IV SA/Gl 1111/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania T. J. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] w sprawie obowiązku zwrotu przez wyżej wymienionego - należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego, należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie decyzji z dnia [...] na rzecz osób uprawnionych; B. J., E. J., M. J., wypłaconych do rąk K. J. w kwocie 3 224,85 zł. wraz z odsetkami w kwocie 138,48 zł. Organ podniósł, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 2012 r., podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Podkreślił, że na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.), dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Ponadto dodał, że zgodnie z art. 27 ust. 2 tej ustawy, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia [...] przyznano K. J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci; B. J., E. J., M. J., na okres od 1 lutego 2011 r. do 30 września 2011 r. Wypłata świadczeń alimentacyjnych, zrealizowana została w łącznej kwocie 7 300 zł. Organ dodał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sygn. akt [...] uchylony został – z dniem 1 września 2010 r. - obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec córki M. J. Wskazał, że z tego powodu, organ I instancji uchylił prawo do świadczenia alimentacyjnego na rzecz M. J. i wstrzymał wypłatę świadczenia we wrześniu 2011 r., a świadczenie wypłacone w sierpniu 2011 r. - jako świadczenie nienależnie pobrane - zostało zwrócone przez K. J. w dniu 2 listopada 2011 r. W podsumowaniu organ wskazał, że kwota zadłużenia podlegająca zwrotowi przez dłużnika alimentacyjnego na dzień wydania decyzji wyniosła 3 224,85 oraz odsetki ustawowe - 138,48 zł ( kwota 7 300 zł., wypłacona z funduszu alimentacyjnego, została pomniejszona o 300 zł, tj. o kwotę zwróconą przez K. J. oraz o 3 775,15 zł., tj. kwotę przekazaną przez komornika). W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. J. podniósł, że określona w decyzji organu pierwszej instancji kwota zadłużenia, nie została pomniejszona o świadczenia na rzecz M. J., pomimo, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w T., sygn. akt [...], został uchylony obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec niej od dnia 1 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie skarżący wnosił jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej również P.p.s.a. - uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania. Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt administracyjnych, w przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia [...] przyznano K. J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci; B. J., E. J., M. J., na okres od 1 lutego 2011 r. do 30 września 2011 r. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sygn. akt [...], uchylony został – z dniem 1 września 2010 r. - obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec córki M. J. Z tego powodu, organ pierwszej instancji uchylił prawo do świadczenia alimentacyjnego na rzecz M. J. i wstrzymał wypłatę świadczenia na jej rzecz we wrześniu 2011 r. Natomiast świadczenie wypłacone w sierpniu 2011 r., zostało zwrócone przez K. J. jako świadczenie nienależnie pobrane. Jednakże pomimo powyższych ustaleń – dokonanych na podstawie prawidłowej analizy zebranych w sprawie dowodów - organ nie pomniejszył kwoty zadłużenia skarżącego, o świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. J. pomimo, że od dnia 1 września 2010 r. - zgodnie z wyrokiem sądu - został uchylony obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec córki M. J. Natomiast wśród podstaw prawnych rozstrzygnięcia organ wskazał art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 7 września 2007 r., według którego, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela, należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Ponadto dodał, że zgodnie z art. 27 ust. 2 tej ustawy, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z cytowanych przepisów wynika, że obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, dotyczy wyłącznie świadczeń otrzymanych przez osobę uprawnioną. W razie zaś uchylenia przez sąd obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną - osoba, która dotychczas była uprawniona do alimentów - przestaje być osobą uprawnioną – od daty określonej w prawomocnym wyroku sądu. W przedmiotowej sprawie niekwestionowane było, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] - z datą wsteczną – od dnia 1 września 2010 r. - został uchylony obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec córki M. J. W konsekwencji tego - w dacie wydania decyzji - nie było podstaw do obciążenia go obowiązkiem zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz wyżej wymienionej, gdyż od dnia 1 września 2010 r., nie była już osobą uprawnioną do alimentów. Według zaś cytowanego wyżej art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r., organ wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu należności przez dłużnika alimentacyjnego - po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dacie wydania tej decyzji, jest więc zobowiązany do ustalenia przede wszystkim tego, czy w okresie świadczeniowym, osoba, na rzecz której wypłacono świadczenia, była uprawniona do ich pobierania. Przy dokonywaniu tych ustaleń ma obowiązek uwzględnić całokształt okoliczności, które zaistniały do daty wydania tej decyzji, w tym zmianę sytuacji - w stosunku do stanu z daty przyznania świadczeń - wynikającą np. z uchylenia obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną. W przedmiotowej sprawie organ nie uwzględnił wniosków z powyższych okoliczności i w konsekwencji tego, doszło do naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie w wymieniony sposób przepisów prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni wyżej przedstawione wskazania, dotyczące interpretacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.