IV SA/Gl 1110/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił A. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na spłatę zaległości w opłatach za gaz w wysokości 309,17 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji ustalił, że A. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci, a dochód rodziny nie przekracza ustawowego kryterium. Jednocześnie organ podniósł, że nie może uwzględnić wniosku strony ze względu na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto stwierdził, że wniosek o spłatę niniejszego zadłużenia był już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją odmowną z dnia [...] nr [...] utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [...] z dnia [...]. Wskazał również, że niezmiennym pozostaje stanowisko, że zaległość w opłatach za gaz powstała w okresie kiedy rodzina dysponowała środkami finansowymi pozwalającymi na jego uregulowanie i winna ona w taki sposób ustalić hierarchię wydatków, by w pierwszej kolejności zaspokoić najniezbędniejsze potrzeby, do których należą między innymi opłaty za media. Jednocześnie organ podkreślił, że rodzina strony objęta jest pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci zasiłku okresowego, zasiłków celowych na żywność czy dofinansowania do opłat za energię elektryczną. Od opisanej wyżej decyzji A. W. wniósł odwołanie wyrażając swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Oświadczył, że brak gazu jest dla jego rodziny dużym utrudnieniem, a nadto, że nie miał możliwości uregulowania zaległości w momencie ich powstania, bowiem wynosiły one wówczas 650 zł, a dochód jego rodziny oscylował w granicach 1000 zł. Odwołujący wskazał również, że przyznana pomoc obligatoryjna w wysokości 859 zł na okres dwóch miesięcy nie pozwala na uregulowanie zaległości w opłatach za gaz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.), utrzymało zaskarżoną decyzję mocy. W motywach uzasadnienia decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał na brzmienie obowiązujących przepisów prawa materialnego regulujących kwestie przedmiotowego postępowania podzielając stanowisko organu I instancji w zakresie wydanego rozstrzygnięcia. Kolegium zaakcentowało, że znana jest mu trudna sytuacja finansowa Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., który z powodu ograniczonych środków finansowych musi przyznawać świadczenia według ustalonej polityki. Organ odwoławczy zaznaczył również, że strona powinna mieć świadomość, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego lub zasiłku celowego specjalnego jest z mocy prawa decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego, a zatem organ i instancji może przyznać taką pomoc, jednak nie jest do tego zobowiązany, a wysokość pomocy uzależniona jest nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale także od możliwości finansowych ośrodka. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. W. powołał się na swoją trudną sytuację materialną. Podniósł, że odkąd jego rodzina została objęta opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jej kondycja finansowa stale się pogarsza. Wskazał, że jego zaległości czynszowe sięgają 7 tys. zł, natomiast zadłużenie w banku wynosi 8 tys. zł. W ocenie skarżącego środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej są źle rozdzielane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie P.p.s.a), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może, w zależności od rodzaju naruszenia, skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Skarga okazała się zasadna, jednakże zasadniczo z innych względów niż w niej podniesione. Przede wszystkim sprawa z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. nie została należycie wyjaśniona. Mianowicie chodzi o kwestię wydanej już wcześniej decyzji w przedmiocie tego samego świadczenia w postaci zasiłku celowego na spłatę zaległości za gaz. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że wniosek o spłatę zadłużenia był już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją odmowną z dnia [...] nr[...], utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [...] z [...] Tymczasem jest to okoliczność o istotnym znaczeniu, bowiem w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych określona w art. 16 § 1 k.p.a. Zasada ta wyraża się natomiast w tym, że decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Naruszenie wskazanej zasady przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy pociąga za sobą sankcje nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Powyższe ma zastosowanie w przypadku zaistnienia tożsamości sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość ta istnieje, gdy w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Zatem w wypadku, gdy orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tego samego podmiotu oraz przedmiotu w tym samym stanie prawnym i faktycznym jest bezprzedmiotowe, a zatem winno być umorzone decyzją wydaną w trybie art. 105 § 1 k.p.a. W przypadku złożenia wniosku w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną istotne jest zatem ustalenie, czy sprawa, której wniosek ten dotyczy jest tożsama ze sprawą już uprzednio rozpoznaną i rozstrzygniętą. W rozpatrywanym w niniejszej sprawie przypadku identyczność podmiotowa zdaje się być oczywista, skoro organ I instancji wskazuje na decyzję wydaną uprzednio w stosunku do strony postępowania. Co do przedmiotu postępowania wskazano, że "wniosek o spłatę niniejszego zadłużenia był już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia". Z powyższego wynikałoby, że obie sprawy dotyczą udzielenia pomocy finansowej na spłatę tego samego zadłużenia, za czym przemawiałoby kolejne stwierdzenie organu I instancji, że jako niezmienne pozostaje stanowisko - a więc takie samo musiało zostać zawarte w uprzednio podjętej decyzji, że zaległość w opłatach za gaz powstała w okresie kiedy rodzina dysponowała środkami finansowymi pozwalającymi na jego uregulowanie. Jednocześnie tożsamość przedmiotowa winna obejmować zarówno podstawę prawną jak i stan faktyczny, ale z ograniczeniem do faktów prawotwórczych. Fakty prawotwórcze to takie fakty, które mają znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zatem są to zarówno fakty, których zmiana powoduje konieczność zastosowania innego przepisu prawa materialnego, jak i te, których zmiana pociąga za sobą konieczność odmiennego załatwienia sprawy, choć w oparciu o ten sam przepis prawa materialnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 17.07I.2008 r., sygn. akt II SA/Rz 76/08, Lex 510203). Dla poczynienia ustaleń w powyżej wskazanym zakresie konieczne było natomiast sięgnięcie do akt poprzedniej sprawy a zwłaszcza decyzji, umożliwiające porównanie stanu faktycznego obu spraw, czego jednak organ odwoławczy nie uczynił, czym naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w powyższych kierunkach, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.