IV SA/Gl 113/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w kwestii wniosku uczestniczki postępowania I. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] I. G. wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], w której występowała w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia [...] I. G. została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł za odpis powyższego orzeczenia Sądu wraz z jego uzasadnieniem w terminie 7 dni pod rygorem zarządzenia ściągnięcia w/wym. opłaty. W dniu [...] w/wym. złożyła wniosek o zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Następnie na wezwanie Sądu uzupełniła w terminie brak formalny wniosku poprzez sporządzenie go na urzędowym formularzu. Jak wynika ze złożonego wniosku I. G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem. Oboje małżonkowie uzyskują dochód miesięczny brutto w wysokości [...] zł. z tytułu świadczeń emerytalnych. Małżonkowie zajmują mieszkanie o pow. [...] m kw. oraz posiadają oszczędności w wysokości [...] zł. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że swoją emeryturę przeznacza na czynsz (w tym centralne ogrzewanie) oraz zakup lekarstw. Ponadto wskazała na pozostałe wydatki związane z opłatami za media, telefon, wyżywienie, środki czystości oraz zakup drogich lekarstw w związku z chorobą męża ([...]) i jego rehabilitacją na skutek przebytego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić bądź w zakresie częściowym bądź w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Natomiast prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem obejmował zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 100 zł ustalonej zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Rozpatrując przedmiotowy wniosek w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się podstaw do jego uwzględnienia. Stan rodzinny i majątkowy wnioskodawczyni, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest ona w stanie ponieść kwoty [...] zł tytułem opłaty kancelaryjnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że I. G. posiada możliwości pokrycia opłaty kancelaryjnej, od której zwolnienia się domagała, już same oszczędności w kwocie [...] zł. stanowią środki pozwalające na jej uiszczenie. Podkreślić należy, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 P.p.s.a.. Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04 publik. ONSA i wsa z 2005 r., z 1, poz. 8). Pomoc finansowana ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą, z powodów od siebie niezależnych, pozyskać środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania, a nie osobom, które dobrowolnie zaniechały pozyskania tych środków, bądź środków tych przeznaczyć na poczet kosztów sądowych nie chcą (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II OZ 324/08 niepublik.). Mając na względzie powyższe Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, orzekł jak w sentencji postanowienia.