ze służbą.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kontrolnego badania lekarskiego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] J.S., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M.B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie kontrolnego badania lekarskiego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skoro inwalidztwo J.S. powstało w związku ze służbą, co zostało stwierdzone orzeczeniem z dnia [...] nr [...] to nie jest możliwym w razie braku zmian w rozpoznaniu chorób uznanie, że inwalidztwo przestało pozostawać w związku ze służbą w więziennictwie.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Przewodnicząca Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. wniosła o jej oddalenie. Podkreśliła, iż "fakt pozostawania jakiegoś schorzenia w związku ze służbą nie świadczy jeszcze, że orzeczone wobec niego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą". Ponadto dodała, iż w orzeczeniu wydanym w [...] r. wobec skarżącego wyłącznie nadciśnienie tętnicze okresu II powodowało inwalidztwo i równocześnie spełniało warunki schorzenia pozostającego w związku ze służbą, natomiast nerwica neurasteniczna była jedynie schorzeniem pozostającym w związku ze służbą ale jej stopień nie powodował inwalidztwa. Oświadczyła również, że obecne pogorszenie stanu zdrowia skarżącego nastąpiło w zakresie zaburzeń nerwicowych, które aktualnie powodują inwalidztwo jednakże inwalidztwo to powstało po upływie 18 miesięcy od zakończenia służby a tym samym nie warunki służby przyczyniły się do progresji schorzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4a.
Zgodnie z tym przepisem, skarga jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności organu administracji, należącego do jednej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Poza tym należy zwrócić uwagę na postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00 (Lex 45587) wydane w składzie 7 sędziów NSA, w którym stwierdzono, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, czy rentowego skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. W uzasadnieniu tego postanowienia podkreślono, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne, odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia mają byt w pełni autonomiczny tzn. ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Podsumowując od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dotyczących oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. z dnia [...] wydane na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W zaskarżonym orzeczeniu, po przeprowadzeniu kontrolnego badania lekarskiego, Okręgowa Komisja Lekarska MSW w K. zaliczyła skarżącego do drugiej grupy inwalidzkiej oraz stwierdziła, iż jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Służbie Więziennej.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące służby wojskowej również znajdą, w drodze analogii, zastosowanie w niniejszej sprawie do służby więziennej albowiem zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. z dnia [...] wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i dotyczy ustalenia stanu zdrowia skarżącego, byłego funkcjonariusza służby więziennej, dla celów rentowych. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności (zdolności) do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Służbie Więziennej, należy do kategorii spraw, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm. – k.p.c.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te poddane są właściwości sądu powszechnego (art. 4778 § 1 k.p.c.). Na tą kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, nie czyni skargi dopuszczalnej.
W konsekwencji należało więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę.
W tej sytuacji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło