IV SA/Gl 1114/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wynajmu mieszkania komunalnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Dnia 14 czerwca 2013 r. H.S. złożył w Urzędzie Miejskim w O. wniosek o najem lokalu socjalnego. Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. Burmistrz Miasta O. poinformował H.S., że Społeczna Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu, które odbyło się dnia 22 lipca 2013 r. negatywnie zaopiniowała jego wniosek, albowiem zdaniem Komisji H.S. nie spełnia żadnego z kryteriów określonych w Rozdziale II § 3 oraz IV § 5 Uchwały Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy w gminnych szkołach lub placówkach oświatowych na terenie Gminy O. Pismem z dnia 30 lipca 2013 r. (złożonym w Urzędzie Miejskim w O. w dniu 1 sierpnia 2013 r.) H.S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie od "decyzji Burmistrza O. z dnia [...]r.". Burmistrz Miasta O. pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. poinformował H.S. o zasadach wynajmu lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy O. Następnie za pismem przewodnim z dnia 26 sierpnia 2013 r. Burmistrz Miasta O. przekazał akta sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] stwierdziło jego niedopuszczalność. Stosując się do zaleceń zawartych w wyżej wskazanym postanowieniu H.S. w piśmie z dnia 7 września 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wynajmu mieszkania komunalnego. W odpowiedzi organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwaną dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach ; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.), zwanej dalej ustawą, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 art. 4 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób, przy czym - po myśli art. 4 ust. 4 ustawy - gminy mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na zadania, o których mowa w ust. 1 i 2. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy przewiduje, że rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Ponadto w sprawie należy również powołać się na art. 21 ust. 3 pkt 5, ustawy, który rozwija określenie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Po jego myśli, zasady te winny obejmować także tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawieranych na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych. W tym miejscu przypomnieć należy, że przedmiot zaskarżenia stanowi pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r., którym zawiadomiono H.S., że Społeczna Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała jego wniosek z dnia 14 czerwca 2013 r. o najem lokalu socjalnego. Oceniając dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego tak określonego przedmiotu zaskarżenia celowym jest odwołanie do uchwały NSA z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OPS 4/08 (opubl. ONSA i WSA 2008/6/90), w której Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że odmowa zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych nie tworzy stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Jest natomiast wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, wyprzedającym podjęcie czynności cywilnoprawnej, tj. zawarcie umowy najmu. Realizując zadania wynikające z art. 4 ustawy, organ gminy ocenia, czy wnioskodawca, członek wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a to przez zakwalifikowanie do osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Takie działanie jest załatwieniem sprawy z zakresu administracji publicznej. Według NSA wątpliwości powstałe w praktyce co do dopuszczalności drogi sądowej należy interpretować na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze zaskarżone pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r., nr [...], należało uznać za akt organu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., a zatem akt podlegający kontroli przez sądy administracyjne, na który służy skarga. W rozpoznawanej sprawie, poza badaniem dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotu zaskarżenia, sąd zobowiązany był z urzędu dokonać również oceny spełnienia przez skargę wymogów formalnych. Ich zachowanie umożliwia bowiem dalszą - merytoryczną kontrolę skargi. Wymogi formalne skargi określone zostały w art. 57 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 46 i 47 P.p.s.a. Przyjmując, że wymogi te skarga strony spełniła, Sąd ocenić musiał również, czy wyczerpany został tryb wnoszenia skargi. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Wyjątki od tej zasady przewidują § 3 i § 4 art. 52 P.p.s.a. W myśl § 4 tego artykułu, który znajduje zastosowanie do aktów lub czynności innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę należy poprzedzić wezwaniem na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. W takim wypadku termin, o którym mowa w § 3 art. 52 P.p.s.a. nie ma zastosowania. Z analizy akt administracyjnych wynika, iż H.S. przed wniesieniem skargi nie spełnił koniecznego warunku w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżonym aktem. Zamiast tego skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które ze względu na przedmiot zaskarżenia uznało je za niedopuszczalne. Podsumowując powyższe stwierdzić należało, że skoro w niniejszej sprawie skarga powinna zostać poprzedzona wezwaniem Burmistrza Miasta O. do usunięcia naruszenia prawa, to brak podjęcia przez stronę tej czynności skutkować musiał odrzuceniem skargi, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że sygnalizowany przez skarżącego brak pouczenia o terminie i sposobie zaskarżenia pisma Burmistrza Miasta O. nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, dlatego może on stanowić podstawę wniosku strony o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.