IV SA/Gl 1133/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2007r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z powołaniem się na upoważnienia Prezydenta Miasta G., na zasadzie art. 7 ust. 1 i 1a oraz art. 5 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 z 2001 r.) oraz art. 104 k.p.a., orzeczono o odmowie przyznania J. R. dodatku mieszkaniowego w związku z przekroczeniem powierzchni normatywnej zajmowanego mieszkania. W uzasadnieniu zaakcentowano, iż pomimo trzykrotnego zawiadomienia wnioskodawca nie wylegitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności, a jedynie przedłożył kserokopię fragmentu orzeczenia, które sam uwierzytelnił, co uniemożliwiło ustalenie uprawnień do zwiększenia o 15 m2 powierzchni normatywnej lokalu przy zastosowaniu art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Od powyższej decyzji J. R. wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia decyzji w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7-11 k.p.a. przez dowolną ich interpretację bądź ich niezastosowanie, dowolną ocenę zgromadzonych dowodów, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji co do okoliczności prawnych rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez jego dowolną interpretację bądź niewłaściwe zastosowanie, tj. na przyjęciu że nie ma on zastosowania w sprawie. Ponadto zarzucił organowi stronnicze rozstrzygnięcie sprawy, obrazę konstytucyjnej zasady praworządności, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezawiadomienie go o terminie rozprawy administracyjnej oraz uniemożliwienie mu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, nierozważnie możliwości zastosowania wszystkich przepisów mogących mieć zastosowanie w sprawie, wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną oraz z uchybieniem terminu. Za bezprawne uznał żądanie doręczenia oryginału orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. o jego trwałym inwalidztwie przy jednoczesnym dysponowaniu przez organ zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] r. na okoliczność jego niepełnosprawności. W jego ocenie doręczył organowi wszelkie dokumenty, które były niezbędne do wykazania spełnienia warunków uprawniających do dodatku mieszkaniowego. Podkreślił, iż w sprawie może mieć zastosowanie uchwała NSA z dnia 16 września 2002 r. sygn. OPK 27/2 ONSA 2003/2/56. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m2. Natomiast przy uwzględnieniu art. 5 ust. 3 tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406) normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2 jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Podkreślono przy tym , iż w art. 2 ustawy nowelizującej przewidziano jednak przepis przejściowy, zgodnie z którym do osób niepełnosprawnych , które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie znowelizowanego przepisu ustawy oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy, powołanej w tym przepisie konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazano, iż wnioskodawca dołączył do wniosku tylko zaświadczenie lekarskie, w którym wskazano na konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jednakże, zdaniem organu, nie stanowi ono wystarczającej podstawy do zwiększenia powierzchni normatywnej, gdyż warunkiem koniecznym do jego uwzględnienia jest posiadanie w pierwszej kolejności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a tego wnioskodawca nie przedłożył. Dołączony do akt sprawy fragment kserokopii orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. Nr [...] z dnia [...] r. nie może stanowić dowodu w sprawie, zaś przedłożenia do wglądu oryginału całego dokumentu wnioskodawca odmówił. Nadto z dokumentu tego nie wynika czy i od kiedy wnioskodawca zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Podkreślono przy tym, że ciężar udowodnienia faktu określonego w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych spoczywa na osobie wywodzącej korzystny dla siebie skutek prawny. Na poparcie tej tezy organ powołał wyrok NSA z 1 kwietnia 2005 r. OSK 1730-04, LEX nr 169356. W tej sytuacji organ uznał, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, bowiem powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu mieszkalnego, która wynosi [...] m2, przekracza powierzchnię normatywną ustanowioną dla jednoosobowego gospodarstwa domowego o więcej niż 30%, a udział powierzchni pokoi i kuchni ([...]m2) w powierzchni użytkowej lokalu jest wyższy niż 60%. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty strony co do naruszenia zasad postępowania. Podkreślono, że organ pierwszej instancji kilkakrotnie informował stronę o konieczności przedstawienia stosownego orzeczenia, zapewniając tym samym stronie czynny udział w postępowaniu. Ponadto zarzut dotyczący braku zawiadomienia o terminie rozprawy organ uznał za chybiony, jako że w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i z akt nie wynika by była ona przeprowadzona. Jednocześnie z decyzji wynika, że została ona wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty i przytaczając okoliczności faktyczne zaprezentowane w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił dowolne rozważenie jego wniosków, brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji za nią przemawiającą, brak dokonania należytej oceny całego postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowana w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpłw na wynik sprawy. Przy tym stosownie do postanowień art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd dokonuje kontroli legalności także z urzędu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na ustalenie, że powierzchnia lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącego, tj. [...] m2 – nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Bezspornym jest, iż skarżący zajmuje lokal o w/wym. powierzchni i zamieszkuje w nim sam. Z powyższego wynika zatem, iż powierzchnia lokalu, którego dotyczy wniosek o dodatek mieszkaniowy nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii, czy skarżący spełnia kryteria do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym normatywna powierzchnię lokalu zwiększa się o 15m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze z.). Obowiązek legitymowania się wyżej wskazanym orzeczeniem został wprowadzony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406). Natomiast w art. 2 tej ustawy przewidziano, że do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie znowelizowanego przepisu ustawy (tj. przed 23 listopada 2004 r.) oraz osób legitymujących się orzeczeniami o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy powołanej w tym przepisie (tj. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy, bądź orzeczenie o zaliczeniu do grupy inwalidów), konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Zatem, zgodnie z powołanym wyżej art. 2 osoba ubiegająca się o zwiększenie powierzchni normatywnej, powinna przedłożyć orzeczenie, o którym mowa w tym przepisie oraz zaświadczenie bądź opinię biegłego o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju w związku z tą niepełnosprawnością. Jednakowoż wskazany przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub też osoba, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że dopuszczalność zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu przysługuje osobie poruszającej się na wózku niezależnie od tego czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, co oznacza, że sytuacja ta obejmuje także osoby, które zamieszkują w lokalu samodzielnie. Natomiast "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" to osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przeto opisana przesłanka może zatem zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W tym stanie rzeczy należy zauważyć, iż skoro skarżący (osoba nie poruszająca się na wózku) zamieszkuje w lokalu samodzielnie, to nie może być objęty dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za bezpodstawne uznać zatem przyszło zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego za bezprzedmiotowe uznać należało rozważania czy strona należycie udokumentowała niepełnosprawność, co wymaga legitymowaniem się jednym z orzeczeń, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406). Ponadto w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się kopia upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...], udzielonego na podstawie art. 7 ust. 1 i 1a ustawy o dodatkach mieszkaniowych osobie, która w niniejszej sprawie wydała decyzję w pierwszej instancji. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.