IV SA/Gl 1134/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-06

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni jego wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna skarżącej, obejmująca brak oszczędności, brak dochodu własnego i niską rentę matki, uzasadnia przyznanie pomocy w częściowym zakresie zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca H.R. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Jako podstawę wniosku podała konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, niskie dochody (renta matki ok. 1300 zł) oraz brak własnych oszczędności (190 zł).
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącej; Wraz ze skargą z dnia 19 września 2013 r. H. R. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, że od 2010 r. pozostaje bez pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad swoją matką, która jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jedynym źródłem utrzymania jest przy tym dla nich renta pobierana przez matkę, w kwocie około 1.300 zł. Równocześnie wnioskująca oświadczyła, że posiada zasoby pieniężne, w kwocie 190 zł, a także dom trzyizbowy o powierzchni mieszkalnej 110 m2 i grunt rolny o powierzchni 0,1724 ha. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi H.R. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Charakter tego świadczenia oraz cel, któremu ma ono służyć nie pozostawia przy tym wątpliwości, że jest to forma szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (H.R. została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 30 października 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona oszczędności (jedyne posiadane środki pieniężne to kwota 190 zł) ani żadnego majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Równocześnie wnioskodawczyni nie osiąga jakiegokolwiek dochodu (fakt uprawdopodobniony dołączonym do wniosku zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29 maja 2013 r.) i jedynym źródłem dochodu jej dwuosobowego gospodarstwa domowego jest renta pobierana przez jej matkę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, w kwocie ogółem 1.376,39 zł (vide: kopia przekazu pocztowego - karta nr 40 akt administracyjnych). Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że matka skarżącej to osoba z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, wraz ze wskazaniem o konieczności długotrwałej opieki lub pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 19 akt administracyjnych), co zazwyczaj implikuje konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów utrzymania związanych z leczeniem i pielęgnacją. Zważywszy wszystkie powyższe okoliczności należało przyjąć, iż wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie wiążą się z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło