IV SA/Gl 1135/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-06-02

Skład orzekający: Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych, a jeśli nie, to czy wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Jednocześnie, ocena sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia ustanowienie dla niego radcy prawnego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku celowego. Po wydaniu przez WSA wyroku oddalającego skargę, skarżący złożył wniosek o ustanowienie "obrońcy z urzędu" w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, a następnie formalny wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe. 2. Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu [...] skarżący złożył do Sądu pismo procesowe, w treści którego wniósł o ustanowienie "obrońcy z urzędu", celem sporządzenia skargi kasacyjnej na przywołane wyżej orzeczenie. Następnie, to jest w dniu [...] J. M. nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego a nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie wnioskujący oświadczył, iż gospodaruje samotnie, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2 i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód skarżącego określony został w treści wniosku w kwocie [...] zł, uzyskiwanej z tytułu renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) bądź w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, który jest świadczeniem podlegającym uregulowaniom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. Rozpoznając natomiast wniosek J. M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należało mieć na uwadze treść art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Osiąga przy tym dochód z tytułu renty w kwocie netto zaledwie [...] zł (patrz: przekaz pocztowy stanowiący kartę nr [...] akt administracyjnych II instancji). W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że koszty związane z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekraczają możliwości płatnicze wnioskodawcy i dlatego, działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowiono dla niego radcę prawnego. Godzi się tu dodać, że przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło