IV SA/Gl 1127/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-30
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, ponieważ sprawa dotyczy świadczenia z pomocy społecznej. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, wynikająca z niskiego dochodu i obciążeń finansowych, nie pozwala mu na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i brak środków finansowych. Sytuacja materialna skarżącego wynika z niskiego dochodu (emerytura matki) i obciążeń związanych z utrzymaniem dwuosobowego gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W treści skargi z dnia 19 października 2017 r. P. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Równocześnie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym powołał się na nieznajomość prawa oraz na trudną sytuację materialną. Oświadczył bowiem, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, sam nie uzyskuje dochodu i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która pobiera emeryturę. Nadto wyszczególnił obciążające go koszty utrzymania wymieniając wśród nich opłatę za telefon (60-70 zł) za gaz (130-150 zł co 2 miesiące) i za wodę, a także czynsz pokrywany w ramach "dotacji", w kwocie 400 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, czyli świadczenia stanowiącego formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że wnioskujący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 23 listopada 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powyższego unormowania określa jednoznacznie, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje zasadniczo wyłącznie kryterium majątkowe. W tym zaś kontekście należało uznać, że skarżący zachował wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy (w szczególności kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniach 5 i 16 czerwca 2017 r. - karty nr 30-44 tych akt) potwierdzają przy tym niewątpliwie trudną sytuację materialną i życiową, w jakiej się znajduje. Wynika z nich mianowicie, że zamieszkuje on wraz z matką (osoba schorowana, w podeszłym wieku, wymagająca opieki) egzystują oboje w trudnych warunkach i źródłem dochodu jest dla nich emerytura matki, w wysokości 1.063,59 zł oraz dodatek mieszkaniowy.
Zdaniem rozpoznającego wniosek, nie budzi wątpliwości, że dochód taki, nawet przy bardzo oszczędnym gospodarowaniu, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Mając przy tym na uwadze, iż brak jest okoliczności mogących wskazywać, aby sytuacja wnioskodawcy miała ulec na przestrzeni ostatnich miesięcy istotnej poprawie, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło